Trong buổi khai mạc lúc 9 giờ sáng hôm thứ Hai 21.05.2001, sau khi ÐHY Bernardin Gantin, niên trưởng Hồng y đoàn, thay mặt các Hồng y hiện diện và vắng mặt chào mừng và cảm ơn Ðức Thánh Cha đã mời gọi các Hồng y đến để cùng tham gia suy tư về những đường hướng cụ thể nhằm làm cho Hội thánh đáp ứng với ân sủng Thiên Chúa ban cho trong Ðại Năm Thánh 2000 vừa qua. Sau đó, ÐTC trong bài nói của ngài đã yêu cầu các Hồng y hãy tự do trình bày và trao đổi ý kiến nhằm giúp Giáo hội có một đường hướng mục vụ tốt đẹp trong tương lai. Ngài kết luận: "Trong những ngày này, chúng ta sẽ lắng nghe những suy tư gợi ý và những chứng từ, chúng ta sẽ đối diện với những vấn đề và thánh đố mục vụ trong tình huynh đệ; chúng ta sẽ cùng nhau tìm kiếm những phương pháp thích hợp nhất hầu ngay cả thời đại này, chúng ta hiện diện và là dấu chỉ đáng tin của tình yêu Chúa đối với con người."

Suốt 3 ngày họp cả 2 buổi sáng và chiều do Ðức Thánh Cha chủ toạ và dưới sự điều hợp của ÐHY niên trưởng Hồng y đoàn Bernard Gantin, ÐHY Joseph Ratzinger, Tổng trưởng Thánh bộ Tín lý, và ÐHY Angelo Sodano, Quốc vụ khanh Toà Thánh, các Hồng y đã lần lượt trình bày những đề tài khác. Tuy nhiên, chiều hướng của các cuộc thảo luận đã được khởi sự với 3 bài nói mở đầu của các ÐHY Roger Etchegaray, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung Ương Năm Thánh 2000, ÐHY Crescenzio Sepe, Tổng trưởng Thánh Bộ Rao giảng Tin Mừng cho Các Dân tộc và nguyên Tổng thư ký Ủy ban Trung Ương Năm Thánh 2000, và ÐHY Jean-Marie Lustiger của TGP Paris (Pháp). ÐHY Etchegaray đã đưa ra một báo cáo ngắn về việc tổ chức Ðại Năm Thánh 2000 với sự tham dự rộng khắp của các thành phần Dân Chúa, của các Giáo hội Kitô khác đồng thời ngài cũng đề cập đến khía cạnh xã hội của Ðại Năm Thánh và cho rằng lời mời gọi bắt nguồn trong Kinh Thánh về bác ái và nghèo khó phải thâm nhập vào đời sống của cả Giáo Hội. Ngài nói: "Có lẽ ở đây chúng ta đụng chạm đến vấn đề nổi lửa nhất, và cũng là vấn đề khẩn thiết nhất cho việc Phúc âm hóa trong thiên niên kỷ mới. Chỉ một Giáo hội nghèo mới có thể thành một Giáo Hội truyền giáo, và chỉ Giáo Hội truyền giáo mới là cần thiết cho Giáo hội nghèo." Còn ÐHY Sepe khi trình bày những kết quả cụ thể của Ðại Năm Thánh 2000, ngài cho rằng những kinh nghiệm về trong Năm Thánh về cầu nguyện, thống hối, hy sinh, hành hương đã hồi sức Giáo hội và cần phải duy trì sức sống đó trong thiên niên kỷ mới trong những kế hoạch mục vụ. Riêng ÐHY Lustiger, ngài nói về nhu cầu hoán cải và bác ái như là nguồn sức canh tân của Hội thánh. Ngài cho rằng những thay đổi cần thiết trong Giáo hội có thể chấp nhận được nếu các thay đổi đó biểu lộ lòng thương xót sâu xa hơn đối với người nghèo, người yếu đuối và sự trung thành nhiều hơn đối với Ðức Kitô.

ÐHY William Keeler của GP Baltimore (Hoa Kỳ) nói về những cơ hội truyền giáo bằng phương tiện truyền thông, đặc biệt là Internet, có thể đi đến hàng triệu người và vì thế Hội thánh cần phải tham gia vào "nền văn hoá truyền thông" hiện nay.

Một số Hồng y nói về những thách đố trong việc rao truyền Tin Mừng trong thời đại và văn hoá mới. ÐHY Roger Mahony của TGP Los Angeles (Hoa Kỳ) đề nghị Toà Thánh nên ra "Sách Chỉ dẫn về Tân Phúc âm hoá" để giúp các giáo hội địa phương những hướng đi cụ thể trong việc này.

ÐHY Theodore McCarrick của TGP Washington (Hoa Kỳ) cho rằng Giáo hội cần tỏ sự quan tâm chăm sóc người nghèo bằng cách giúp đỡ trong việc xây dựng "toàn cầu hoá có lương tâm" nếu không toàn cầu hoá kinh tế chỉ giúp người giàu và các nước phát triển và như thế sẽ chia rẽ thế giới nhiều hơn nữa.

Một số Hồng y nói về nhu cầu canh tân đời sống thiêng liêng của mỗi người Kitô hữu mà theo lời kêu gọi của một vị Hồng y đó là Giáo hội phải thực hiện "toàn cầu hoá sự thánh thiện." ÐHY Jaime Ortega Alamino của TGP Havana (Cuba) cũng kêu gọi nên có những kế hoạch mục vụ nhằm thúc đẩy sự thánh thiện của người tín hữu.

Về vấn đề gia đình, ÐHY Francisco Alvarez Martinez của Toledo (Tây Ban Nha) cho rằng những vấn đề của gia đình là thách đố to lớn đối với giáo huấn của Hội thánh ngày nay. ÐHY Alfonso Lopez Trujillo, Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Gia đình, cho biết cơ quan của ngài đang chuẩn bị một cuốn "tự điển" về các từ ngữ liên quan đến những vấn đề gia đình và tính dục. Còn ÐHY Anthony Bevilacqua của TGP Philadephia (Hoa Kỳ) bày tỏ ưu tư về quan niệm hôn nhân hiện nay đang bị thử thách khi thống kê tại Hoa Kỳ cho thấy con số các cặp sống chung không giá thú và những đứa trẻ sinh ra ngoài hôn nhân lên cao.

ÐHY Cormac Murphy-O’Connor của TGP Westminster (Anh) đề nghị ÐTC Gioan Phaolô II nên tìm cách tổ chức một lần nữa cuộc gặp gỡ đại kết giữa các Giáo hội Kitô.

ÐHY Avery Dulles, SJ, giáo sư Ðại học Fordham ở New York (Hoa Kỳ) nêu lên tầm quan trọng của quyền tối thượng của Ðức Thánh Cha vì lịch sử chỉ cho thấy chính quyền tối thượng của Ðức Thánh Cha đã gìn giữ sự hiệp nhất; nếu không có quyền bính trung ương, Giáo hội cũng gặp những vấn đề về tín lý và kỷ luật như một số Giáo hội Kitô khác.

ÐHY Carlo Martini của TGP Milan (Ý) đã đề nghị nên có một cuộc Thượng Hội đồng Giám mục bàn về Lời Chúa, một đề nghị ngài đã từng nêu lên trong các cuộc hội nghị trước đây.

Một số Hồng y cũng bàn về nhu cầu của một cuộc đối thoại cởi mở hơn giữa Toà Thánh và các giáo hội địa phương nhằm hiểu rõ và phục vụ người tín hữu tốt đẹp hơn. ÐHY Bernard Là của TGP Boston (Hoa Kỳ) đề nghị nên có cuộc họp Thượng Hội đồng Giám mục hằng năm với một nghị trình để mở hầu đẩy mạnh sự đối thoại này. Các cuộc họp Thượng Hội đồng Giám mục hiện nay diễn ra cứ vài năm một lần và theo một nghị trình làm việc đề sẵn. Tuy nhiên, đề nghị này đã bị một số Hồng y khác bác bỏ vì cho rằng cần phải có những thay đổi lớn về cách thức hội họp trước khi gia tăng lần họp của Hồng y đoàn hay Thượng Hội đồng Giám mục. Theo lời một vị Hồng y, trong 3 ngày họp của Mật hội Hồng y, phải lắng nghe hơn 75 bài nói thì đến một lúc nào đó người tham dự chẳng còn sức đâu mà chú ý ai nói và nói điều gì bởi vì có quá nhiều bài nói về quá nhiều đề tài mà không có đủ giờ tập chú vào một vấn đề. Trong một cuộc phỏng vấn, ÐHY Francis George, OMI, của TGP Chicago (Hoa Kỳ) cũng nhìn nhận rằng các cuộc họp nên có những hình thức uyển chuyển hơn thay vì là khuôn mẫu đọc diễn văn hiện nay. ÐHY George cho biết cơ cấu họp hiện nay cũng có điều hay là bảo vệ các thành phần tham gia đều có tiếng nói trong buổi họp. Tuy vậy, điều này đòi hỏi phải hy sinh những cuộc thảo luận các đề tài một cách chu đáo hơn. ÐHY Godfried Danneels của TGP Brussels (Bỉ) cũng đồng ý cho rằng các cuộc họp Thượng hội đồng Giám mục hiện nay cũng thiếu thời giờ để thảo luận bởi vì có quá nhiều "bài giảng."

Sáng ngày thứ Năm 24.05.2001 nhằm ngày lễ Thăng Thiên, Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã cùng với các Hồng y dâng Thánh Lễ bế mạc. Trong bài giảng, ÐTC cho biết ngài có ý định sử dụng thông tin có được từ cuộc Mật hội để làm thành một chương trình tông đồ của Giáo hội trong việc Phúc âm hoá và làm chứng tá vào đầu tân thiên niên kỷ trong thế giới ngày nay.

Trong sứ điệp chung cục đưa ra vào cuối cuộc Mật hội hôm 24.05.2001, các Hồng y mặc dầu thảo luận rất nhiều đề tài đã trở lại với một số vấn đề căn bản: Ưu tiên của Giáo hội phải là chiêm ngắm khuôn mặt của Ðức Kitô qua Lời Chúa, qua cầu nguyện cá nhân và các bí tích nhất là Bí tích Thánh Thể; sự thánh thiện; Phúc âm hoá; hiệp thông trong Giáo hội và với các Giáo hội Kitô khác cũng như đẩy mạnh đối thoại liên tôn; tiếp tục dấn thân cho hoà bình và công lý trên toàn thế giới đặc trưng bởi nền toàn cầu hoá.

Trước khi cuộc Mật hội Hồng y bất thường khai mạc, báo chí nhiều nơi đa phần chỉ chú ý đến sự kiện này như là một loại tiền cơ mật viện (conclave) để các Hồng y làm quen với nhau và chuẩn bị "chọn mặt gửi vàng" ai có thể được bầu làm giáo hoàng (papabile) thay thế ÐTC Gioan Phaolô II trong tương lai một khi ngài qua đời. Dĩ nhiên, cuộc Mật hội Hồng y bất thường 2001 này có một ý nghĩa đặc biệt bởi vì đây là cuộc họp có nhiều Hồng y nhất đến nỗi các ngài được yêu cầu mang thẻ tên và đối với nhiều vị Hồng y đây có lẽ là dịp đầu tiên họ gặp nhau. Tuy vậy, kết quả cuộc họp cho thấy các Hồng y thực sự cố gắng đáp ứng lời mời gọi của ÐTC để thảo luận các vấn đề khác nhau trong Giáo Hội.

Hiện vẫn chưa biết được Toà Thánh sẽ đưa ra những thay đổi gì trong tương lai dựa vào những đề nghị của Mật hội Hồng y bất thường 2001. Một số vấn đề được thảo luận trong kỳ Mật hội này có lẽ sẽ được đem ra thảo luận lần nữa ở Thượng Hội đồng Giám mục thế giới vào tháng 10 tới đây. Tuy nhiên, mọi người đều biết rằng cho dẫu Ðại Năm Thánh 2000 đã chính thức kết thúc, cuộc hành hương trong đời sống Kitô hữu hiện vẫn tiếp tục và Giáo Hội còn tiến bước trên một con đường thật dài với nhiều công sức để đạt đến mục tiêu.

Mật Hội Hồng Y

Mật hội Hồng y có thể nhóm phiên họp thông thường hoặc bất thường. Trong Mật hội thông thường, ít là tất cả Hồng y hiện đang có mặt tại Rôma được triệu tập để tham khảo về một số công việc hệ trọng nhưng thường xảy ra, hoặc để thực hiện vài hành động có tính cách trang trọng. Trong Mật hội bất thường, họp mỗi khi nhu cầu đặc biệt của Giáo Hội hoặc tầm quan trọng của vấn đề đòi hỏi, thì tất cả các Hồng y sẽ được triệu tập. Chỉ có Mật hội thông thường, trong đó cử hành vài thể thức trang trọng, mới có thể trở thành công khai, nghĩa là, ngoài các Hồng y, còn có sự tham dự của các Giám chức, các đại diện ngoại giao của chính quyền và một số những người khác được mời tới.

(Giáo luật, 353)

CÁC CUỘC MẬT HỘI HỒNG Y BẤT THƯỜNG DƯỚI TRIỀU ÐTC GIOAN PHAOLÔ II

1. Ngày 5-9/11/1979
Chủ đề: Tình trạng tài chánh của Toà Thánh.
2. Ngày 23-26/11/1983
Chủ đề: Cải cách Giáo triều Rôma và duyệt lại Bộ Giáo luật.
3. Ngày 21-23/11/1985
Chủ đề: Cải cách Giáo triều Rôma.
4. Ngày 4-6/04/1991
Chủ đề: Các mối đe doạ đến sự sống con người và thách đố của những giáo phái.
5. Ngày 13-14/06/1994
Chủ đề: Chuẩn bị Ðại Năm Thánh - Ðối thoại giữa Công giáo và Chính thống giáo
6. Ngày 21-24/05/2001
Chủ đề: Những triển vọng cho Hội Thánh trong Ðệ Tam Thiên Niên Kỷ.