Trong buổi triều yết chung ngày 2/7/1997, Ðức Thánh Cha giải thích rằng "Tín điều Ðức Mẹ Hồn Xác Lên Trời khẳng định thân xác Ðức Maria được vinh quang sau khi qua đời... Vào thế kỷ 20 này, trước khi được công bố thành tín điều, đây là một sự thật được cộng đồng Kitô hữu chấp nhận hầu như cả hoàn vũ và tuyên xưng khắp nơi trên thế giới."

Tiếp theo Tông sắc Munificientissimus Deus của vị Tiền nhiệm đáng kính Ðức Piô XII, Công đồng Vatican II khẳng định rằng Ðức Nữ Trinh Vô Nhiễm "sau khi hoàn tất cuộc đời dưới thế, đã được đưa lên hưởng vinh quang trên trời cả hồn lẫn xác" (Lumen Gentium, 59).

Các vị nghị phụ muốn nhấn mạnh rằng, không giống như những người Kitô hữu khác được chết trong ân sủng của Thiên Chúa, Ðức Maria đã được lên hưởng vinh quang với thân xác của Ngài. Niềm tin lâu đời này được diễn tả trong truyền thống linh ảnh (iconography) cho thấy Ðức Maria "vào" Thiên Ðàng với cả thân xác.

Tín điều Ðức Mẹ Hồn Xác Lên Trời khẳng định rằng thân xác Ðức Maria đã được hưởng vinh quang sau khi qua đời. Thật vậy, trong khi đối với những người khác, việc phục sinh thân xác sẽ diễn ra lúc tận thế, đối với Ðức Maria, việc thân xác được hưởng vinh quang đã được tiên định nhờ một biệt ân.

Vào ngày 01.10.1950, khi minh định tín điều Ðức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, Ðức Piô XII tránh sử dụng từ "phục sinh" và đã không đưa ra quan điểm về vấn đề cái chết của Ðức Trinh Nữ Rất Thánh như là chân lý đức tin. Tông sắc Munificentissimus Deus tự giới hạn trong việc khẳng định thân xác của Ðức Maria đã được nhấc lên trời vinh hiển, và công bố sự thật này là "một tín điều được Thiên Chúa mặc khải".

Làm sao chúng ta không thể nhận thấy rằng Ðức Mẹ Hồn Xác Lên Trời luôn là một phần của niềm tin người Kitô hữu chứ? Bởi vì phải chăng bằng cách khẳng định Ðức Maria về hưởng vinh quang trên trời, họ muốn tuyên bố thân xác Mẹ được vinh hiển.

Dấu vết đầu tiên của niềm tin Ðức Trinh Nữ Hồn Xác Lên Trời có thể được tìm thấy trong những tường thuật ngụy thư có tựa đề Transitus Maria, mà nguồn gốc ở vào các thế kỷ thứ 2 và thứ 3. Ðây là những tường thuật rất phổ biến và đôi khi được lãng mạn hoá; tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp như thế, chúng cũng soi rọi cho thấy trực giác đức tin của Dân Chúa.

Sau này, người tín hữu trong một thời gian dài đã suy tư về phần mệnh của Ðức Maria ở thế giới bên kia. Ðiều này lần lần dẫn họ đến chỗ tin rằng Mẹ của Ðức Giêsu chỗi dậy vinh quang cả hồn lẫn xác, cũng như đến việc thiết lập các lễ Ðức Mẹ An Giấc và Ðức Mẹ Về Trời ở Ðông Phương.

Niềm tin vào số phần vinh quang cả hồn lẫn xác của Mẹ Chúa Giêsu sau khi qua đời lan ra nhanh chóng từ Phương Ðông sang Phương Tây, và lan rộng kể từ thế kỷ thứ 14. Ở thế kỷ của chúng ta, trước khi được minh định là tín điều, đây là một sự thật được cộng đồng Kitô hữu chấp nhận hầu như cả hoàn vũ và tuyên xưng khắp nơi trên thế giới.

Vì thế, vào tháng Năm 1946, với Thông điệp Deiparae Virginis Mariae, Ðức Piô XII kêu gọi một cuộc tham khảo rộng rãi, tìm hiểu trong các giám mục và qua các ngài, trong hàng ngũ giáo sĩ và Dân Chúa, về khả năng và tính chất thích hợp của việc công bố tín điều Ðức Mẹ Hồn Xác Lên Trời. Kết quả cực kỳ khả quan: Trong số 1.181 câu trả lời, chỉ có 6 câu là còn dè dặt về tính chất mặc khải của sự thật nàøy.

Nêu lên sự kiện này, Tông sắc Munificentissimus Deus tuyên bố: "Do sự chấp nhận phổ quát quyền Giáo huấn bình thường của Giáo Hội, chúng tôi có được một chứng cớ chắc chắn rằng thân xác Ðức Trinh Nữ Rất Thánh Maria được đưa về trời là một sự thật được Thiên Chúa mặc khải và vì thế mọi con cái của Giáo Hội phải vững lòng và trung thành tin tưởng."

Ðịnh tín này, phù hợp với niềm tin phổ cập của Dân Chúa, loại trừ dứt khoát mọi nghi ngờ và kêu gọi sự tín phục rõ ràng của mọi Kitô hữu.

Sau khi nhấn mạnh niềm tin thật sự của Giáo Hội vào việc Ðức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, Tông sắc gợi lại căn bản Kinh Thánh của sự thật này.

Mặc dầu không khẳng định rõ ràng Ðức Mẹ lên trời cả hồn lẫn xác, Tân Ước có đưa ra một căn bản cho điều này, đó là sự nhấn mạnh việc kết hợp toàn hảo giữa Ðức Trinh Nữ Rất Thánh với số phận của Ðức Giêsu. Sự kết hợp này được diễn tả từ lúc Ðấng Cứu Thế được cưu mang cách nhiệm lạ. Sự kết hiệp này của Ðức Mẹ trong sứ mạng và đặc biệt trong việc liên kết với sự hy sinh cứu chuộc của Con mình, không thể nào không tiếp tục sau cái chết. Kết hợp toàn vẹn với cuộc đời và công trình cứu độ của Ðức Giêsu, Ðức Maria chia sẻ số phận của Con mình trên trời cả xác hồn.

Tông sắc Munificentissimus Deus được nêu lên ở trên đề cập đến việc người nữ trong Tin Mừng tiên khởi (Kn 3:15) tham dự vào cuộc vật lộn chống lại con rắn, đã nhìn nhận Ðức Maria như là Tân Evà, và trình bày việc Mẹ hồn xác về trời là kết quả của sự kết hợp giữa Mẹ Maria với công trình cứu độ của Ðức Kitô. Về việc này, Tông sắc nói:

"Cho nên, như cuộc Phục sinh vinh hiển của Ðức Kitô là một phần căn bản và là dấu chỉ chung cục của cuộc chiến thắng này, cuộc đấu tranh chống trả con rắn của Ðức Trinh Nữ Rất Thánh và Con mình cũng phải được kết thúc bằng sự vinh hiển của thân xác khiết trinh của Mẹ."

Ðức Mẹ hồn xác lên trời do đó là tột điểm của cuộc chiến chống trả con rắn, một cuộc chiến đòi hỏi tình yêu quảng đại của Ðức Maria trong công cuộc cứu độ con người và là hoa quả của việc chia sẻ độc đáo của Mẹ trong sự chiến thắng của cây thập giá.

(L’Osservatore Romano Ấn bản Anh ngữ, 09.07.1997)