Nguyễn Quang Tuyến

Nhắc đến Lễ Giáng Sinh mà không thăm viếng những nơi thánh tích tại Do Thái như: Thánh Ðường Truyền Tin, Thánh Ðường Giáng Sinh, Ðộng Giáng Sinh, Máng Cỏ v.v... là cả một thiếu sót lớn.

1. Thánh Ðường Truyền Tin

Có 2 nguồn gốc về việc thiên thần truyền tin cho Ðức Maria. Một nguồn nói rằng Sứ thần Gabriel báo tin việc Trinh Nữ Maria thụ thai Con Thiên Chúa trong phòng khi Ngài đang cầu nguyện. Một nguồn khác cho rằng, Sứ thần Gabriel đến với Ðức Maria tại giếng nước nơi mà Mẹ vẫn hay ra lấy nước.

Theo nguồn gốc đầu, căn phòng nơi Ðức Mẹ đón nhận sứ mạng cưu mang Chúa Giêsu Cứu Thế qua hai tiếng "Xin Vâng" hiện được bảo toàn trong ngôi Thánh Ðường Truyền Tin, một trong những thánh đường Kitô giáo lớn nhất tại Trung Ðông hiện nay. Muốn tới phòng Truyền Tin, du khách phải đi vào phía trong Thánh Ðường từ lầu một, theo bậc thang lên lầu hai, rẽ về cánh trái rồi theo bậc thang đi xuống, quẹo phải để vào viếng phòng này. Ngày nay, căn phòng này đã được hiện đại hoá như là một thánh tích để du khách đến kính viếng.

Theo nguồn gốc thứ hai, du khách có thể đến giếng nước nơi Ðức Mẹ gặp gỡ sứ thần Gabriel ngay trước đầu Nhà Thờ Truyền Tin. Nước giếng vẫn trong vắt; bên ngoài giếng nước có một ngôi nhà bằng gỗ, du khách chỉ đứng ngoài trông vào để tin tưởng và cầu khấn.

2. Thánh Ðường Giáng Sinh

Ðây là một thánh đường cổ kính nhất tại Ðất Thánh và có lẽ cũng cổ kính nhất thế giới. Thánh Ðường có hình thánh giá dài 150 feet, rộng 80 feet, được chia thành 5 dãy hàng dọc, cột bằng đá cẩm thạch đỏ. Trong lòng Thánh Ðường, từ dưới lên trên, có rất nhiều cỗ đèn chầu bằng đồng khổng lồ treo lơ lửng. Khách hành hương Việt Nam rất lấy làm thích thú, vì họ mường tượng cũng cùng cách trang hoàng như một số nhà thờ tại Việt Nam.

Tương truyền, từ đầu thế kỷ IV, Hoàng đế Constantinô (280-337) của Ðế quốc La Mã và là người sáng lập Ðế quốc Byzantine ra lệnh phá hủy đền thờ Adonis và xây một vương cung thánh đường rất nguy nga. Nhưng năm 529, trong cuộc nổi dậy chống Ðế quốc Byzantine, người Samaritanô đã phá hủy đền thờ này, nhưng sau đó Hoàng đế Justinô (483-565) đã tái thiết và vẫn còn đứng vững cho đến ngày nay. Năm 614, khi người Ba Tư tàn phá các đền thờ và tu viện, Thánh Ðường Giáng Sinh đã thoát cảnh tàn phá này. Hiện ngôi Thánh Ðường do Giáo hội Chính Thống trông coi.

Còn Thánh Ðường Giáng Sinh kế cận thuộc quyền quản trị của Giáo Hội Công Giáo do các cha Dòng Phanxicô đảm trách, sơ đồ kiến trúc rất đẹp mắt và đồ sộ cả trong lẫn ngoài. Trong lòng đền thờ rộng mênh mông, kế bốn hàng ghế dài hàng ngang từ cung thánh xuống tận dưới cuối vẫn còn khoảng trống hai gian. Bên ngoài là những dãy nhà xây hai tầng bao quanh giáo đường, đó là các phòng ốc thuộc tu viện Dòng Phanxicô.

3. Ðộng Giáng Sinh

Trên Thánh Ðường Giáng Sinh của Chính Thống giáo, bọc theo tay phải, khách hành hương sẽ tiến lên thẳng phía sau bàn thờ chính và đi xuống dưới một động đá hình chữ nhật dài 35 feet, rộng 10 feet. Chính giữa động, phía sát vách tường hình vòng cung, có những đèn lồng xinh xắn treo chung quanh vách đá cẩm thạch, điện bắt sáng trưng, chung quanh có ghi hàng chữ Latinh "Hic De Maria Virgine Jesus Christus Natus Est" (Nơi đây Ðức Trinh Nữ Maria đã sinh Chúa Giêsu Kitô).

Mái nguyên thủy của động đã được thay thế hồi thế kỷ IV, tường chung quanh đưoợc phủ bằng những tấm thiếc để phòng hoả hoạn; trên những tấm thiếc này có khắc những biến cố quan trọng thời thơ ấu của Chúa Giêsu, do chính Tổng Thống McMahon của Pháp quốc tặng vào năm 1874.

4. Máng Cỏ

"Bà đã dùng khăn bọc con và đặt trên máng cỏ" (Lc 2:7). Ngay phía tay trái cách chỗ ngôi sao bạc khoảng 4 mét là nơi xưa kia để chứa cỏ khô cho bò lừa, một máng cỏ được đặt ngay trên cho Chúa sinh ra. Mặt đá nguyên thủy đã bị khói dầu và nến cháy nám đen, nhưng người ta vẫn có thể nhận thấy được những gì ở phía trên máng cỏ.

5. Cánh Ðồng Chăn Chiên

Mặc dầu Thánh Kinh không xác định rõ địa điểm này, nhưng theo truyền thuyết, Cánh Ðồng Chăn Chiên cách Bêlem chừng 3 dặm về phía Tây (đến nơi, xe buýt chở khách hành hương phải đậu từ đàng xa để khách đi bộ vào). Người ta cũng tin rằng nơi đây thiên thần Chúa hiện ra, báo tin cho các mục đồng đến thờ lạy Con Chúa đã giáng trần. Cảnh trí cánh đồng này ngày nay có lẽ cũng không khác gì so với ngày xưa bao nhiêu, có khác chăng là ở những nét tân trang nhằm thu hút khách hành hương.

6. Kinh Thành Bêlem

Bêlem với dân số khoảng 300.000 người, cách Giêrusalem 5 dặm về phía Nam, nằm trên một ngọn đồi đá cao 2600 feet trên mực nước biển. Phong cảnh Giêrusalem rất nghèo nàn, đất cày trên sỏi đá, không hơn gì nhữnng vùng đèo heo hút gió của ba miền Ðất Mẹ Việt Nam.

Bêlem là một địa điểm lịch sử rất quan trọng được đề cập đến nhiều lần trong Kinh Thánh. Trước hết, "Bêlem là nơi an nghỉ của Raken, vợ ông Giacóp. Raken chết được chôn cất trên đường vào Êphrata tức Bêlem" (Kn 35:19). Ông Giacóp dựng một bia đá để ghi dấu tại đây; tới thế kỷ XV người ta xây một cái vòm trên ngôi mộ này. Người Do Thái cũng như người Kitô giáo và Hồi giáo đều coi ngôi mộ này là một "kỷ vật thánh" và phụ nữ địa phương thường đến đây cầu nguyện để sinh con bình an.

Bêlem cũng là nơi bà Ruth gặp ông Boaz và kết hôn với ông để rồi từ đó chính nơi đây người cháu của 2 ông bà là Ðavít sinh trưởng và được tiên tri Samuel xức dầu tấn phong làm vua Israel. Nhưng đặc biệt nhất, Bêlem là nnơi Thiên Chúa Cha đã chọn cho Con Một Ngài là Ngôi Hai sinh ra làm người để cứu chuộc nhân loại. Nhờ biến cố vĩ đại này mà Bêlem trở thành "địa danh vĩnh cửu".

* *

Ðoản khúc bất tận "Vinh danh Chúa Cả trên trời..." đã được các thiên thần tấu lên từ 2000 năm trước. Ngày nay Giáo Hội Mẹ hoàn vũ đang nhắc nhở con cái mình tưởng niệm lại nguồn ơn Cứu Ðộ của Ngôi Lời Nhập Thể để đáp lại lòng thương vô biên của Ngôi Hai Thiên Chúa. Chính vì chúng ta, Chúa đã từ bỏ ngai vàng quí báu từ trời cao để sinh hạ trong cảnh đơn nghèo của hang lừa tối tăm lạnh lẽo.

Xin Chúa hài Nhi sớm đổi mới Quê hương Việt Nam chúng con. Xin Chúa ban cho Giáo Hội Mẹ Việt Nam được an bình thịnh trị, và toàn thể con dân nước Việt được sống trong đoàn người "thiện tâm" để đón mừng Ngàn Năm Thứ Ba đang đến.