|
NĂM TOÀN XÁ Lm. Vũ Minh Nghiễm, C.Ss.R.
Ðức Yo-an Phao-lô II đã lược thảo cho chúng ta những nét chính của Năm Toàn xá. Nhưng tất cả những điều đó chỉ mang lại hoa quả và tạo ra những thay đổi thật sự nếu các cộng đồng ki-tô-hữu biết nhiệt liệt hưởùng ứng, quyết tâm lật qua không phải một trang lịch, nhưng nhất là bước qua tình trạng này đến tình trạng khác, từ cũ đến mới. Và người ta sẽ rút tỉa từ Ơn Toàn Xá những gì mỗi người hay mỗi cộng đoàn đã đầu tư vào đó. Với những giòng chữ dưới đây sau đây chúng tôi sẽ đề nghị các con đường giúp chúng ta nhìn xem Năm Toàn Xá như cánh cửa tiến về khám phá, và hành động. Ðối với mỗi người chúng ta, Năm Toàn Xá là dịp để chúng ta ngừng lại đào sâu về mình và về người khác. Chúng tôi xin đề nghị ở đây hai thời gian suy nghĩ. Trước hết, ý niệm ngàn năm đưa chúng ta suy nghĩ về thời gian. Ý nghĩa về thời gian của người ki-tô như thế nào? Tiếp đó, chúng ta sẽ khám phá một vài lối đi giúp chúng ta thực hiện ơn Năm Toàn Xá qua ba khám phá: khám phá về chính mình, về người khác và về Thiên Chúa.
I. Ý NGHĨA VỀ THỜI GIAN CỦA NGƯỜI KI-TÔ Quyển tự điển Le Petit Robert định nghĩa về thời gian như sau: "Nơi vô tận mà các vật tồn tại (les existences) diễn tiến không trở lại được trong khi thay đổi, các biến cố và các hiện tượng trong khi tiếp tục." Như thế thời gian là một thực thể khó mà nắm bắt. Mặt khác, thánh Phao-lô nói với chúng ta về sự "viên mãn của thời gian" (Gal. 4:4 và Ep. 1:10) để mô tả việc Ðức Ki-tô xuống thế. Chúng ta hãy thử tìm hiểu ý nghĩa về thời gian trong đức tin ki-tô. a) Thời gian: một cái vòng hay một con đường? Rất nhiều người đương thời bị lôi kéo bởi một vài yếu tố của các tôn giáo Ðông phương. Khái niệm về karma (nghiệp chướng) và về vòng thời gian được một số người dùng để tìm hiểu ý nghĩa cho cuộc đời và cho các biến cố hoặc vui hoặc buồn của họ. Ðối với những ai có đức tin trong Do-thái giáo, hay Ki-tô giáo, thời gian không phải là cái vòng. Thời gian không phải là bánh xe quay trở lại một cách khắc nghiệt, về lại điểm khởi đầu. Ðúng hơn, thời gian là một con đường, trên con đường ở đó, chúng ta thực hiện các chọn lựa. Một con đường mà lối thoát được mặc khải trọn vẹn nhờ sự sống lại của Ðức Yê-su Ki-tô, một con đường tiến triển để biến hóa do Thiên Chúa trao ban và khai mở trong viên mãn của cuộc sống. b) Như men trong bột Ðối với người ki-tô, ngược lại với những người theo lối sống mới (nouvel âge) việc biến hóa (devenir) này là một ân huệ, chứ không phải hiệu năng do mình làm. Thật vậy, khi khẳng định: "Ngôi lời mặc lấy xác phàm và ở giữa chúng ta," (Yo.1:14), Thánh sử Yo-an xác định rằng Thiên Chúa đến với con người để cứu con người, đưa con người đến chỗ thành tựu. Và như thế, Thiên Chúa làm tròn công việc này bằng cách thấm nhập vào xác phàm chúng ta, chịu cùng thân phận con người với chúng ta. Công việc của Ðức Ki-tô, như chính người đã giải thích trong các dụ ngôn, là một công việc biến đổi từ từ như men trong bột là con người. Sức mạnh của Ðức Ki-tô tác động chầm chậm và kín đáo. Nơi Ðức Ki-tô, Thiên Chúa vùi dập trong điều kiện hữu hạn của con người. Ngài chịu điều kiện này để biến đổi con người bằng cách cho chính đời sống của mình. Nơi Ðức Ki-tô, Thiên Chúa mặc xác phàm. Thiên Chúa trở thành thời gian.
c) Ðấng của hôm nay, hôm qua và ngày mai Như thế Thiên Chúa hiện diện trong đời sống thường nhật của chúng ta, cũng như hiện diện trong tất cả những ai thuận để cho Thần Khí Ðức Ki-tô tác động. Thiên Chúa hành động để biến đổi nhân loại, để hoàn tất những gì người đã bắt đầu nơi A-đam. Ðó là tất cả ý nghĩa của dụ ngôn người đầy tớ trung thành trong Phúc Âm (Math. 24:45-31). Khi Ông Chủ - tức là Ðức Yê-su - vắng mặt, thì đầy tớ trung thành là người tiếp tục công việc của Ông Chủ trên thế gian này. Không những anh phải thức tỉnh trong đức tin, nhưng cũng như Ông Chủ, anh phải cảm thấy có trách nhiệm trên người khác và chăm sóc họ. Ðầy tớ trung thành là người thuận để cho tinh thần của Chủ hoạt động trong con người mình và biến đổi mình. Sự biến đổi về mặt thiêng liêng thật sự làm cho nhân loại tiến bộ hơn tất cả mọi tiến bộ kỷ thuật. Chúng ta ở vào một thời buổi mà chưa bao giờ khoa học tiến bộ như thế, nhưng, đồng thời, nhân loại cũng chứng kiến không biết bao nhiêu chiến tranh tàn khốc, khủng khiếp đến như vậy. Ðức Hồng Y Tổng Giám mục Lustiger của Paris (Pháp) khẳng định điều này rằng: "Không một tiến bộ nào có thể ngăn cản một Ca-in chém giết một A-bel. Không một bạo lực nào có thể ngăn cản được người anh em của Ðức Yê-su thực hành điều răn yêu thương đối với kẻ thù và giảng hòa. Các mối phước thật là phương tiện đích thực của lịch sử." d) Thiên Chúa của các Tổ Phụ chúng ta Thiên Chúa không những hiện diện ở thời buổi này để biến đổi chúng ta. Ngài còn hiện diện trong toàn bộ lịch sử đã qua của chúng ta. Trong Thánh Kinh, Ðức Ya-vê hiện diện thường xuyên như "Thiên Chúa của các Tổ Phụ chúng ta," Ðấng hành động, điều khiển từ nguyên thủy của lịch sử con người. Kinh Tin Kính của Các Tông Ðồ, dạy rằng sau khi chết, Ðức Yê-su đã "xuống ngục Tổ Tông." Ngục đây không dính dáng gì với hỏa ngục của sách Giáo lý chúng ta học thời còn nhỏ. Chữ ngục, tiếng Pháp là enfer, bởi tiếng la-tinh là inféri, có nghĩa là ở dưới, phía dưới thấp của chúng ta. Trong các thuyết về vũ trụ cũ xưa, ngục nầy nằm sâu trong lòng quả đất, nơi các người chết ở. Do đó, tiếng Việt Nam chúng ta gọi ngục nầy là địa ngục. Như thế, kinh Tin Kính của chúng ta khẳng định Ðức Yê-su đã chết và đã xuống nơi các người chết của những thế hệ trước ở, để biến đổi họ, để đón nhận họ vào đời sống của Ngài. e) Thiên Chúa hiện diện trong tương lai Và cuối cùng, Thiên Chúa là Ðấng hành động bây giờ, trong quá khứ và cả trong tương lai. Ðó là một trong các ý nghĩa của sự Ðức Yê-su Ki-tô sống lại. Ðối với các tín hữu Do-thái đương thời với Ðức Yê-su, sự sống lại của các người chết có nghĩa là tận thế. Như nhìn thấy được sự tuyệt vọng của chúng ta đứng trước bệnh tật, đau khổ và chết chóc, Thiên Chúa đi tìm tương lai cho chúng ta. Từ đàng xa, người mang đến tận mặt cho chúng ta. Tương lai có từ bây giờ: Ma-ri-a Ma-đa-lê-na đã nắm lấy chân Ngài. Hai môn đồ Em-mau đã đồng hành với Ngài. Thô-ma đã để tay vào cạnh sườn Ngài. Phao-lô đã gặp thấy Ngài trên đường Ða-mas. Tương lai có từø bây giờ: đó là Ngài đã sống lại, là nhân loại được biến hình trong đời sống của Thiên Chúa. Trước khi đến ngày chúng ta chết, Thiên Chúa đã ở đó rồi: Thiên Chúa đang ở trong tương lai của chúng ta. Sự khám phá Thiên Chúa đang hành động trong thời buổi chúng ta dẫn chúng ta đến việc khám phá ý nghĩa thân phận riêng của chúng ta.
II. TIẾN ÐẾN BA KHÁM PHÁ a) Khám phá chính mình là người được gọi Thánh I-rê-nê đã viết "Vinh quang của Thiên Chúa, là con người đang sống." Nhưng thử thách luôn luôn ở đó, giảm thiểu con người xuống chỉ còn một chiều kích duy nhất. Lúc đó, con người có thể trở thành "một dụng cụ" đơn thuần mà người ta thải đi khi không còn dùng đến, như người ta bỏ một đồ dùng cũ vào thùng rác. Hay tệ hơn, con người bị đưa vào tình trạng của một cái máy tiêu thụ: càng tiêu thụ càng có hạnh phúc. Khốn thay! Tỷ số tự tử ở các xã hội trù phú Tây phương rất cao, cho chúng ta một kết luận ngược lại: càng tiêu thụ thì càng thiếu hạnh phúc. Năm Thánh là một dịp cho chúng ta dừng lại để khám phá con người của mình. Và trái ngược thay! Một trong những cách hay nhất để dừng lại, là: lên đường! Ðó là khía cạnh "chữa lành" của cuộc hành hương. Người ta rời bỏ những gì mình có, để khám phá những gì là con người của mình. Lý tưởng của cuộc hành hương thật sự vẫn là đi bộ, không nhà cửa, chỉ mang theo mình những vật dụng cần thiết tối thiểu :chăn lều, thức ăn, nước uống... Nhưng nếu thời giờ, sức khỏe, túi tiền không cho phép chúng ta sống đời sống hành hương thật sự, chúng ta còn có những phương cách "đi hành hương" khác để khám phá con người của mình.
b) Khám phá người khác Christian Bobin đã viết: "Những gì tôi biết về người khác, không ngăn cản tôi hiểu họ." Chúng ta luôn luôn có thành kiến về người khác hay về các nhóm. Một trong những mục đích của Năm Toàn Xá là có thể đi trở lại từ đầu với thiên niên kỷ mới. Tất cả mọi thay đổi chỉ có thể có được từ một cái nhìn mới đối với nhau. Như thế, nhân dịp Năm Toàn Xá, tại sao chúng ta không thử tái khám phá những người ở gần chúng ta, từ gia đình đến sở làm?
Mầu nhiệm không phải là "không thể hiểu được", nhưng là không thể vơi cạn được. Chúng ta không bao giờ khám phá cho cùng mầu nhiệm về Thiên Chúa. Chúng ta luôn luôn giảm thiểu sự khám phá này bằng những công thức, những kinh nguyện. Chúng ta hãy để Thiên Chúa là Thiên Chúa! Chúng ta hãy mừng Năm Thánh như một khoảng không gian để lắng nghe, đón nhận Lời Chúa. Chúng ta hãy làm cho năm thánh 2000 thành như một cái nôi để Con Thiên Chúa sinh xuống trong tâm hồn của chúng ta. Ở đó, sẽ có không biết bao nhiêu con đường mở ra trước mắt chúng ta.
Ðó là các cách làm cho Năm Thánh 2000 nầy thành một cuộc Canh Tân, một cánh cửa khám phá mở ra với những gì đang ở chung quanh chúng ta. (Xin xem thêm Le Petit Livre du Grand Jubilé của Georges Madore)
KHÁM PHÁ THIÊN CHÚA TRONG ÐỜI SỐNG CỦA TÔI 1. Những Người Ðã Gặp Thiên Chúa A-đam và E-va đã được Thiên Chúa tặng ban cho sự sống và quả đất làm gia nghiệp. Ab-ra-ham từ bỏ tất cả và lên đường đến nơi Chúa hứa. Mô-sê nhận hướng dẫn dân Is-ra-el ra khỏi đất Ai-cập, để từ đó họ trở thành dân riêng của Thiên Chúa. Da-vid, chàng thanh niên được Thiên Chúa chọn để làm vua, đã làm cho dân tộc nhỏ bé nầøy thành một vương quốc được các nước chung quanh kính nể. Nhưng Thiên Chúa cũng đến với ông trong tội lỗi của ông. Rut, người đàn bà dân ngoại, gặp được Thiên Chúa qua người đàn ông bà yêu thương. Các Ngôn sứ nhân danh Thiên Chúa, nhắc bảo dân Is-ra-el nhớ lại tình thương bao la và các đòi hỏi tình thương của Thiên Chúa. Trong cảnh lưu đày, họ đã từ từ vạch ra hình ảnh Ðấng Thiên Sai sẽ đến. Họ làm cho niềm hy vọng của dân Chúa trở nên sinh động. Các Ðạo sĩ đi tìm Thiên Chúa khi họ suy tư về thân phận con người. Ma-ri-a được mời gọi một cách mầu nhiệm, hiến đời mình theo lời Thiên Chúa. Bà dám tin mà không hiểu. Yo-an Tẩy Gỉa rao giảng phép rửa thống hối. Thái độ tha thứ của Ðức Yê-su đối với những người có tội, đã làm cho ông kinh ngạc. Ðức Yê-su xuất hiện, làm cho người này phải vấp phạm, làm cho người khác được phấn khởi. Ngài chữa lành, tha thứ, lên án đạo đức giả và ích kỷ. Ngài dạy cho chúng ta biết Thiên Chúa là Cha, một người Cha đầy lòng lân ái đối với các con, muốn ban cho chúng ta chính đời sống của Ngài. Rồi Ðức Yê-su chết trong tất tưởi cô đơn trọn vẹn. Các Nhân chứng, Ma-ri-a Ma-đa-lê-na, Phê-rô nói Ðức Yê-su đã sống lại. Các nhân chứng này là những người giống như chúng ta, nhưng họ được nâng lên bởi một sức mạnh mà không gì có thể làm họ ngừng lại. Họ hy sinh mạng sống của họ cho đức tin. Các cộng đoàn ki-tô ngày càng phát triển trong dân Do-thái và các dân ngoại. 2. Và Câu Chuyện Nên Thánh Của Chính Tôi Thiên Chúa đã ban cho tôi những ơn trọng đại nào như Ngài đã ban cho A-đam và E-va? Như Ab-ra-ham, Thiên Chúa có xin tôi từ bỏ một cảnh an nhàn để đón nhận một công việc mới mẻ nào đó mà Ngài sẽ ban cho tôi, một "xứ sở Ta sẽ chỉ cho con"? (Kn 12:1) Như Mô-sê, Thiên Chúa có mời gọi tôi dấn thân? Ðể giải thoát những người đang đau khổ? Như Ða-vid, Thiên Chúa đã đến với tôi trong sự yếu kém nào của tôi? Tôi đã gặp những ngôn sứ nào trong cuộc đời tôi? Những người quấy phá tôi, chống đối tôi? Hay những người làm cho niềm hy vọng của tôi trở nên sinh động? Khi Chúa yêu cầu, tôi có làm ngôn sứ cho người khác không? Và bằng cách nào? Như Yo-an Tẩy Gỉa, tôi có chuẩn bị cho người khác đón nhận Chúa Yê-su không? Có những hành vi, lời nói nào của Ngài làm cho tôi phải bối rối? Như Ðức Ma-ri-a, tôi có dám liều đời sống của tôi cho Lời Chúa không? Có lần nào tôi không hiểu hay không muốn hiểu Lời Chúa chăng? Như Ðức Yê-su trên thập giá, có lúc nào tôi cảm thấy xa Chúa, bị Chúa bỏ rơi không? Như Ma-ri-a Ma-đa-lê-na và các nhân chứng khác của ngày Phục Sinh, tôi đã thật sự sống kinh nghiệm một cuộc gặp gỡ với Ðức Yê-su sống lại chưa? Tôi có biết đón nhận sức mạnh của Thần Khí trong yếu kém của tôi chăng? 3. Vạch Lại Những Giai Ðoạn Chính Trong Câu Chuyện Nên Thánh Của Tôi. a. Những ai là người đã giúp đỡ tôi nhiều nhất trong đức tin? Họ đã mang đến cho tôi điều gì? Họ giống như nhân vật nào trong Kinh Thánh? b. Trong đời tôi, có những biến cố nào giống như những biến cố trong Kinh Thánh không? (Lữ hành? Ði trong sa mạc? Di cư? Ðến đất hứa? Tuyên khấn?) c. Tôi có nhìn thấy được bản thân tôi qua nhân vật nào trong Kinh Thánh? Ðiều gì giống nhau trong con đường của họ và của tôi? Home | Nguyet
San | Bao Moi | Bao Cu | Mua Bao |