BẢN ÐÚC KẾT HỘI NGHỊ THƯỜNG NIÊN
HỘI ÐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM TẠI HÀ NỘI
(02 - 07/10/2000)

1.   Hội nghị Thường niên của Hội đồng Giám mục Việt Nam năm 2000 đã khai mạc vào lúc 20 giờ ngày 02-10-2000 tại 40 phố Nhà Chung Hà Nội, với sự hiện diện của 23 Giám mục, 3 linh mục Giám quản Giáo phận Bùi Chu, Hưng Hoá, Hải Phòng và 3 linh mục thư ký. Cha Giuse Ðặng Ðức Ngân đã thay thế Cha Nguyễn Ngọc Oánh làm thư ký cho Giáo tỉnh Hà Nội, theo đề nghị của Ðức Hồng Y. Hội nghị rất thông cảm nhưng cũng rất tiếc sự vắng mặt của các Ðức Cha cao niên và ốm yếu là các Ðức Cha Bùi Chu Tạo, Trần Xuân Hạp, Phạm Văn Lộc, Phạm Văn Nẫm, Nguyễn Văn Nam, Nguyễn Văn Mầu, Nguyễn Văn Diệp và Nguyễn Khắc Ngữ. Các Ðức Cha Nguyễn Quang Sách, Nguyễn Soạn, Trịnh Chính Trực, Nguyễn Tích Ðức, Trần Thanh Chung hai giờ sau mới tới vì không có máy bay sớm hơn.

Trong phiên khai mạc, các Ðức Cha đã đóng góp nhiều ý kiến để đưa vào chương trình nghị sự.

2.   Trong ngày làm việc tiếp theo (03-10), Hội nghị đã lắng nghe lời phát biểu của 6 Ðức Cha sửa soạn lên đường đi Rôma, hầu kịp ngày hành hương Năm Thánh của các Giám mục thế giới. Ðó là Ðức Tổng Giám Mục Thành phố Hồ Chí Minh, Ðức Cha Phú Cường, Ðức Cha Qui Nhơn, Ðức Cha Chính Long Xuyên, Ðức Cha Lạng Sơn và Ðức Cha phụ tá Xuân Lộc. Các Ðức Cha đã lên đường tại sân bay Tân Sơn Nhất chiều ngày 05-10 nên kể từ ngày 03-10 Hội nghị chỉ còn sự tham dự của 22 Ðức Cha.

3.   Như thế trong 3 ngày làm việc đầu tiên, tức 03, 04 và 05-10, Hội nghị đã phấn khởi lắng nghe báo cáo của 25 giáo phận và của các Uỷ ban Giám mục. Mặc dù năm vừa qua, có tai ương bão lụt miền Trung và hiện nay đang có thiên tai lũ lụt tại đồng bằng sông Cửu Long, nếp sống đạo tại tất cả các giáo phận đều tiếp tục đi lên, có lẽ nhất là nhờ vào việc cử hành Năm Thánh. Không những ở cấp giáo phận, mà ngay cả ở cấp giáo hạt và giáo xứ, đâu đâu các cử hành cũng được rất đông đảo giáo dân tham dự sốt sắng, trang trọng, phấn khởi trong bầu khí tuyệt đối bình an. Ðó cũng là dịp để giáo dân khắp nơi học hỏi thêm về giáo lý, Kinh Thánh và biểu lộ tinh thần đoàn kết, duy nhất và gắn bó với Giáo Hội. Nhiều nơi đã tổ chức hành hương tới các nhà thờ được chỉ định và không quên đi thăm viếng các cơ sở xã hội và nghĩa trang để thông cảm với những người khổ sở, bệnh tật và tỏ lòng hiếu thảo đối với tiền nhân. Năm Thánh quả thật đã đem lại nhiều hiệu quả tốt đẹp để Giáo Hội Việt Nam đi vào thiên niên kỷ mới với bộ mặt dễ mến hơn.

4.  Trong tinh thần ấy, trong ngày thứ sáu (06-10), Hội nghị đã soạn thảo một thư mục vụ, nhắc lại các kỷ niệm trọng yếu trong năm và nhất là đề ra phương hướng thi hành Tông Huấn Giáo Hội tại Á Châu. Ðây là một văn kiện hết sức phong phú. Hội đồng quyết định sẽ tổ chức học hỏi lâu dài và tìm ra những áp dụng cụ thể để Giáo Hội Việt Nam thực sự chu toàn tốt nghĩa vụ của mình trên đất nước và trong giai đoạn lịch sử hiện nay.

5.  Chen vào giữa các buổi nghe báo cáo và hoạch định phương hướng cho tương lai, Hội nghị cũng đã kiểm điểm công việc của năm vừa qua trong các lĩnh vực phụng vụ, đào tạo. Hội nghị chưa thể có quyết định ngay về việc cho phép sử dụng các sách Bài đọc Thánh lễ do nhóm Các Giờ Kinh Phụng Vụ thực hiện, nhưng đã phê chuẩn quy chế mới của Ủy ban Phụng tự ; cũng như khuyến khích Uỷ ban này làm việc đắc lực hơn vì vừa có sách lễ Rôma mới. Hội nghị mong muốn các Ðại Chủng Viện tích cực cộng tác với Uỷ ban Phụng tự để hoàn chỉnh các sách phụng vụ bằng tiếng Việt, đáp lại sự mong chờ của mọi người.

6.  Ông Trưởng ban Tôn giáo của Chính phủ đã đến gặp gỡ Hội nghị và một lần nữa xót xa vì việc tổ chức cơ sở II cho Chủng Viện Thánh Giuse đang còn gặp khó khăn, và ông quyết tâm tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện. Ông cũng hứa sau đó sẽ quan tâm đến cơ sở II của Ðại Chủng Viện Thánh Giuse Hà Nội.

Trong buổi nói chuyện với các Giám mục, ông đề cập đến các việc tốt đã làm được: tạo cho Giáo Hội Việt Nam dễ dàng liên lạc được với Giáo Hội hoàn vũ. Ông cũng loan báo việc đang chuẩn bị một pháp lệnh về Tôn giáo và hứa sẽ hỏi ý kiến tập thể các Tôn giáo trước khi Văn phòng Quốc hội ban hành. Ông tỏ ra rất hài lòng về việc Giáo Hội Việt Nam đã tham dự Ðại hội Giới trẻ Quốc tế tại Rôma và Hội nghị Thiên niên kỷ về Hoà bình của các nhà lãnh đạo Tôn giáo tại New York.

7.  Ðức Cha phụ trách Giáo dân đã thuật lại việc giới trẻ Việt Nam tham dự ngày Quốc tế Giới trẻ tại Roma. Hiện nay 11 cặp vợ chồng cùng với 6 Ðức Cha Việt Nam đã đến Roma để tham dự Hội nghị và hành hương của các Gia đình Công giáo trên thế giới. Ðến tháng 3 này, tổ chức Liên HÐGM Á Châu cũng sẽ mời một ít giáo dân đi tham dự Hội nghị dành cho giáo dân tại Á châu.
Như vậy, việc đào tạo giáo dân là một thúc bách để họ có thể đồng hành với Giáo Hội mọi nơi.

8.   Ðức Tổng Giám Mục Nguyễn Như Thể cũng đã thuật lại chuyến đi New York tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Thiên niên kỷ về Hoà bình của các nhà lãnh đạo Tôn giáo và Tinh thần. Ðức Cha Phan Thiết thuật lại sơ qua chuyến đi Âu châu và Mỹ châu, đặc biệt cuộc tiếp xúc với Ðức Thánh Cha và những buổi lễ sốt sắng tại San José, Hoa Kỳ. Ðức Cha phó Nha Trang thông tin về chuyến đi Bangdung tham dự Hội nghị về Thánh Kinh. Ðức Cha Bùi Tuần kể lại cuộc hội thảo tại Manila về tổ chức phát thanh của đài Veritas. Những giờ thông tin trên đây đã thắt chặt thêm mối hiệp thông với Giáo Hội toàn cầu.

9.   Hội nghị đã có những quyết định cụ thể sau đây :
- Các Giáo phận sẽ tổ chức học hỏi và thực hiện Tông Huấn Giáo Hội tại Á Châu.
- Hội nghị Uỷ nhiệm Ðức Cha Qui Nhơn tổ chức một ban duyệt lại bản dịch Giáo Luật để có thể ấn hành.
- Hội nghị bầu ra một ban để duyệt lại quyển Niên Giám 2000 gồm các Ðức Cha Thái Bình, phó Nha Trang, Mỹ Tho, phó Long Xuyên, Thanh Hoá.
- Từ nay các linh mục đi đâu nên mang theo Celebret đang còn giá trị hạn trong một năm.
- Các giáo phận sẽ tổ chức lạc quyên trong ngày thứ Sáu Thánh hàng năm để gây vốn cho Quỹ dự phòng cứu trợ thiên tai của HÐGMVN, vì đất nước chúng ta năm nào hầu như cũng có tai ương khiến nhiều nạn nhân cần được Giáo Hội cứu giúp kịp thời. Cụ thể hơn các giám mục trong kỳ họp này đã tự nguyện đóng góp một phần của mình vào việc cứu trợ các nạn nhân lũ lụt đồng bằng sông Cửu Long.

Các Giám mục trong Hội nghị cũng rất quan tâm đến việc học hành của trẻ em Công giáo, và thấy cần khuyến khích hơn nữa việc nâng cao trình độ văn hoá tại nông thôn. Các Giám mục cũng thấy rằng đời sống hiện nay của đồng bào các dân tộc cần được sự chú ý nâng đỡ của mọi người môn đệ Chúa Kitô.

10.   Cuối cùng hướng về Ðại hội năm tới, Hội nghị thấy chưa thể có một bản Quy chế và Nội quy mới cho HÐGMVN. Nhưng do hoàn cảnh thúc bách phải có thêm hoặc chia thêm một số Uỷ ban Giám mục. Do đó, nếu được chấp thuận, Ðại hội sang năm sẽ có 9 Ủy ban Giám mục sau đây: Ủy ban Giáo lý, Ủy ban Phụng tự, Ủy ban Thánh nhạc và Nghệ thuật thánh, Ủy ban Linh mục - Chủng sinh, Ủy ban Tu sĩ, Ủy ban Giáo dân, Ủy ban Bác ái Xã hội, Ủy ban Văn hoá và Ủy ban Phúc âm hoá.

11.   Sáng ngày 07-10. Hội nghị đã hành hương ra nhà thờ Chính tòa Hà Nội để hiệp thông với cuộc hành hương của hàng Giám mục trên thế giới tại Roma, trước khi họp phiên bế mạc và phê chuẩn thư mục vụ năm 2000 gửi cho các thành phần Dân Chúa.

Hà Nội ngày 07-10-2000
Giám mục Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm
Tổng Thư ký Hội đồng Giám mục Việt Nam