Người viết sách thường bịa một cái tựa rất kêu để lôi kéo sự chú ý của độc giả ngay từ phút đầu. Cuốn Hồi Ký của LM Ðinh Ngọc Quế là một biệt lệ. Cái tựa của Hồi Ký này nghe không kêu, không nổ nhưng lại đat được tác dụng lớn là gây xúc dộng và ngậm ngùi nơi độc giả.

Là Linh Mục mà phải ngồi tù thì nghe đã bi thảm rồi, huống chi đây lại là thứ nhà tù công sản, và thời gian ngồi tù kéo dài tới 13 năm! Chỉ riêng cái tựa đã nói lên được sự cai trị man rợ của nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam.

Nói đến Hồi ký là không tránh được cái Tôi. Ngôn ngữ Pháp có câu "Le moi est haissable" để nói đến sự bất đắc dĩ khi phải mang cái tôi ra nói cho thiên hạ biết.

Ở đây, cái Tôi của LM Quế cũng lại là một cái Tôi biệt lệ. Quả thật cái Tôi của ngài được nói đến trong phần lớn của cuốn sách, nhưng được nói đến không phải để KHOE mà chỉ để chứng tỏ sự HÒA ÐỒNG với THA NHÂN. Với chiều hướng ấy, cái Tôi không còn đáng ghét nữa mà lại trở thành một điều DỄ THƯƠNG khi người ta đọc thấy ở ngay trang đầu của Hồi Ký. "Nếu phải khoe thì chỉ xin phép khoe vì đã được Ðại Hồng Phúc Chúa ban cho vác Thánh Giá theo chân Ngài." Và tác giả ghi một câu nói vừa làm cho người dọc hiểu rõ con đường ngài đã đi: "Tất cả là Hồng Ân của Thiên Chúa: quá khứ, hiện tại và tương lai tôi."

Trong Hồi Ký này, LM Ðinh Ngọc Quế không có ý định làm văn chương theo lối gọt rửa từ chương hoặc kinh điển. Ngài chỉ ghi lại sự thật của 13 năm ngục tù và sự giữ vững Ðức Tin sắt đá qua rất nhiều thử thách. Ðức Tin đã trang bị cho ngài một sức mạnh phi thường và sức mạnh ấy bao trùm, chế ngự trong suốt cả hơn 300 trang của hồi ký. Và tuy gọi là hồi ký (theo lẽ thì chỉ ghi lại quá khứ) nhưng phần cuối của hồi ký cũng ghi lại cái nhìn lạc quan của tác giả về tương lai của nước Việt Nam, sự lạc quan cũng dựa vào Ðức tin không gì lay chuyển nổi của ngài.

Hồi ký bắt đầu bằng một quyết định vô cùng quan trọng: ngài đã chọn ở lại trong nước lúc Cộng sản đã tới cửa ngõ Saigon. Thấy trước những khổ đau sẽ đến với đồng bào, ngài ở lại để cùng chia xẻ khổ đau với họ. Tù đầy lại càng làm cho Ngài tin là quyết định đúng vì ngài sẽ trực tiếp chia xẻ đau đớn và tủi nhục với mọi thành phần của xã hội VN dưới gông cùm một bọn cướp đội lốt cách mạng và yêu nước.

Dĩ nhiên là LM Quế lên án đường lối cai trị phi nhân của Cộng sản VN, nhưng trong suốt cuốn hồi ký, người ta không thấy dấu vết của thứ ngôn ngữ đầy hận thù. Hồi ký đã kết án bọn chúng bằng những hình ảnh nhẹ nhàng mà nói lên được nhiều. Lối viết nhẹ nhàng không hận thù của ngài càng làm nổi bật cái giáo điều ngu xuẩn trả bài của bọn cán bộ cao cũng như thấp mà ngồi cai trị cả dân tộc VN.

Cộng sản thả LM Ðinh Ngọc Quế năm 1988 nhưng sau đó, ngài vẫn phải sống trong tình trạng quản thúc (không được ở nhà tại Dòng Chúa Cứu Thế) và vẫn phải làm lễ lén lút. Tình trạng ấy kéo dài đến 5 năm thì ngài quyết định đi tìm Tự Do vì ngài tin rằng ở đất tự do, ngài sẽ phực vụ quê hương và đồng bào một cách đắc lực hơn.

Quyết định quan trọng này lại một lần nữa xác nhận ngài đã nghĩ đúng và làm đúng. Vì đức độ và khả năng phi thường của ngài, ngài đã được trao cho nhiều nghiệm vụ quan trọng và nặng nề mà ngài đã đạt được đúng mục tiêu Bề Trên đề ra.

Từ đây, phần còn lại của hồi ký mang ý nghĩa môt thông điệp. Trong những buổi họp mặt đông đảo người Việt, trong những bài giảng đầy ý nghĩa và hùng biện, ngài đã nhắc nhở người Việt lưu vong (không phân biệt tôn giáo và địa vị xã hội) đừng quên quê hương và đồng bào trong nước, đừng để văn minh hưởng thụ vật chất xứ ngoài tiêu diệt lòng yêu quê hương và sứ mạng xây một nước VN không có độc tôn độc quyền. Ngài gửi chung cho người Việt hải ngoại lời nhắn: "Thành công rạng rỡ là thành công rạng rỡ chung cho Việt Nam."

(.) Bấy nhiêu tưởng đã đủ để làm cho độc giả và đồng bào đón nhận cuốn hồi ký của LM Ðinh Ngọc Quế một cách trang trọng và thân yêu.

(Trích từ Lời Tựa của Cố Giáo Sư Phạm Kim Vinh)