Sau khi giải thích quan hệ giữa Ðức Maria và Giáo Hội, Công đồng Vatican II vui mừng khi thấy Ðức Trinh Nữ Rất Thánh cũng được các Kitô hữu không phải Công Giáo tôn vinh: "Thánh Công đồng rất vui mừng và được an ủi khi thấy ngay giữa anh em ly khai không thiếu những người dâng lên Mẹ Chúa Cứu Thế vinh dự Ngài đáng được..." (Lumen Gentium, 69; cf. Redemptoris Mater, 29-34).

Từ sự kiện này, chúng ta có thể nói rằng cho dù nếu tính cách làm mẹ phổ quát của Ðức Maria tạo ra sự phân ly giữa các Kitô hữu và như vậy thật đáng buồn, thì điều đó cũng tiêu biểu cho một dấu chỉ hy vọng lớn lao trong cuộc hành trình đại kết.

Do một nhận thức riêng biệt về ân sủng và giáo hội học, nhiều cộng đồng Tin Lành chống đối học thuyết và lòng sùng kính Mẹ Maria. Họ lập luận rằng sự hợp tác của Ðức Maria trong công trình cứu độ làm tổn hại đến tính cách trung gian độc nhất của Ðức Kitô. Theo cái nhìn này, việc tôn sùng Ðức Maria cạnh tranh với lòng tôn kính dành cho Chúa Giêsu.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, việc học hỏi sâu rộng về tư tưởng của các anh em Cải Cách Tin Lành tiên phong cho thấy rõ hơn học thuyết Công Giáo. Chẳng hạn, các bài viết của Lutêrô tỏ cho thấy lòng yêu mến và tôn kính Mẹ Maria của ông. Lutêrô đã tung hô Mẹ như mẫu mực của mọi nhân đức. Ông ca ngợi sự thánh thiện cao vời của Mẹ Thiên Chúa và có khi khẳng định đặc ân Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ cũng như có cùng niềm tin vào việc Mẹ trọn đời đồng trinh.

Việc học hỏi về tư tưởng của Lutêrô và Canvin cũng như phân tích một số bản văn của anh em Tin Làn đã góp phần vào sự tìm hiểu của một số anh em Tin Lành và Anh Giáo về nhiều đề tài trong Thánh Mẫu học. Một số đề tài nghiên cứu này đã dẫn họ đến những quan niệm căn bản về học thuyết Maria rất gần với người Công Giáo như Ðức Maria là Mẹ Thiên Chúa, Mẹ đồng trinh, Mẹ thánh thiện, và Mẹ thiêng liêng.

Việc quan tâm nhấn mạnh sự hiện diện của phụ nữ trong Giáo Hội cũng thúc giục nỗ lực nhìn nhận vai trò của Ðức Maria trong lịch sử cứu độ.

Tất cả những sự kiện này là các lý do để đặt hy vọng vào hành trình đại kết. Người Công Giáo ước muốn có thể chia sẻ với mọi anh chị em trong Ðức Kitô niềm vui có Mẹ hiện diện trong cuộc đời mình.

Trong số những anh em Kitô hữu "dâng lên Mẹ Chúa Cứu Thế vinh dự Ngài đáng được", Công đồng Vatican II đề cập đến các Kitô hữu thuộc Giáo hội Ðông phương là "những người nhiệt thành và hết lòng sùng kính Mẹ Thiên Chúa trọn đời đồng trinh" (Lumen Gentium, 69).

Như chúng ta có thể thấy được từ nhiều cách thức diễn tả lòng tôn sùng Ðức Maria của Giáùo hội Ðông phương, việc sùng kính Mẹ tiêu biểu cho một yếu tố hiệp thông có ý nghĩa giữa Công Giáo và Chính Thống Giáo.

Tuy nhiên, vẫn còn một số bất đồng quan điểm về các tín điều Ðức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và Ðức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, cho dầu các chân lý này đã được vài nhà thần học Ðông phương giải thích như Gregory Palamas (c. 1359), Nicôla Cabasilas (c. sau 1369), và George Scôlarios (c. sau 1472).

Dẫu vậy, những bất đồng này có lẽ liên quan đến vấn đề trình bày hơn là nội dung. Và chúng ta đừng bao giờ để những bất đồng này làm chúng ta quên đi niềm tin chung về Ðức Maria là Mẹ Thiên Chúa, trọn đời đồng trinh, thánh thiện tuyệt đối, và cầu bàu cùng Con Ngài cho chúng ta. Công đồng Vatican II gợi lại chính "sự nhiệt thành" và "hết lòng sùng kính" này liên kết người Công Giáo và Chính Thống Giáo trong việc tôn sùng Mẹ Thiên Chúa.

Ở đoạn cuối của Hiến chế Tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium, Công đồng mời gọi chúng ta giao phó sự hiệp nhất Kitô hữu nơi Mẹ Maria: "Tất cả mọi Kitô hữu hãy thiết tha khẩn nguyện Mẹ Thiên Chúa cũng là Mẹ loài người, để như Ngài đã trợ giúp Giáo Hội sơ khai bằng lời cầu nguyện của mình, ngày nay được tôn vinh vượt trên các Thần Thánh trên trời, Ngài cũng cầu bàu cùng Con Ngài trong sự hiệp thông toàn thể các thánh" (Lumen Gentium, 69).

Cũng như sự hiện diện của Mẹ Maria trong Cộng đoàn Giáo Hội tiên khởi nuôi dưỡng sự đồng tâm nhất trí của mọi người và được tăng cường cũng như thể hiện ra nhờ lời cầu nguyện (Công vụ 1:14), sự hiệp thông của chúng ta với Mẹ Maria mà Thánh Âugustin gọi là "Mẹ của sự hiệp nhất" sẽ có thể đưa những Kitô hữu đến chỗ nhận lãnh tặng phẩm hiệp nhất hằng mong đợi bấy lâu nay.

Chúng ta không ngừng cầu nguyện với Ðức Trinh Nữ Rất Thánh để như khi xưa Mẹ đã nâng đỡ hành trình hiệp nhất của cộng đoàn Kitô hữu trong cầu nguyện và công bố Tin Mừng, thì ngày nay qua lời cầu bàu của Mẹ, mọi tín hữu trong Chúa Kitô cũng được ơn hoà giải và hiệp thông.

Là Mẹ của nhân loại, Ðức Maria biết rõ nhu cầu và khát vọng của họ. Công đồng Vatican II đặc biệt kêu xin Mẹ cầu bàu hầu "mọi gia đình dân tộc hoặc đã mang danh hiệu Kitô hữu, hoặc chưa biết Ðấng Cứu Chuộc mình, đều hân hoan đoàn tụ trong an bình và hoà thuận, hợp thành một dân Thiên Chúa duy nhất, làm vinh danh Ba Ngôi Thiên Chúa rất thánh và không phân chia" (Lumen Gentium, 69).

Bình an, hoà thuận, và hiệp nhất mà Giáo Hội và nhân loại hy vọng xem ra vẫn còn xa vời. Tuy nhiên, đây là quà tặng của Chúa Thánh Thần mà chúng ta phải không ngừng tìm kiếm, khi chúng ta học hỏi từ Mẹ Maria và tin tưởng vào lời cầu bàu của Ngài.

Với lời khẩn cầu này, người Kitô hữu chia sẻ sự mong đợi của Mẹ Maria là đấng đầy tràn đức cậy, nâng đỡ Giáo Hội trên hành trình tương lai đến với Thiên Chúa.

Ðược hạnh phúc bởi vì "tin rằng lời nói của Thiên Chúa sẽ được thực hiện" (Lc 1:45), Ðức Trinh Nữ Rất Thánh đồng hành với các tín hữu và toàn Giáo Hội để giữa những vui mừng và đau khổ của cuộc sống trong thế giới ngày nay, họ có thể là những tiên tri thực sự của niềm hy vọng.

(L’Osservatore Romano  Ấn bản Anh ngữ 19.10.1997)