Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II

Vai trò của Ðức Mẹ Maria như gương mẫu của Giáo Hội thờ phượng là đề tài bài nói chuyện của Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II trong cuộc triều yết chung ngày 10/7/1997. Ðức Thánh Cha kết luận rằng "mẫu gương của Ðức Maria cổ võ các Kitô hữu dâng ‘những lễ tế thiêng liêng, rất đẹp lòng Chúa, nhờ Ðức Kitô Giêsu’" (1 P 2:5).

 Trong Tông huấn Marialis Cultus ("Sùng Kính Ðức Maria"), Ðức Phaolô VI, Người Tôi Tớ Thiên Chúa hằng kính nhớ, trình bày Ðức Trinh Nữ Rất Thánh như là gương mẫu của Giáo Hội thờ phượng. Khẳng định này là một kết quả tất yếu của sự thật cho thấy Ðức Maria là kiểu mẫu cho Dân Chúa trên con đường thánh thiện: "Trong lãnh vực này Ðức Trinh Nữ Rất Thánh là một gương mẫu và điều này xuất phát từ việc Mẹ được nhìn nhận như là mẫu gương tuyệt hảo nhất của Giáo Hội trong niềm tin, lòng trông cậy, và sự kết hợp toàn vẹn với Ðức Kitô." (Marialis Cultus, 16).

Vào ngày Truyền Tin, Ðức Maria tỏ cho thấy Mẹ hoàn toàn sẵn sàng về hoạch định của Thiên Chúa. Như thế, đối với mọi tín hữu, Mẹ tiêu biểu cho một tấm gương cao quý về sự chú tâm và vâng phục Lời Chúa.

Khi trả lời cho thiên thần: "Xin hãy thành sự cho tôi theo lời ngài" (Lc 1:38) và khi bày tỏ sự sẵn sàng thực thi hoàn hảo ý muốn của Thiên Chúa, Mẹ Maria chia sẻ thật sự lời chúc phúc mà Chúa Giêsu loan báo: "Phúc cho những ai nghe lời Thiên Chúa và noi giữ" (Lc 11:28).

Với thái độ này, một thái độ ôm trọn cả cuộc đời mình, Ðức Trinh Nữ Rất Thánh chỉ ra con đường lắng nghe Lời Chúa, một yếu tố căn bản của việc thờ phượng mà đã trở thành tiêu biểu cho phụng vụ Kitô giáo. Mẫu mực của Mẹ Maria cho chúng ta thấy việc thờ phượng không gồm trước hết ở chỗ diễn tả ý tưởng và cảm xúc của con người, nhưng ở việc lắng nghe Lời Chúa để hiểu biết, hấp thụ, và đem ra thực hành trong đời sống.

Mỗi việc cử hành phụng vụ là một sự tưởng nhớ mầu nhiệm Ðức Kitô trong công cuộc cứu độ cho cả nhân loại của Ngài và nhằm thăng tiến sự tham dự đích thân của người tín hữu vào Mầu nhiệm Vượt Qua được tái diễn và hiện diện qua cử điệu và lời nói của nghi thức.

Ðức Maria là một nhân chứng cho việc khai mở trong lịch sử những biến cố cứu độ mà tột đỉnh là sự chết và Phục sinh của Ðấng Cứu Thế. Và Mẹ đã giữ "tất cả những sự ấy và suy niệm trong lòng" (Lc 2:19).

Ðức Mẹ không chỉ hiện diện ở những biến cố riêng lẻ, nhưng còn tìm cách đạt thấu ý nghĩa sâu xa của những biến cố này và hết lòng tham gia vào thành quả đạt được một cách nhiệm mầu trong đó.

Vì thế Ðức Maria xuất hiện như mẫu gương tuyệt đỉnh về sự tham dự đích thân vào những mầu nhiệm thần linh. Ðức Mẹ hướng dẫn Giáo Hội suy ngắm về mầu nhiệm cử hành và về việc tham dự vào biến cố cứu độ, bằng cách khuyến khích người tín hữu phải ao ước có một quan hệ mật thiết và đích thân với Ðức Kitô hầu cộng tác đời mình trong việc cứu độ cho tất cả mọi người.

Ðức Maria cũng tiêu biểu cho mẫu gương Giáo Hội cầu nguyện. Chắc hẳn Mẹ Maria đắm mình trong cầu nguyện khi thiên thần Gabrien đến nhà Mẹ ở Nazarét để chào mừng. Khung cảnh cầu nguyện chắc chắn giúp Ðức Trinh Nữ trả lời thiên thần và quảng đại chấp nhận Mầu nhiệm Nhập Thể.

Về cảnh Truyền tin, các hoạ sĩ hầu như lúc nào cũng mô tả Ðức Maria với thái độ cầu nguyện. Trong số đó, chúng ta nhớ đến hoạ sĩ Fra Angelico. Ðiều này chỉ ra cho Giáo Hội và mọi tín hữu thấy được bầu khí cần phải có trong việc thờ phượng.

Chúng ta có thể thêm rằng, đối với Dân Chúa, Ðức Maria tiêu biểu cho mẫu mực về mọi cách diễn tả trong đời sống cầu nguyện của họ. Cách riêng, Mẹ dạy các Kitô hữu biết cách hướng về Thiên Chúa để cầu xin Người giúp sức và nâng đỡ trong nhiều hoàn cảnh sống khác nhau.

Lời cầu bàu của Mẹ Maria ở tiệc cưới Cana và sự hiện diện của Mẹ ở Nhà Tiệc Ly bên cạnh các Tông đồ khi họ cầu nguyện chờ đón Lễ Hiện Xuống gợi ý rằng lời nguyện kêu xin là một hình thái căn bản cho sự cộng tác về việc xúc tiến công trình cứu độ trong thế giới. Bằng cách noi gương Ðức Maria, Giáo Hội học biết can đảm kêu xin Mẹ, kiên trì vào lời cầu bàu của Mẹ, và trên hết, khấn xin ơn Chúa Thánh Thần (Lc 11:13).

Ðức Trinh Nữ Rất Thánh cũng tiêu biểu cho mẫu gương Giáo Hội biết quảng đại tham gia trong việc hiến tế.

Khi đưa Chúa Giêsu vào Ðền Thờ, và đặc biệt là khi đứng dưới chân cây thập giá, Ðức Maria hoàn tất việc trao tặng chính cuộc đời mình, một cuộc đời nối kết Mẹ với sự đau khổ và những gian nan của Con là Ðức Giêsu. Vì thế, trong cuộc sống thường nhật cũng như trong việc Cử hành Thánh Thể, "Ðức Trinh Nữ dâng những hy tế" (Marialis Cultus, 20) và khuyến khích các Kitô hữu "dâng những lễ tế thiêng liêng, rất đẹp lòng Chúa, nhờ Ðức Kitô Giêsu" (1 P 2:5).

 (L’Osservatore Romano  Ấn bản Anh ngữ, ngày 17/9/1997)