Thế Hùng tổng hợp

Trong 10 năm qua kể từ chuyến viếng thăm Việt Nam đầu tiên vào năm 1989 của giới lãnh đạo Giáo hội Công Giáo Hoa Kỳ qua Ðức Tổng Giám mục Roger Mahony của TGP Los Angeles, Ðức Tổng Giám mục Theodore McCarrick của TGP Newark (New Jersey) và Ðức Tổng Giám mục Edward O’Meara của TGP Indianapolis (Indiana), chuyến viếng thăm Việt Nam mới đây của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ từ ngày 26.8.1999 đến ngày 2.9.1999 cho thấy càng ngày càng có một quan hệ gắn bó hơn giữa hai Giáo hội anh em. Lần này, theo lời mời của Hội đồng Giám mục Việt Nam, Phái đoàn Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ gồm nhiều vị lãnh đạo và nhân viên cao cấp nhất của Hội đồng. Phái đoàn gồm:

- Ðức Cha Trưởng đoàn Joseph A. Fiorenza, Ðức Giám mục Giáo phận Galveston-Houston (tiểu bang Texas) và là Chủ tịch Hội đồng Giám mục và Hội đồng Công Giáo Hoa Kỳ (NCCB & USCC)

- Ðức Cha Theodore E. Mc.Carrick, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Newark (tiểu bang New Jersey), Chủ tịch Ủy ban Chính sách Quốc tế Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ.

- Ðức Cha John S. Cummins, Giám mục Giáo phận Oakland (tiểu bang California), thành viên Ủy ban Giám mục Hoa Kỳ về Di dân

- Ðức Cha John H. Ricard, SSJ, Giám mục Giáo phận Pensacola-Tallahassee (tiểu bang Florida), Chủ tịch Hội đồng Giám đốc điều hành Cơ quan Cứu trợ Công Giáo Hoa Kỳ (CRS)

- Ông Kenneth Hackett, Giám đốc điều hành Cơ quan Cứu trợ Công Giáo

- Ông Lacy Wright, Phụ tá Giám đốc về Chính sách của Ủy ban Giám mục về Di dân và Tị nạn

- Ông Thomas Quigley, Cố vấn chính sách Á Châu của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ

- Linh mục Joachim Lê Quang Hiền, cựu Chủ tịch Cộng đồng Giáo sĩ & Tu sĩ và Liên đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, tham vấn và thông dịch viên của Phái đoàn.

Ngoài việc gồm những vị chức sắc cao cấp nhất trong Giáo hội Công Giáo Hoa Kỳ, phái đoàn Giám mục Hoa Kỳ lần này đã được đi thăm rộng rãi các Tổng Giáo phận Hà Nội, Huế và Sài Gòn cũng như cử hành Thánh Lễ công khai tại các Nhà Thờ Chánh Toà với sự tham dự của đông đảo giáo dân Việt Nam.

Chiều ngày thứ Năm 26.8.1999, Phái đoàn Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ đáp máy bay từ Phi Luật Tân đến Phi trường Nội Bài (Hà Nội) và gặp ngay một cơn mưa bão. Sáng hôm sau, thứ Sáu 27.8.99, Phái đoàn đã dâng Thánh Lễ tại Toà Tổng Giám mục Hà Nội, gặp gỡ Ðức Hồng Y Tổng Giám mục Hà Nội Phaolô Phạm Ðình Tụng, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam, và các Giám mục trong Giáo tỉnh Hà Nội. Phái đoàn cũng đã được trình bày cho biết về thực trạng của Giáo Hội Việt Nam hiện nay. Sau đó, Phái đoàn đã đi thăm Ðại Chủng viện Giuse Hà Nội hiện có 163 đại chủng sinh học cho năm giáo phận. Dĩ nhiên, Nhà nước Cộng sản vẫn còn hạn chế con số chủng sinh nhận vào và số chủng sinh được chịu chức linh mục. Tiếp theo, Phái đoàn đã gặp gỡ các viên chức thuộc Ủy ban Nhân dân Hà Nội và Ban Tôn giáo của Nhà nước. Phái đoàn cũng đã đi thăm các văn phòng làm việc tại Hà Nội của Cơ quan Cứu trợ Công giáo Hoa Kỳ, đặc biệt thăm các trẻ tàn tật.

Thứ Bảy 28.8.1999, Phái đoàn Giám mục Hoa Kỳ đã dâng Thánh Lễ sáng và dùng sáng tại Toà Tổng Giám mục Hà Nội. Sau đó, Phái đoàn đã có cuộc gặp gỡ với Phó Thủ tướng CSVN Nguyễn Tấn Dũng, và nhận xét rằng mặc dầu có sự cởi mở hơn so với trước đây, Nhà nước vẫn chưa tôn trọng đủ quyền tự do tôn giáo, cách riêng đối với Giáo Hội Công Giáo Việt Nam.

Ngày Chúa nhật 29.8.1999, các Ðức Cha trong Phái đoàn đã dâng Thánh Lễ đồng tế lúc 10 giờ sáng tại Nhà Thờ Chánh Toà Hà Nội với Ðức Hồng Y Chủ tế Phạm Ðình Tụng, Ðức Cha Nguyễn Sơn Lâm của Thanh Hoá và là Tổng Thư ký Hội đồng Giám mục Việt Nam, Ðức Cha Nguyễn Văn Sang của Thái Bình, Ðức Cha Nguyễn Văn Yến của Phát Diệm, Ðức Cha Nguyễn Quang Tuyến của Bắc Ninh, Ðức Cha Ngô Quang Kiệt của Lạng Sơn, Ðức Cha Phụ tá TGP Hà Nội Lê Ðắc Trọng, các Linh mục Giám quản Hưng Hoá và Hải Phòng, và sáu cha trong TGP Hà Nội. Ngoài ra còn có khoảng trên 2000 giáo dân tham dự. Mặc dầu trời rất nóng ẩm, mọi người đều sốt sắng tham dự Thánh Lễ. Trong bài giảng được Cha Lê Quang Hiền trong Phái đoàn thông dịch, Ðức Cha Joseph Fiorenza nhấn mạnh đến mục đích chuyến đi của Phái đoàn: "Chúng tôi không đến như một khách du lịch, mà đến thăm anh chị em trong cùng gia đình của Ðức Kitô... vì anh chị em với chúng tôi cùng chia sẻ một đức tin... Chúng tôi cũng biết rõ sứ mạng của chúng tôi là tiếp tục nối tiếp tình thân hữu trong Chúa Kitô giữa hai Giáo hội..." Ðức Cha còn nói đến người Kitô hữu phải có sứ mạng rao giảng Tin Mừng cho tha nhân và phục vụ mọi người, nhất là những người khốn khổ: "Ðó là sứ điệp của Ðức Kitô và là sứ điệp mà các chủ chăn thân yêu của anh chị em đây đã rao giảng từng ngày trong các thánh đường khắp nước Việt Nam này..."

Cuối Thánh Lễ, một đại diện giáo dân thay mặt cho Cộng đồng Công Giáo Hà Nội đã ngỏ lời tạ ơn Chúa và cảm ơn Phái đoàn. Dẫu vậy, thực tế cuộc sống đạo của người Công Giáo vẫn còn gặp nhiều gian truân như người đại diện phát biểu với Phái đoàn: "Thưa Ðức Cha, chúng con vẫn còn thiếu thốn; đặc biệt là ở miền Bắc chúng con thiếu giám mục, linh mục, chủng viện, nhà thờ, những cơ sở từ thiện bác ái. Những sự thiếu thốn này là những thử thách trên con đường sống đạo của chúng con. Nhưng chúng con nhận đây là thánh ý Chúa, chúng con xin vâng..."

Thánh Lễ chấm dứt vào lúc 11 giờ rưỡi và chiều hôm đó, Phái đoàn đã đáp máy bay đi vào Huế.

Ngày 29.8.1999, Phái đoàn Giám mục Hoa Kỳ từ Hà Nội đến Phi trường Phú Bài vào 4g30 chiều và được đón về khách sạn. Lúc 5g45, Phái đoàn đến Nhà Thờ Chánh Toà Phủ Cam được giáo dân đón tiếp với màn vũ nón Huế của các thiếu nữ duyên dáng. Các em trong sắc phục 3 miền Trung Nam Bắc và dân tộc thiểu số đến dâng hoa cho các vị khách quý. Sau đó Ðức Tổng Giám mục Huế Nguyễn Như Thể để cho Ðức Cha Joseph Fiorenza chủ tế Thánh Lễ. Còn ngài thì đồng tế cùng với các Ðức Cha trong Phái đoàn Hoa Kỳ, Ðức Cha Nguyễn Sơn Lâm của Giáo phận Thanh Hoá, Ðức Cha Trần Thanh Chung của Giáo phận Kontum, Ðan viện phụ Thiên An Têphanô Huỳnh Quang Sanh, các linh mục. Có nhiều tu sĩ nam nữ trong Giáo phận Huế và khoảng 3.000 giáo dân đến tham dự. Mặc dầu trời nóng bứt, tất cả mọi người đều cất tiếng dâng lời tán tụng Thiên Chúa bằng lời ca tiếng hát thật hăng say và nhịp nhàng. Trong bài giảng Thánh Lễ, Ðức Cha Fiorenza nhấn mạnh đến tình yêu thương hiệp nhất và ngài cũng nói đến chứng tá của các nữ tu Việt Nam nơi việc phục vụ và hy sinh cho tha nhân. Sau Thánh Lễ, Phái đoàn được xem các vũ điệu và múa lân kèm theo là một bữa ăn kiểu "tự phục vụ" (self-service) ngay tại sân Nhà Thờ.

Sáng ngày thứ Hai 30.8.1999, Phái đoàn đã dâng Thánh Lễ với các linh mục Huế tại Nguyện đường Toà Tổng Giám mục. Trong Thánh Lễ, có người trong phái đoàn cho biết buổi tiếp rước tại Nhà Thờ Phủ Cam hôm đã gây ấn tượng mạnh đến nỗi họ nghĩ rằng nếu Ðức Thánh Cha có đến Huế thì cũng chỉ mong được đón tiếp như vậy thôi! Sau đó, Phái đoàn có gặp gỡ các viên chức chính quyền địa phương và cũng thảo luận cũng một đề tài mà Phái đoàn đã có dịp thảo luận trước đây với chính quyền ở Hà Nội, đó là cần phải có tự do tôn giáo thật sự. Ðến 10 giờ, Phái đoàn đi xe ra Linh địa La Vang. Vì chính quyền không cho phép làm lễ tại đây nên chỉ có thể cầu nguyện và Chầu Thánh Thể. Khoảng 500 giáo dân xếp hàng dưới trời nắng gắt, rồi có màn vũ, tặng hoa và phù hiệu La Vang cho từng vị. Ở Linh đài Ðức Mẹ La Vang, Cha Chính xứ Dương Ðức Toại giới thiệu với Phái đoàn về Ðức Mẹ. Ðức Cha Joseph Fiorenza và Phái đoàn rất cảm động. Các vị xin được làm con của Mẹ La Vang. Thật vậy, mặc dầu Ðức Mẹ không phải của riêng chi ai, nhưng Giáo hội Hoa Kỳ vẫn chưa có đặc ân có Ðức Mẹ hiện ra và được Toà Thánh nhìn nhận. Vì thế, có người nói vui rằng, Giáo hội Hoa Kỳ lớn mạnh mà chỉ được thông phần "chút đỉnh" với Ðức Mẹ Guadalupe của Giáo hội láng giềng Mễ mà thôi. Sau khi dùng cơm trưa tại La Vang và trao đổi câu chuyện mục vụ với khoảng 30 linh mục Huế, Phái đoàn trở lại Huế để thăm Ðại Nội lúc 4 giờ chiều.

Sang ngày thứ Ba 31.8.1999, Phái đoàn đã dâng Thánh Lễ tại Nguyện đường Ðại Chủng Viện Xuân Bích Huế với sự đồng tế của Ðức Cha Nguyễn Sơn Lâm của Thanh Hoá, Ðức Cha Nguyễn Văn Nho, Giám mục phó Nha Trang và khoảng 40 linh mục. Sau đó, Phái đoàn đi thăm Phòng khám bệnh từ thiện Kim Long của các nữ tu Dòng Phú Xuân và Nhà trẻ Khuyết tật Kim Long của các nữ tu Dòng St. Paul de Chartres. Sau khi ăn trưa tại Toà Tổng Giám mục Huế, Phái đoàn đã ra Sân bay Phú Bài để đi vào Sài Gòn.

Chiều thứ Ba 31.8.1999, sau khi đến Sài Gòn, Phái đoàn đã thăm Toà Tổng Giám mục và gặp Ðức Cha Phạm Minh Mẫn cũng mới trở lại Việt Nam hồi đầu tháng Tám sau chuyến viếng thăm mục vụ kéo dài một tháng (6.7-7.8.99) tại Hoa Kỳ, trong đó có cuộc gặp gỡ với chính Ðức Cha Fiorenza ở Houston. Sau đó, Phái đoàn đã gặp các viên chức của Ủy ban Nhân dân và Ban Tôn giáo thành phố. Như những cuộc thảo luận trước đây với chính quyền ở Hà Nội và Huế, Phái đoàn đã đề cập nhiều đến vấn đề tự do tôn giáo.

Sáng ngày thứ Tư 1.1.1999, Phái đoàn đã thăm Ðại Chủng viện Thánh Giuse, viếng Nguyện đường Chủng viện và đọc kinh trước mộ phần của Ðức Cố Tổng Giám mục Nguyễn Văn Bình. Sau đó, Phái đoàn cũng đã đến thăm Tu viện của các nữ tu Cát Minh kế cận. Lúc 10 giờ sáng, Phái đoàn đã gặp gỡ với khoảng 300 vị gồm Giám mục, linh mục và tu sĩ nam nữ và nói về việc làm chứng tá của những người sống đời tận hiến cho một thế giới bị tục hoá và duy vật chất. Dĩ nhiên, bài nói chuyện của Phái đoàn đề cập nhiều về xã hội tiêu thụ Mỹ nhưng ở Việt Nam vẫn có tình trạng này khi nền đạo đức luân lý dần bị đảo lộn để chạy theo đồng tiền. Chiều hôm đó, Phái đoàn đã đến thăm Dòng Mến Thánh Giá Chợ Quán và Dòng Ða Minh trước khi dâng Thánh Lễ đồng tế trọng thể với Ðức Tổng Giám mục Sài Gòn Phạm Minh Mẫn và các Ðức Giám mục khác thuộc Giáo tỉnh Sài Gòn.ở Vương Cung Thánh Ðường Ðức Bà.

Mặc dù trời mưa nhẹ, nhưng từ 4g30, Nhà thờ Ðức Bà Sài Gòn đã chật ních bà con tín hữu mà ước tính có đến khoảng 4000 và đây là những người có vé mới được vào. Anh chị em giáo dân đại diện 182 giáo xứ trong Tổng Giáo phận đã quy tụ đông đảo tại ngôi Nhà thờ Chánh toà của Tổng Giáo phận để hợp với Ðức Tổng Giám mục tiếp đón Phái đoàn và dâng Thánh lễ tạ ơn. Bầu không khí trầm mặc, trang nghiêm và linh thiêng vốn có trong Vương Cung Thánh Ðường càng làm cho niềm vui hiệp thông như đậm đà và sâu sắc hơn. Cộng đoàn đang hiện diện nơi đây đại diện cho tất cả cộng đồng Giáo Hội Công Giáo trong Giáo tỉnh Sài Gòn, tiếp đón và hiệp thông với toàn thể cộng đồng Giáo Hội Công Giáo Hoa Kỳ mà Phái đoàn Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ đại diện.

Ðúng 4g30 (trễ 15 phút so với chương trình dự kiến), Phái đoàn Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ tiến vào Vương Cung Thánh Ðường giữa lời ca tiếng hát hân hoan và tiếng vỗ tay nhịp nhàng của cộng đoàn hiện diện. Ðức Tổng Giám mục Phạm Minh Mẫn, Ðức Giám mục Huỳnh Văn Nghi của Giáo phận Phan Thiết và là Phó Chủ tịch HÐGMVN,ø Ðức Giám mục Nguyễn Sơn Lâm của Giáo phận Thanh Hoá và là Tổng Thư ký HÐGMVN, hướng dẫn Phái đoàn tiến vào nhà thờ. Trong Thánh Lễ, về phía Việt Nam, ngoài Ðức Tổng Giám mục Sài Gòn, các Ðức Giám mục Phó Chủ tịch và Tổng Thư ký HÐGMVN, còn có các Ðức Giám mục Nguyễn Văn Nhơn của Giáo phận Ðà Lạt, Ðức Cha Lê Phong Thuận của Giáo phận Cần Thơ và Ðức Cha Bùi Văn Ðọc của Mỹ Tho.

Trong lời chào mừng Phái đoàn, Ðức Tổng Giám mục Sài Gòn nói: "Nhân danh cá nhân tôi cũng như nhân danh quý Ðức Cha trong Giáo tỉnh, quý bà con, linh mục, tu sĩ, giáo dân, tôi xin có lời chào mừng quý Ðức Cha. Sự hiện diện của quý Ðức Cha và của tất cả quý vị trong Ðoàn là dấu chỉ của sự hiệp thông trong Giáo Hội. Ðó là sự hiệp thông Thiên Chúa ban cho Giáo Hội của Chúa Kitô ở khắp nơi trên thế giới này. Chúng ta cùng nhau cầu nguyện cho Giáo Hội Hoa Kỳ và Giáo Hội Việt Nam, Ðất Nước Hoa Kỳ và Ðất Nước Việt Nam, được ý thức phẩm giá là con cái của Thiên Chúa và là anh em của mọi người. Có được như thế, chúng ta mới có thể là những nhân chứng của Tin Mừng tình thương của Chúa Kitô, nhân chứng cho tình yêu của Thiên Chúa đối với mọi người."

Ðáp lời chào mừng của Ðức Tổng Giám mục Sài Gòn và lời chào mừng của một vị đại diện bà con tín hữu, Ðức Giám mục Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ nói : "Xin hết lòng cảm ơn quý vị vì sự đón tiếp nồng hậu chiều nay. Tại Hoa Kỳ, chúng tôi chưa bao giờ được tiếp đón nồng nhiệt như chúng tôi đã được anh chị em tiếp đón tại Việt Nam. Chúng tôi đặc biệt cám ơn các Ðức Giám mục Việt Nam đã mời chúng tôi đến thăm quê hương rất xinh đẹp của anh chị em đây."

Tiếp sau nghi lễ đón tiếp đơn giản nhưng trang nghiêm là Thánh Lễ đồng tế trọng thể do Ðức Tổng Giám mục Phạm Minh Mẫn chủ tế; đồng tế với ngài và mười vị Tổng Giám mục và Giám mục Hoa Kỳ và Việt Nam hiện diện, là 28 linh mục triều và dòng trong Tổng Giáo phận Sài Gòn.

Sau các bài lời Chúa được công bố bằng hai thứ tiếng Anh và Việt, Ðức Giám mục Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ chia sẻ : ". Một tuần vừa qua là một kỷ niệm rất đẹp đối với chúng tôi. Chúng tôi đặc biệt cảm phục tinh thần đức tin và lòng yêu mến của anh chị em đối với Giáo Hội. Chúa nhật vừa qua, chúng tôi đã viếng thăm Tổng giáo phận Hà Nội. Ðức Hồng y Tổng Giám mục Hà Nội đã nói rằng đó là một biến cố lịch sử. Ðó là một biến cố lịch sử, vì nó mở ra một trang sử mới trong mối quan hệ giữa Giáo Hội Hoa Kỳ và Giáo Hội Việt Nam. Sứ mạng của chúng tôi, các Giám mục Hoa Kỳ, là sứ mạng hoà giải... Ðức tin Kitô giáo đòi buộc chúng ta phải thực hiện điều đó. Chúng tôi sẽ cùng làm việc với dân chúng và Chính phủ Hoa Kỳ để có sự hiểu biết và thông cảm nhiều hơn đối với dân tộc Việt Nam. Chúng tôi đã đến với anh chị em trong tư thế là những người anh em trong Ðức Giê-su Kitô. Chúng tôi không đến đây như những du khách; chúng tôi đến thăm anh chị em trong tinh thần gia đình những người con cái của Thiên Chúa. Ðến thăm Việt Nam là chúng tôi đến thăm gia đình của chúng tôi, và chúng tôi thấy mình đã được tiếp đón với tất cả tình yêu thương tuyệt vời. Chúng tôi đến để cảm nghiệm cách sâu xa hơn những điều mà chúng tôi đã nghe nói về đức tin và sự hiếu khách của anh chị em. Chúng tôi đã được chứng kiến tận mắt đức tin sâu xa và kiên cường của các tín hữu Việt Nam. Chính vì đức tin đó mà anh chị em đã chịu nhiều đau khổ. Giáo Hội Việt Nam là một Giáo Hội mạnh mẽ, kiên cường và sinh động; tôi nghĩ Giáo Hội này sẽ là niềm hy vọng lớn lao trong việc truyền bá đức tin cho khắp cả Á Châu. Anh chị em hãy chia sẻ rộng rãi các nhà truyền giáo của anh chị em cho tất cả thế giới, đặc biệt là cho Á Châu."

Thánh Lễ kết thúc lúc 6g30. Khi các Giám mục trong Phái đoàn đi ra, các vị gần như bị xô lấn bởi nhiều giáo dân nô nức đến đón chào. Gần một giờ đồng hồ sau đó, người ta mới lấy hết được những chiếc xe gắn máy gửi trong bãi giữ xe Nhà thờ Ðức Bà Sài Gòn!

Sáng ngày thứ Năêm 2.9.1999, Phái đoàn rời Việt Nam lên đường đi Hồng Kông trước khi trở lại Hoa Kỳ.

Mặc dầu chuyến đi lịch sử vừa qua của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ tại Việt Nam được nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam tương đối cho phép dễ dàng nhưng không vì thế người ta có thể quên rằng tự do tôn giáo vẫn là một vấn đề mà chính phủ CSVN cần phải tôn trọng và thực thi nghiêm chỉnh. Vào đầu năm nay, Ông Abdelfattah Amor, Ðặc sứ Liên Hiệp Quốc về tôn giáo đã đưa ra một bản báo cáo cho thấy chính quyền Cộng sản Việt Nam vẫn chưa tôn trọng đầy đủ những quyền tôn giáo căn bản. Gần đây hơn, trong một bản báo cáo về tình hình tự do tôn giáo trên thế giới được đưa ra vào đầu tháng 9 năm nay, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã nêu đích danh chính phủ CSVN là một trong chính quyền ở Châu Á vẫn còn đang kiểm soát chặt chẽ cũng như đặt ra các luật lệ vô lý để khống chế các hoạt động tôn giáo.

Dĩ nhiên, những nhận định này cũng đã được các giám mục Hoa Kỳ thẳng thắn nêu lên với chính phủ CSVN trong chuyến đi Việt Nam vừa qua. Trả lời cho một cuộc phỏng vấn qua điện thoại của Cơ quan Thông tấn Công Giáo (CNS) về chuyến đi này, Ðức Cha Theodore McCarrick của TGP Newark, một thành viên trong Phái đoàn, cho biết mặc dầu gần đây chính quyền có nới lỏng kiểm soát hoạt động của Giáo hội Công Giáo Việt Nam, như đồng ý với việc tấn phong ba tân giám mục và cho phép thụ phong một số linh mục, tự do tôn giáo vẫn chưa thực hiện đầy đủ tại Việt Nam. Như là bằng cớ của việc hạn chế hoạt động tôn giáo, Ðức Cha McCarrick nêu lên việc Phái đoàn được phép đến thăm Trung tâm Thánh Mẫu toàn quốc La Vang nhưng không được dâng Thánh Lễ tại đó. Theo ngài, ở Việt Nam việc bách hại tôn giáo không tồi tệ như ở Trung Quốc như Công Giáo Việt Nam vẫn hiệp thông trọn vẹn với Toà Thánh, không có phân chia "Giáo hội yêu nước" và "Giáo hội hầm trú" (hiệp thông với Ðức Thánh Cha). Tuy vậy, Giáo hội Việt Nam vẫn bị kiểm soát trong việc đào tạo và phong chức linh mục, không được tự do đi giảng đạo, và không được phép có phương tiện truyền thông như báo chí hay chương trình phát thanh riêng cho việc mục vụ.

Có lẽ phải chờ một thời gian nữa mới biết liệu chuyến đi này của Phái đoàn Giám mục Hoa Kỳ sẽ đem lại những thay đổi thuận lợi hơn cho Giáo hội Công Giáo Việt Nam nói riêng và các tôn giáo tại Việt Nam nói chung bởi vì hiện nay Nhà nước CSVN vẫn chưa đưa ra một lời hứa hay cam kết nào. Theo lời Ðức Cha McCarrick, trong cuộc họp với ông Trưởng ban Tôn giáo tại Hà Nội, ngài có đề cập vài lần về việc hy vọng Ðức Thánh Cha có thể sang thăm Việt Nam và Ðức Cha Fiorenza có nói về nhu cầu cần có thêm nhiều linh mục, nhưng ông Trưởng ban Tôn giáo không trả lời điểm nào cả. Do đó, Ðức Cha McCarrick không ngần ngại khi đề nghị chính phủ Hoa Kỳ nên sử dụng đòn bẩy thương mại để đòi hỏi cải thiện nhân quyền tại Việt Nam và các nước khác: "Bất cứ khi nào chúng ta có sức mạnh kinh tế có thể dùng được trong vấn đề nhân quyền, chúng ta nên dùng."

Chính trong bối cảnh Giáo hội Việt Nam vẫn còn tiếp tục chịu sự kiểm soát của chính quyền CS, việc Phái đoàn Giám mục Hoa Kỳ qua thăm Việt Nam đã đem lại một sự khích lệ cho Giáo hội Công Giáo quê nhà. Thật ra, đây chỉ là việc lập lại một tập tục đã có từ thuở Hội Thánh tiên khởi cách đây gần 2000 năm khi các giáo đoàn thăm viếng nhau, an ủi khích lệ, nâng đỡ nhau để biểu hiện tình huynh đệ. Hơn nữa, chuyến viếng thăm của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ là dấu chỉ của một sự hiệp thông trọn vẹn hơn của Giáo hội Công Giáo Việt Nam với Giáo Hội hoàn vũ. Ðiều này cũng giúp cho người Công Giáo Việt Nam thấy rằng họ không bị lẻ loi trong việc thăng tiến cuộc sống đức tin mà hiện đang gặp nhiều rất nhiều thách đố trong một chế độ Cộng sản. Thật thế, Ðức Cha McCarrick cho biết trong cuộc phỏng vấn với CNS răèng, với tư cách là Chủ tịch Ủy ban Chính sách Quốc tế Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, có lẽ ngài sẽ ra một tuyên bố để Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ chấp thuận trong đó có việc giúp đỡ Giáo hội Việt Nam.

Sau 7 ngày viếng thăm các cộng đoàn tín hữu ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn, Phái đoàn Giám mục Hoa Kỳ đã có thể nhận ra sức sống mãnh liệt của Giáo hội Việt Nam dù trong hoàn cảnh hết sức khó khăn. Thật vậy, với con số tín hữu chỉ đứng hàng thứ hai (khoảng 7 triệu tín hữu) sau Giáo hội Công Giáo Phi Luật Tân, Giáo hội Công Giáo Việt Nam được thử thách trong gian lao sẽ đóng một vai trò quan trọng trong công cuộc Phúc Âm hoá tại Á Châu vào thiên niên kỷ thứ ba sắp đến, một thiên niên kỷ mà Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II tin rằng sẽ là thế kỷ của truyền giáo Á Châu. Với viễn ảnh đó, người Công Giáo Việt Nam tại quê nhà tiếp tục vững tiến trong hành trình đức tin của mình trong tình hiệp thông huynh đệ với tất cả các môn đệ của Chúa Kitô ở khắp nơi trên thế giới.