Theo các con số do LHQ đưa ra thì hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 36 triệu người mắc bệnh AIDS, và 50% là ở các nước nghèo, trong đó nặng nhất, có 25 triệu người ở Phi Châu phía dưới sa mạc Sahara, trong năm qua có 2,4 triệu người chết và 3,8 triệu người mới bị bệnh.

Ðứng hàng thứ nhì là vùng Nam và Ðông Nam Á với gần 6 triệu bệnh nhân với 470 ngàn chết trong năm qua và thêm 780 ngàn người mới nhiễm bệnh.

Tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS tại Châu Á - Thái Bình Dương rất khác biệt do khác nhau về điều kiện sống, tình hình kinh tế, dân trí và sự quan tâm của chính phủ. Nhiễm HIV/AIDS có xu hướng tăng tại Việt Nam, Malaisia và Trung Quốc: bản báo cáo của các tổ chức trên lưu ý như vậy với các quốc gia trên bằng những chứng cứ cụ thể, đặc điểm vùng này là số bị nhiễm chủ yếu do lây lan qua tiêm truyền của giới nghiện hút.

Tại Malaisia, tỷ lệ từ 15-20% nhiễm HIV từ giới nghiện hút. Tại Việt Nam: tỷ lệ nhiễm bệnh cũng tăng nhanh trong giới nghiện hút (IDU), cụ thể từ 0,4% năm 1995 lên nhanh tới 66% năm 1998, hơn 6/10 người bị nhiễm HIV là IDU. Tại Trung Quốc, đặc biệt tại tỉnh Vân Nam và Tân Cương: tỷ lệ trên vào khoảng 60 - 80%. Cũng theo các tổ chức trên, vì các quốc gia này quá nhiều thuốc nghiện ngập, đặc biệt là heroin.

Nhiễm HIV/AIDS tăng do quan hệ tình dục tại các quốc gia như Ấn-độ, Thái-lan, Cam-pu-chia và một vài bang của Ấn-độ. Ðặc thù tại các quốc gia này là cho phép công khai hoạt động mãļi dâm (commercial sex work), kết quả là gái mại dâm nhiễm HIV cao dẫn đến tỷ lệ nhiễm từ mẹ sang con cũng cao, tại Cam-pu-chia là 0% năm 1992 lên đến 3,2% năm 1994, tại Papua New Guinea là 0,05% năm 1994 lên 0,2% năm 1996, tại Mumbai và Hyderabad thuộc Bangalore (Ấn-độ) tỷ lệ này là 1,5%.

Tại Nhật-bản, Singapore, Hồng Kông, Hàn Quốc và Phi-luật-tân tỷ lệ nhiễm có xu hướng đứng lại, sự lan truyền bị giới hạn, người bị nhiễm chủ yếu trong giới mua bán dâm và giới nghiện hút.

Nhiễm HIV/AIDS có xu hướng giảm tại Úc và New Zealand: đặc thù nhiễm HIV/AIDS tại các quốc gia này là bệnh lan truyền trong giới đồng tính luyến ái nam (gay) và qua tiêm truyền từ những người nghiện hút (Injection Drug Users - IDU). Úc ghi nhận 2.316 ca nhiễm HIV năm 1987, nhưng chỉ còn 717 ca năm 1998, trong khi đó bệnh AIDS cũng có xu hướng giảm cụ thể là 946 ca năm 1994 chỉ còn 264 ca vào năm 1998.

Như vậy, nhìn toàn cảnh, căn bệnh AIDS, được phát giác lần đầu tiên cách đây 20 năm, tính đến nay đã sát hại gần 22 triệu người và để lại 13 triệu trẻ em mồ côi. Người ta dự đoán thảm họa sẽ ngày một tăng cao, có thể đưa đến diệt chủng cho một số dân tộc, nếu như ngay từ hôm nay, thế giới không ý thức đầy đủ và sâu xa, cũng như không nhanh chóng bắt tay vào việc với những chương trình hợp tác đa quốc gia dựa trên căn bản là lòng nhân ái bao dung.

Về phần Giáo hội Công Giáo, trong bài diễn văn đọc trước Ðại hội đồng LHQ hôm 27/6, Ðức Tổng Giám mục Javier Lozano Barragan, Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng Ðặc trách Mục vụ Y tế và là trưởng phái đoàn của Toà Thánh tại Hội nghị toàn cầu về bệnh AIDS, đã cho hay đứng trước cơn khủng hoảng dịch AIDS Giáo hội Công Giáo tỏ ra một sự quan tâm và chăm sóc đặc biệt đến người bị bệnh này. Ngài cho biết, trong số những người chăm sóc cho bệnh nhân AIDS trên toàn thế giới có đến 25% thuộc Giáo hội Công Giáo.

Ðứng trước dịch bệnh AIDS, theo Ðức Cha Barragan, thế giới cần phải lưu tâm đến cả sự phòng ngừa lẫn chữa trị và cho dầu cả 2 yếu tố này đều quan trọng, "phòng ngừa thì tốt hơn là chữa trị". Ðức Cha cho rằng, do tính chất lây lan của bệnh AIDS qua quan hệ tình dục, "cách phòng ngừa tốt nhất và có hiệu quả nhất là sự giáo dục về giá trị chân thật của sự sống, tình yêu, và tính dục... Tự do tình dục gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Trong bối cảnh này, người ta mới có thể hiểu được các giá trị về sự chung thủy và tiết dục trong đời sống vợ chồng. Do vậy, phòng ngừa và giáo dục phải đi đôi với việc tôn trọng phẩm giá và chiều kích siêu việt của con người cũng như phải loại trừ những chiến dịch [phòng ngừa bệnh AIDS] có tính cách chấp nhận những hành vi hủy hoại sự sống và đẩy mạnh việc lây lan". Rõ ràng là trong khi ưu tư về dịch bệnh AIDS hiện khiến 100 triệu người trên thế giới mắc phải, Giáo hội vẫn không thay đổi về lập trường luân lý về tính chất vô luân của các hành vi mãi dâm, đồng tính luyến ái và ngừa thai nhân tạo, cũng như không đồng ý với các chương trình phân phát "bao ngừa thai" và kim chích cho những thành phần dễ nhiễm bệnh AIDS như giới mãi dâm, đồng tính luyến ái, và giới xì ke ma túy.

Cũng cần nên nhắc lại là vào ngày 26/6, trong một điệp văn gởi đến Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc là ông Kofi Annan, Ðức Thánh Cha đã nhấn mạnh rằng các nỗ lực quốc tế chống lại bệnh AIDS phải bao gồm cả những nỗ lực khôi phục lại những nguyên tắc luân lý. Ðức Thánh Cha viết: "Nỗi sợ hãi sự lan rộng của bệnh AIDS đã được ghi khắc trong một xã hội được đánh dấu bởi hàng loạt những khủng hoảng về giá trị". Theo Ðức Thánh Cha, cộng đồng quốc tế "không thể lờ đi trách nhiệm luân lý của nó" nếu muốn chiến đấu có hiệu quả với bệnh AIDS.

Trong khi nhận định rằng sự lan truyền của bệnh AIDS "không nghi ngờ gì đã tiêu biểu cho một đại họa trong thời của chúng ta, đặc biệt tại Phi Châu", Ðức Thánh Cha nhấn mạnh rằng giải pháp cho căn bệnh này phải bao gồm "một viễn kiến xây dựng về phẩm giá con người". Ngài nói thêm rằng các nỗ lực giáo dục nhắm vào việc giúp giới trẻ đạt được "sự trưởng thành trong ý thức về trách nhiệm" sẽ là cách hiệu quả nhất để ngăn chặn đại dịch này.

Trong Hội nghị về bệnh AIDS tại LHQ, Ðức Cha Barrigan cũng ghi nhận rằng nạn nghèo đói là một trong những vấn đề cam go nhất trong cuộc chiến chống lại bệnh AIDS ở các nước đang phát triển và đây là một vấn đề mang tính chất công bằng xã hội. Tại những nước nghèo, các bệnh nhân không có tiền để mua thuốc chữa trị bởi vì chi phí thuốc quá cao. Về điều này, Ðức Cha Barrigan trích thư của Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II gửi Hội nghị như sau: "Giáo hội luôn dạy rằng mọi của cải tư hữu đều có tính chất phục vụ xã hội và nhận thức này cũng phải được áp dụng đối với quyền sở hữu về trí tuệ. Qui luật về lợi nhuận mà thôi không thể áp dụng cho những yếu tố căn bản trong cuộc chiến chống lại nghèo đói và bệnh tật."

Thực tế cho thấy nếu các công ty dược phẩm của các nước Âu Mỹ cho phép bán thuốc chống virus gây bệnh AIDS với giá thấp, cơn dịch bệnh này sẽ bị chặn đứng khá dễ dàng. Ðược biết, tại nước Brasil, từ ca đầu tiên đến nay, chính thức đã có 196.000 người nhiễm HIV và khoảng 300.000 người có khả năng bị nhiễm bệnh cũng như hơn 100.000 đã chết. Tuy nhiên, gần 100.000 bệnh nhân khác sống sót và tỷ lệ lây nhiễm cũng như tỷ lệ tử vong đã giảm đáng kể trong một vài năm gần đây. Lý do, Brasil là quốc gia duy nhất trên thế giới có chính sách phát không thuốc chống virus cho bệnh nhân AIDS. Brasil đã quyết định tự sản xuất thuốc trong nước, không chịu trả giá cao về các bằng sáng chế thuốc từ những nước kỹ nghệ, một quyết định khiến những công ty dược phẩm Âu Mỹ cho là "qua mặt". Vì việc này mà chính quyền Hoa Kỳ đã kiện Brasil trước Tổ Chức Mậu Dịch Quốc Tế (WTO) và chỉ rút đơn kiện hôm 25/6 vừa qua.

Về phần đề nghị của Giáo hội gửi đến các chính phủ trong công cuộc chống lại bệnh AIDS một cách có hiệu quả, Ðức Cha Barragan nêu ra 4 điểm:

Phải có thêm ngân quỹ

Ðẩy mạnh việc giáo dục trong học đường và ngoại khoá về giá trị sự sống, tình yêu và tính dục.

Nhấn mạnh bình đẳng nam nữ, loại trừ mọi hình thức kỳ thị người bị bệnh AIDS/HIV, và nâng đỡ tinh thần những bệnh nhân này.

Gia tăng con số trung tâm chăm sóc bệnh nhân AIDS và cung cấp những thông tin giáo dục thích hợp về bệnh AIDS.

Trong phần kết luận, Ðức Cha Barragan cho rằng: "Ðiều cần thiết là phải đòi hỏi những nước kỹ nghệ hãy giúp đỡ các nước đang cần đến sự giúp đỡ này đồng thời tránh bất kỳ hình thức thực dân hóa nào, vàhãy loại trừ việc khai thác tình dục, đặc biệt khi gắn liền với việc du lịch và di dân, cũng như hạ thấp giá cả thuốc chống virus AIDS."

Tại Việt Nam, bệnh AIDS cũng lây lan mau chóng và trở thành một ưu tư lớn cho Giáo hội ở đây. Có những linh mục, tu sĩ và anh chị em giáo dân đang tận tụy dấn thân giúp đỡ những bệnh nhân AIDS mà một số lớn dính liền với nghiện ngập xì ke ma túy. Ðã có một số thành quả khích lệ không chỉ do một chương trình quảng bá sâu rộng và tổ chức phòng bệnh chu đáo, nhưng còn do rất nhiều nỗ lực hình thành những nhóm bạn đồng hành với người bệnh trong việc chữa trị bằng phương pháp cầu nguyện - hay còn gọi là tâm linh trị liệu - cho những người muốn cai nghiện Ma Túy, đã hoặc chưa lây nhiễm HIV.

Liệu pháp tâm linh là điều thiết yếu cần áp dụng, ai cũng thấy nhưng chưa tiện nói ra cách công khai trong một môi trường vô tín ngưỡng như hiện nay. Dù vậy, khắp nơi cũng đã thấy có những tín hiệu nho nhỏ đầy hy vọng, những đốm lửa Tin Yêu đang dần được thắp sáng lên: các nhóm đồng hành, các ngôi nhà mở, các phòng tư vấn, các trung tâm tiếp đón và nuôi dưỡng người bệnh vào giai đoạn cuối...

Nhân Ái và Bao Dung, Tin và Yêu vẫn mãi là chiếc chìa khóa mở được tâm hồn con người, nhất là khi tất cả mọi cánh cửa tưởng như đã đóng xập lại. Ðứng trước cơn dịch AIDS, hơn bao giờ hết, tương quan con người với nhau, tương quan con người với Thiên Chúa, phải là mối bận tâm thao thức, phải là nỗ lực vun đắp hiệp thông của mọi người, chẳng trừ ai...