Hỏi : Con là người công giáo ngày trước bên nhà con họ tàu đi xem lễ ở nhà thờ Cha Tam. Chợ lớn. Con sinh ở Việt Nam nhưng gốc Trung Hoa. Người ta nói: Con là người Minh Hương. Sao gọi là Minh Hương?

Một người độc giả Tàu

Muốn hiểu danh từ Minh Hương phải đọc lại lịch sử cuộc Nam tiến của dân ta, vào thế kỷ XVII và XVIII.

Cuộc Nam tiến hay cuộc di dân xuống miền nam khởi đầu vào năm 1672. Hồi ấy đang có cuộc phân tranh Trịnh Nguyễn, không phân thắng bại, nên đôi bên đồng ý lấy sông Danh lam ranh giói chia hai Ðàng (Ðàng Trong và Ðàng Ngoài). Ðàng Trong do chúa Nguyễn, có đại thần Nguyễn Hữu Cảnh (1650-1700) khởi đầu cuộc Nam Tiến. Ông chiêu mộ 40 ngàn dân từ Quảng Bình trở vào, di dân xuống miền Nam lập nên hai huyện là Phước Long và Tân Bình. Dân gốc Việt ta được gọi là dân hai Huyện.

Nhưng trước đó, người Tàu từ Quảng Ðông đã tìm cách di dân từ phương Bắc xuống, sau khi nhà Minh bị nhà Thanh (gốc Mông Cổ) chiếm ngôi. Mạc Cửu chạy xuống, xin vua Chơn Lập được định cư và khai khẩn vùng Hà Tiên. Từ đó họ lan ra vùng Kiến Giang, Sóc Trăng và Cà mau. Tại Hà tiên Ðức cha Bá-đa-Lộc được trấn thủ Mạc Thiên Tứ nhường cho một khu đất để lo việc truyền giáo. Một họ đạo được lập nên ở Hà tiên cho người tị nạn gốc Tàu và Việt. Gia đình con có theo đạo từ lúc đó không?

Và xin trả lời ngay câu hỏi: Minh Hương là tên được gọi dành cho người Tàu di dân, sau khi nhà Minh bị nhà Thanh lật đổ như nói trên và di dân sang Việt Nam sinh sống. Họ là người "Minh Hương", để nhớ đời nhà Minh bên Tàu. Tổ tiên của bạn có theo đạo vào đợt di dân này không?

Ðợt di dân khác của người Tàu do tướng Trần Thượng Xuyên và Dương Ngạn. Ðịch từ Quảng Ðông đem theo 3.000 người trốn xuống theo đường biển, trên 50 chiến thuyền, xin lập nghiệp tại Biên Hòa. Rồi lan về Saigon, Chợ lớn, Gò công...Ðợt người Hoa này, trước phò Tây Sơn sau lại ngã theo nhà Nguyễn, nên bị Nguyễn Nhạc ghét, cho hạ sát 10 ngàn Minh Hương.

Qua hai đợt di dân, người Minh Hương, Việt gốc Hoa, rải rắc kkắp nơi trên lãnh thổ Việt Nam chúng ta và nắm sức mạnh kinh tế. Người Công giáo Minh Hương có khoảng 3 ngàn mà đông hơn cả ở họ Cha Tam, Chợ lớn, hay họ thánh Phanxicô Xavie.

Back to Top

Một Cursillo

Danh từ thập giá -Crux- chỉ sự đau khổ cực hình tột độ.

Thập giá có hình như thế nào? Thập giá là chữ thập trong chữ nho,, chữ có một cái ngay và một cái dọc tréo nhau (+).

Trong nghệ thuật Kitô giáo, người ta chú ý đến ba hình thức thập giá:

1. Thánh giá gọi là thánh giá của thánh Anrê, có hình chữ X viết hoa. Người ta cho rằng thánh Anrê, em thánh Phêrô, bị đóng đinh trên hình cụ X ấy.

2. Thanh giá gọi là thánh giá thánh Antôn, có hình chữ T viết hoa.

3. Thánh giá gồm hai thanh tréo nhau ở góc vuông. Nếu bốn bên đầu nhau, người ta gọi là Thánh giá Hy Lạp hay Chánh Thống giáo. Nếu thanh dọc ngắn hơn phần trên so với phần dưới, người ta gọi là Thánh giá Latinh.

Thánh giá Latinh là thánh giá chúng ta quen dùng trong Giáo Hội Công giáo. Thánh giá Chúa Giêsu vác chắc là Thánh giá Latinh. Vì, theo thánh kinh trên có chỗ để treo bản án: INRI (Giêsu Vua dân Do Thái).

Ngày nay nhiều tác giả như René Laurentin và các nhà làm phim, cho rằng Chúa chỉ vác chiếc thanh ngang lên núi sọ. Thanh dọc đã trồng sẵn rồi trên nơi thọ hình. Quân lính đóng đinh hai tay trước, kéo lên thanh dọc, hình thành thập giá và đóng đinh 2 chân. Trên đỉnh đóng bản án. Nghĩa là cây Thánh giá Latinh như nói trên.

Thánh Justino.... những vị sống gần thời gian Chúa chịu đóng đinhh hơn cả đều nói đến Thánh giá Latinh.

Nancy Phạm

Chúng ta nghe nói đến Giáo hội Công giáo Ðông phương, để phân biệt với Gíao hội Công giáo Tây phương hay Giáo hội Latinh. Người Công giáo Ðông phương hiện nay có khoảng 16 triệu 400 ngàn. Họ được thánh bộ Ðông phương hướng dẫn, ở các nước Ðông Âu và Canada, Bắc Mỹ do di dân. Ðặc điểm là Phụng vụ và Thánh lễ cử hành long trọng, nhưng như chúng ta với phần hiến dâng bánh rượu truyền phép, chịu lễ hai mình (một miếng bánh chấm trong máu thánh).

Hàng giáo sĩ có độc thân và lập gia đình. Tại Bắc Mỹ, từ 1929 các người lập gia đình không được chịu chức linh mục nữa. Và sau khi vợ chết, không được tái hôn. Giám mục chỉ được chọn trong các linh mục độc thân.

Các Giáo hội này có từ các tông đồ.

Back to Top

Một độc giả

Thần học gia là các nhà học giả chuyên môn về thần học. Thần học là khoa tìm hiểu Thiên Chúa giúp chúng ta tổng hợp có qui củ những yếu tố đức tin, để đáp ứng những đòi hỏi của lý trí muốn hiểu biết, để làm cho đức tin ăn sâu vào đời sống, để trả lời cho các câu hỏi đó và các vấn nạn được đặt ra.

Nhà thần học lỗi lạc nhất của Giáo hội là Thánh Thomas Aquinô tiến sĩ. Bộ sách "tổng hợp" của ngài, trong cộng đồng Trente được đặt gần như ngang hàng với cuốn Thánh kinh. Ngài là ngôi sao sáng của môn phái "kinh viện" Scholastique thế kỷ XIII.

Từ thế kỷ XVI, khoa Thần học được chia thành nhiều bộ môn như thần học căn bản, thần học Thánh kinh, thần học tu đức, thần học luân lý, Maria thần học mục vụ v.v....

Thần học gia là người được hiểu biết cách chuyên môn về Thiên Chúa và sống những điều mình học hỏi về đối tượng cao siêu là Thiên Chúa.

Tuy vậy, có những thần học gia say mê tìm kiếm, đào sâu khoa thần học được coi như là một khoa học thuần túy, không chú trọng đến sự thực hành,sự hiểu biết và sống tinh thần của Chúa.

Vì vậy, xưa nay trong lịch sử Giáo hội, nhờ các nhà thần học để suy tư, học hỏi và sống đức tin mà đạo thánh tiến triển mạnh. Nhưng cũng có những thần học gia đã đi lạc xa ngoài chính lộ đức tin, được Giáo hội báo động, chỉ bảo. Nhưng họ đã không nghe, đi dần đến lạc giáo. Giáo hội mở những cuộc đối thoại với họ. Nếu họ khiêm tốn nhìn nhận sự sai lầm và sửa sai thì thật là cơ may. Nếu họ bất tuân thì Giáo hội buộc lòng phải dùng đến chế tài, như cấm dạy trong các trường đại học Công giáo hoặc ra vạ tuyệt thông.

Ðây là trường hợp nhà thần học Ðức Hanskung, tác giả cuốn "vô ngộ của Giáo Hoàng". Ông đã qua dạy bên Tin Lành ở đại học Toronto. Ðiển hình mới là vụ LM Balasuriva năm nay 73 tuổi, thuộc Dòng Ðức Mẹ Vô nhiễm (OMI). Cha bị vạ tuyệt thông theo Giáo luật ngày 2-1-1997, vì công khai viết nhiều đều sai lầm về tội nguyên tổ, về Chúa Kitô và Ðức Mẹ trong cuốn Ðức Maria và Sự Giải Phóng Nhân Loại (Mary and Human Liberation) xuất bản năm 1990. Sau nhiều lần đối thoại với tác giả cách vô ích, Bộ Ðúc tin xác nhận là rối đạo và theo Giáo luật bị vạ tuyệt thông.

May mà, cha Balasuriva đã nhìn nhận lỗi lầm, trong cuộc đối thoại với Cha Bề Trên tổng quyền Dòng trong 6 ngày. Cha đã xin giải vạ và được chính thức hòa giải với Giáo hội ngày 22-1 vừa rồi.

Thần học gia chân chính phải suy tư lời thánh Tôma tiến sĩ nói: "Ðối với tôi, những gì tôi viết chỉ là rơm rạ, so với gì tôi thấy và được mặc khải." Thần học gia phải tìm hiểu và nhất là phải sống Ðức Tin.

Back to Top

Nguyễn Do (Pháp)

Chúng ta biết Hồi giáo hiện nay co khoảng 1.126.325.000 người chiếm 19,4% nhân số thế giới, trong 184 quốc gia, chia thành hai hệ phái: Sunnities 83% và Shites 16,0%.

Hệ phái Shites tuy ít hơn, nhưng lại năng động hơn, tranh đấu để lập thành những quốc gia Hồi giáo, trở về với sách Coran thuần túy. Ảnh hưởng nhất là nhóm Iranians (Iran, Afganistan, Tadjabistan...). Họ dùng cả khủng bố để đạt chính quyền tôn Hồi giáo thành quốc gia độc tôn căn bản.

Ví dụ như phong trào Tadjabistan nói trên do Mohamed Omar lãnh đạo chủ trương biến Afganistan thành một quốc gia Hồi giáo căn bản (fondamentaliste). Họ dựa theo đạo giáo để công bố rằng: "Khi người phụ nữ ngồi bên cạnh một người đàn ông xa lạ, quỉ Satan ngồi chung với họ."

Vì thế đàn bà phải có y phục dài, mặt che kín khi ra ngoài, không được làm việc ở công xưởng kể cả về hành chánh, bệnh viện. Trai gái không được học chung. Ðàn ông phải để râu dài và đen, tóc cắt ngắn và y phục màu trắng. Tứ đổ tường bị phạt theo luật Islam. Rượu chè say phạt 80 roi nơi công chúng. Buôn rượu: tử hình. Cắp trộm chặt 1 tay hay một chân. Ngoại tình ném đá chết.

Phong trào Talisban chiếm được 2/3 lãnh thổ Afganistan trừ phía Bắc còn ở trong Liên minh quốc cộng. Ba năm nội chiến có 30.000 thương vong và để lại 85.000 góa phụ.

Ở Algeria bây giờ, nhóm Hồi giao quá khích cũng đang gây tang tóc, mỗi ngày có nhiều thường dân bị hạ sát, cả trẻ con, phụ nữ. Năm kia, 7 thầy Dòng khổ tu đã bị giết một lúc và một Giam Mục cũng bị mưu sát.

Nhiều quốc gia Islam như Nam đương, Mã lai, Pakistan tuy theo Hồi giáo nhưng vẫn lo sợ Hồi giáo quá khích.

Back to Top

Maria Hồng

Sau khi Chúa Giêsu Kitô sống lại và Chúa Thánh Thần hiện xuống, giáo dân tiên khởi với các tông đồ bắt đầu tiếp xúc với dân ngoại. Họ tuyên bố 4 điều sau đây như một lời rao khoảng sơ khởi:

1. Ðức Giêsu đã phải án chết.

2. Nhưng Thiên Chúa đã cho người sống lại

3. Chúng tôi xin làm chứng.

4, Nơi người có phần rỗi mọi người vậy "hãy trở lại" (CV 2,22-38; 3,13—19; 4,10-12; 10,37-43; 13,23-38).

Ðó là bài giảng đầu tiên cũng gọi là Keryma. Ðối với Kitô hữu, đó cũng là cốt lõi điều Chúa nói với nhân loại, cốt lõi Ðức Tin.

Rồi, trong Tân Ước (1 Cor 8,6) có những câu được thêm vào, mở rộng hơn nói về một Thiên Chúa là Cha vầ một Chúa Giêsu, nhờ Người mọi vật và cả chúng ta được có...

Thánh Ignatiô ở Antioche (+117) trong thơ gởi Trallicus, quảng diễn một đoạn văn nói về Giêsu Nagiarét đi đầu đến việc Ngài vừa là con người vừa là Thiên Chúa.

Sau đó thánh Irênê (+02) trong tập chống bè rối (Adversus Hacrees 1,10-1) lại đề cập một bản tuyên xưng đức tin quãng diễn hơn.

Trong nghi lễ Rửa tội, trong đêm vọng Phục Sinh, cha chủ sự (Thường là Giám mục) hỏi tân tòng về những điều họ tin, người tân tòng trả lời: Tôi tin. Bản kinh Tin Kính xuất hiện vào thế kỷ II. Bản Tin kinh gọi là bản kinh xưng Ðức Tin của các Tông Ðồ hình thành, dùng trong nghi lễ rửa tội, dùng cho đến thế kỷ VI>

Sau đó, phải đương đầu với các lạc giáo, bè rối, các công đồng đã duyệt lại và hoàn thành các bản kinh Tin Kính khác, như kinh Tin Kính Nicê (325). Năm 381 kinh Nicê được công đồng Constantinople coi lại. Năm 451, công đồng Chalcedoine lại phụ đính để dùng trong Thánh lễ.

Ngày nay, bản kinh Tin Kính "các tông đồ" được dùng trong kinh nguyện hàng ngày, kinh Nicê trong Thánh lễ Chúa Nhật. Ðức Phaolô VI năm 1968 cũng ra một Bản Tin Kính.