Hỏi : Thưa Cha, con thấy trong Cộng đồng người Việt di cư sang Mỹ đã có rất nhiều người ra tòa ly dị. Họ còn đi thêm bước nữa là lấy người khác. Thưa Cha như vậy có mắc vạ gì không? Có được chịu lễ không?

Vũ Thị Ð.

Trong thời nay, việc ly hôn, nhất là ở Mỹ, đã trở nên một đại nan mà Công đồng Vatican II gọi là "dịch tễ" thời đại (H.C. Gaudium et Spes).

Như vậy có mắc tội vạ gì không? Tội thì có, vạ thì không. Tội vì đã phá vỡ Hôn nhân. "Sự gì Thiên Chúa phối hợp loài người không được chia ly". Vạ thì không. Ở Mỹ trước đây, Công đồng Baltimore (1884) ra vạ phạt người ly hôn bị tự động tuyệt thông. Nhưng sau đó, thấy số ly hôn vượt mức, các Giám Mục Mỹ xin Ðức Phaolô VI rút lại hình phạt tuyệt thông ấy. Tòa Thánh đồng ý ngày 10-11-1977. Việc giải vạ ấy không có nghĩa là chấp nhận việc ly hôn, vì hôn nhân bất khả ly, và cũng không có nghĩa là người ly hôn vì lỗi mình được xưng tội chịu lễ, mà chỉ là một thái độ cởi mở, hòa giải ngụ ý rằng: Chúa vẫn thương yêu họ, họ vẫn là thành phần Giáo Hội. Họ phải giữ đạo, dạy dỗ con cái, nhất là cầu nguyện xin Chúa giúp về tương lai...

Back to Top

Hỏi : Thưa Cha, trong sách Ðức Mẹ Lavang và Giáo hội Việt Nam, Cha có nói về vụ Cha Nguyễn văn Thích và cụ Phan sào Nam hay Phan Bội Châu, cụ biết đạo chúng ta và mộ mến nữa. Xin Cha cho biết thêm chi tiết.

Nguyễn Tình

Về nhà Chí sĩ Phan Bội Châu, chúng ta được biết như sau:

Cụ là nhà Ái quốc bôn ba hải ngoại trên 20 năm. Theo các sử gia không Cộng sản thì Cụ bị Tây bắt là do Nguyễn ái Quốc chỉ điểm. Cụ bị toàn quyền Varenne lên án tử hình. Toàn Việt Nam biểu tình. Cụ được cải án chung thân và đầy vào Huế, an trí tại Bến Ngự. Tại đây, cụ thượng thơ Thái Văn Toàn mỗi tháng giúp cụ 30 đồng để sống.

Tại Huế, cụ được các giới yêu mến. Cụ cũng đi thăm vài địa điểm Công giáo, như Dòng Chúa Cứu Thế Huế. Tại đây, chúng tôi lúc ấy là một học sinh của Ðệ tử viện được gặp và đàm đạo với Cụ. Sau cuộc thăm viếng Dòng Chúa Cứu Thế Huế, Cụ đã viết một bài di bút đăng trên báo Vì Chúa của Cha Nguyễn Văn Thích, số 3 năm 1 ra ngày 2-10-1936.

Cha Nguyễn Văn Thích, chủ bút báo Vì Chúa, có sáng tác tập "Qui y Thánh giáo thập thư" bằng Hán văn, gồm 10 bài cho những nhà nho học muốn học đạo khi gấp Rửa Tội. Báo Vì Chúa số 138 ngày 28-9-1939, có nói đến tập sách.

Cha Thích gửi tặng Cụ Phan một bản. Cụ hoan hỉ đón nhận đặt dưới gối đầu giường, để có ngay khi cần.

Năm 1940 khi Cha đang dạy ở Chủng Viện An Ninh (Cửa Tùng) thì được tin Cụ Phan bệnh nặng. Cha vội về Huế ngay để mong gặp Cụ lần chót. Nhưng vừa đến Quảng Trị thì được tin Cụ mất ngày hôm trước, ngày 29-10-1940.

Trong bài di bút viết về cuộc viếng Dòng Chúa Cứu Thế người ta nhận thấy Cụ có những nhận xét siêu linh: "Nay tôi được cung chiêm bàn thờ thánh ở trong trường Dòng. Thấy nghiêm túc mà chẳng thấy phiền vãn, thấy cung kính mà chẳng thấy lễ vật. Ngọn đèn cây nến, hiền hiện ra cái vỏ quang minh, xem lễ đọc kinh, tỏ ra cái tính hòa mục. Ngoài bấy nhiêu hình thức, chẳng thấy gì là mùi tục. Thế chẳng phải là tế như tại hay sao? Thật là nên cảm phục."

(Di bút Phan Bội Châu, đăng trên báo Vì Chúa số 3, ngày 2-10-1936).

Back to Top

Hỏi : Thưa Cha, tại Utah tiểu bang con ở có nhiều nhà thờ của người theo đạo Mormons. Con nghe nói, đạo ấy cho có nhiều vợ, có đúng không?

Một người Boisy.

Người Mormons cho rằng họ là con cháu của một bộ lạc Do Thái di cư sang Mỹ Châu từ thế kỷ VI trước Thiên Chúa. Bộ lạc ấy được gọi là Nephyte. Thật ra, giáo phái Mormons được thiết lập 1827 do ông John Smith. Sau đó ông Brigham Young giáo chủ, dẫn đạo hữu rời Illinois, đi về sa-mạc Utah khai khẩn vùng đất mênh mông và lập nên thành phố Lake City. Ông Young chủ trương thuyết đa thê "để cứu rỗi nhân loại". Ông có ít nhất là 70 người vợ, 56 người con, ở một nhà ba tầng. Tầng dưới là phòng khách và nhà nguyện. Tầng hai là khuê phòng cũng gọi là tổ ong. Tầng ba dành cho baby. Ông Young chết năm 1877 lúc được 76 tuổi. Khi vị thủy tổ qua đời, các vị giáo chủ kế vị thay đổi lập trường bãi bỏ luật đa thê cho phù hợp với hiến pháp Hoa Kỳ.

Người Mormons chủ trương làm cho thế giới dễ thở hơn để đón Chúa Giêsu đến ngự trị. Họ khai thác nghệ thuật, âm nhạc, lối sống bình thản, hòa đồng. Những ban nhạc Salt Lake City nổi danh thế giới. Họ chủ trương sự bình đẳng giữa con cái Chúa, nên rất thù ghét nhóm Ku Klux Khan kỳ thị, và rất giàu tình bác ái trợ giúp người khác. Năm 1988, câu châm ngôn của Mormons là: "Cổ võ sự bình đẳng tuyệt đối giữa các con cái Chúa."

Back to Top

Hỏi : Thưa Cha, trong số các thánh Tử đạo Việt Nam, vị nào là vị tử đạo đầu tiên trong lịch sử?

Tò mò.

Theo lịch sử thì vị tử đạo đầu tiên trong miền Nam là Thầy giảng Anrê ở Phú Yên mà Cha Ðắc Lộ đã ghi chép lại. Thủ cấp được đưa về Lamã trong nhà thờ Dòng Tên, tuy chưa được phong thánh.

Vị tử đạo đầu tiên tại Bắc Việt là Phanxicô, tử đạo vào thời Trịnh Tráng (1627-1658). Người là lính ngự lâm, bị chém đầu vì "Không bao giờ làm điều tội lỗi ấy (đạp ảnh) dù có phải chết trăm ngàn lần."

Vị tử đạo chống việc khắc lên má chữ "Tả đạo" là Thánh Phaolô Ðổng, một giáo dân, tử đạo năm 1802. Thay vì hai chữ Tả Ðạo, ngài nhờ các bạn tù khắc hai chữ Chính Ðạo (Ðạo chính) vào má. Ngài bị trảm ngày 3-6-1862 và được tôn phong 19-6-1988 do đức Gioan Phaolô II.

Có hai vị thánh là tân tòng đạo mới là thánh Aug. Nguyễn văn Mới 21 tuổi và thánh Stephan Nguyễn văn Vinh 25 tuổi, học đạo và được rửa tội trong ngục. Cả hai là nông dân.

Các thánh tử đạo ta đã viết lên những trang sử oai hùng.