Home | Nguyet San | Phat Thanh | Nha Sach | Dong Chua Cuu The
Muc Vu | Bao Moi | Bao Cu | Quang Cao | Mua Bao


350 NĂM SINH NHẬT
THÁNH GIOAN BAOTIXITA LASAN
(1651 - 2001)

Thế Hùng tổng hợp. 

Thánh Gioan Baotixita Lasan (Jean Baptist de la Salle) sinh ngày 30.04.1651 tại thành phố Reims (Pháp) và là con trai cả trong một gia đình thương gia giàu có thuộc tầng lớp thượng lưu. Sau khi tốt nghiệp với bằng danh dự tại Ðại học Reims, Lasan theo học Thần học và thụ phong linh mục năm 1678 và sau đó đậu bằng Tiến sĩ Thần học năm 1680.

Vào thời buổi đó, là một linh mục trẻ chỉ mới 29 tuổi và với những bằng cấp cao cũng như ảnh hưởng của gia đình và bạn bè, Cha Lasan dễ có thể trở thành một giám mục hay hồng y trong một tương lai không xa. Nhưng ý Chúa quan phòng cách khác.

Cha Lasan hoạt động với một nhóm người trẻ phụ trách giảng dạy cho những trẻ em nghèo ở các trường nhà xứ trong thành phố. Thật ra, những người giáo viên trẻ này thiếu khả năng, không có địa vị gì cả về mặt xã hội lẫn nghề nghiệp và rất nghèo. Thêm vào đó vì không có tiêu chuẩn giáo dục các thầy giáo dạy nhưng chẳng có chút tâm hồn nhiệt thành. Dần dần Cha Lasan nắm giữ vai trò lãnh đạo các giáo viên này. Lúc đầu, ngài giúp trả tiền thuê nhà cho họ, sau đó ngài đưa họ về ở với ngài và cũng tạo cơ hội để truyền đạt cho họ kiến thức, tu đức và cách xử thế trong xã hội. Cuối cùng vào năm 1682, ngài và các giáo viên cùng đi thuê nhà ở một khu phố nghèo. Cũng từ đây, Hội dòng Sư huynh Lasan ra đời. Như thế, Cha Lasan đã từ bỏ tài sản của mình cho người nghèo và chấp nhận một cuộc sống mới phục vụ Thiên Chúa qua việc giáo dục trẻ em nghèo.

Ðể hiểu được ý nghĩa cao cả công việc giáo dục Cha Lasan khởi xướng, chúng ta nên nhìn lại hệ thống giáo dục ở Pháp lúc bấy giờ mà vào những năm 1680 thật khá hoàn chỉnh đi từ lớp nhỏ đến trình độ đại học. Nhưng tiếc thay, nền giáo dục này chỉ dành cho những người thuộc gia đình giàu có và địa vị xã hội cao. Ngoài ra, còn có một nền giáo dục sơ đẳng nữa, đó là đi học tư ở nhà các thầy giáo và phải trả tiền. Nhưng còn người nghèo, hầu như không ai chăm sóc giáo dục cho họ. Mặc dầu các cha sở có nhiệm vụ cung cấp trường lớp miễn phí trong giáo xứ nhưng đa số các trường này hoạt động yếu kém, ít kỷ luật, học sinh học hành lơ là nhưng không ai để ý, còn giáo viên thì kiến thức kém cỏi và lương bổng ít oi, trường học đóng mở bất thường.

Cha Lasan nhận ra rằng những công nhân không có tay nghề và người nghèo phải bận rộn cả ngày kiếm ăn nên không thể chỉ dạy con em họ được. Ðó là chưa kể chính họ là những người thất học. Chính vì điều này mà Cha Lasan nhắm đến việc lập một kiểu hệ thống trường học cung ứng nền giáo dục sơ đẳng miễn phí cho người nghèo, đồng thời đặt ra một loạt các tiêu chuẩn mới để biến việc dạy học thành một nghề nghiệp và ơn gọi, lập nên một cộng đoàn mới gồm các thầy giáo sống đời tận hiến như là một hình thức sống đời tu sĩ trong Giáo Hội.

Năm 1688, Cha Lasan lên thủ đô Paris hoạt động cho việc giáo dục trẻ em nghèo. Năm 1694, ngài được anh em bầu làm bề trên tổng quyền vào năm 1694. Nhưng cuộc đời của Cha không phải được thuận buồm xuôi gió. Nhiều người nghĩ ngài mắc bệnh điên. Gia đình ngài chối ngài. Những người thẩm quyền trong ngành giáo dục thời bấy giờ đưa ngài ra toà để kết án và phạt vạ vì đường lối giáo dục ngài khi muốn trẻ em nghèo cũng được một nền giáo dục như trẻ em giàu đưa ra đe doạ phá vỡ hàng rào ngăn cách của xã hội. Ðó là chưa nói đến giáo quyền; các cha sở, giám mục và ngay cả Hồng y Tổng Giám mục Paris cũng làm phiền hà đến Cha Lasan không kém. Họ không thể nào hiểu được ngài muốn điều hành trường học theo cách thế mới và không muốn các sư huynh trong Hội dòng làm linh mục.

Cha Lasan cũng lưu tâm đặc biệt đến việc huấn luyện các thầy giáo. Ngoài ra, đối với những thiếu niên phải lao động kiếm kế sinh nhai cho bản thân và gia đình, ngài muốn các em phải được tiếp tục học hành bằng cách mở ra chương trình học vào ngày Chúa Nhật để dạy những môn thực tiễn. Ngài còn mở một trường nội trú giảng dạy các môn học về kỹ thuật và đó là điều chưa hề nghe nói đến trước đó. Ngài còn đi tiên phong trong việc mở ra chương trình giáo dục đặc biệt cho các em hư hỏng.

Cha Lasan từ chức bề trên vào năm 1717 để chuyên tâm trong việc dạy dỗ các tập sinh và viết sách. Ngài qua đời ngày 7.4.1719, được Ðức Thánh Cha Lêô XIII tuyên phong hiển thánh năm 1900 và được Ðức Thánh Cha Piô XII đặt làm bổn mạng các giáo viên Công Giáo năm 1950.

Trải qua hơn 300 năm, cùng với các cộng sự viên các sư huynh Lasan vẫn tiếp tục sứ mạng của vị sáng lập trong việc giáo dục với tiêu chuẩn cao, chú trọng quan hệ giữa thầy trò, ưu tiên việc giáo dục tôn giáo, và quan tâm đến người nghèo và công bằng xã hội. Hiện nay các sư huynh Lasan cùng với các nữ tu Lasan và các thầy cô cộng tác đang hoạt động tông đồ giáo dục trong 85 quốc gia trên thế giới, phục vụ cho trên 750.000 học sinh.

Tại Việt Nam, ai cũng biết đến các trường Lasan Pèllerin (Huế), Taberd (Sài Gòn), Mossard (Thủ Ðức), Ðức Minh (Sài Gòn) là những trung tâm giáo dục nổi tiếng của cả nước, đào tạo biết bao thế hệ anh tài. Sau 1975, các cơ sở này đều bị Nhà nước cộng sản tịch thu và các sư huynh chỉ còn địa điểm tập trung ở một tu viện nhỏ tại Mai Thôn (Thủ Ðức). Tuy vậy, mặc cho những khó khăn, các ngài vẫn kiên tâm tìm mọi cách để tiếp tục sứ mạng giáo dục cho các em, cách riêng những em nghèo thất học vì bận kế sinh nhai. Các sư huynh không ngại vất vả đến các vùng xa xôi hẻo lánh như Cà Mau để giúp mục vụ cho các họ đạo, ôn tập văn hoá cho các em, dạy giáo lý, giúp tĩnh tâm. Những lớp Tình thương với sự giúp đỡ của ân nhân trong và ngoài nước, đặc biệt là từ bàn tay rộng mở của các cựu học sinh Lasan, cũng là một cách thế để các sư huynh giúp các em thoát cảnh nghèo đói, thất học.

Kỷ niệm 350 năm sinh nhật Thánh Gioan Baotixita Lasan, những người môn đệ của ngài đang tiếp tục dấn thân với sứ mạng giáo dục, một sứ mạng mà thánh nhân cho rằng luôn cần thiết mọi nơi và mọi lúc.


Home | Nguyet San | Bao Moi | Bao Cu | Mua Bao
E-mail : ducme@cuuthe.com