Trong chương đầu cuốn tự truyện Treasure in Clay ("Kho Báu trong Bình Sành") của ngài, Ðức Tổng Giám Mục Fulton J. Sheen (1895-1979), vị giám mục giảng thuyết thánh thiện lừng danh nhất tại Hoa Kỳ trong thế kỷ 20, nhận xét rằng khi viết về cuộc đời của một người có ba lối nhìn vào tự truyện của người ấy:

1. như chính đương sự nhìn

2. như những người khác thấy

3. như Chúa biết

Vào cuối đời, Ðức cha đã viết tự truyện đời ngài trong liên hệ với Chúa Giêsu

Chịu Ðóng Ðinh Thánh Giá. Ngài gọi Tượng Chịu Nạn là tự truyện đích thực của chính ngài. Ngài viết:

"Carlyle đã sai khi nói rằng không có cuộc đời của người nào được ghi nhận một cách trung thực. Có cuộc đời tôi! Mực được dùng là máu. Giấy là da. Bút là lưỡi đòng. Hơn tám mươi trang làm thành cuốn sách, mỗi trang cho một năm của đời tôi. Dù tôi cầm cuốn sách ấy lên mỗi ngày, nó không bao giờ đọc giống nhau. Tôi càng đưa mắt để khỏi nhìn cuốn sách ấy, tôi càng cảm thấy cần viết tự truyện của chính mình để mọi người thấy những gì tôi muốn họ thấy. Nhưng càng nhìn kỹ vào nó, tôi càng thấy rằng tất cả những gì giá trị trong tự truyện của tôi đều đã được đón nhận như quà tặng từ Trời Cao. Vậy sao tôi lại vênh vang vì nó?

"Cuốn Tự Truyện cũ kỹ ấy đã tựa như mặt trời. Tôi càng bước xa nó, những bóng đen trải ra trước mắt tôi càng đậm hơn và dài hơn: những nuối tiếc, hối hận và sợ hãi. Nhưng khi tôi bước lại gần nó, những bóng đen rơi lại sau lưng tôi, bớt ghê sợ hơn nhưng vẫn nhắc tôi những điều tôi còn thiếu sót. Nhưng khi tôi cầm Cuốn Sách vào tay tôi, không còn bóng đen nào cả dù ở trước mặt hay sau lưng, chỉ còn niềm vui siêu nhiên khi được tắm gội trong ánh sáng. Ðiều đó cũng giống như bước thẳng dưới bóng mặt trời, không có ảo ảnh để gọi mời, không có hình bóng để bước theo.

"Cuốn Tự Truyện đó là Tượng Chịu Nạn--câu truyện bên trong của đời tôi không ở trong cách bước đi trên sân khấu thời gian, nhưng trong cách nó đã được ghi nhận, thu băng và viết xuống thế nào trong Sách Hằng Sống. Ðó không phải là tự truyện tôi kể cho bạn, nhưng là Tự Truyện tôi đọc cho chính mình. Nơi mão gai, tôi đọc thấy sự kiêu ngạo của tôi. Nơi Ðôi Bàn Tay bị đâm thâu, tôi đọc thấy sự giành giật những đồ chơi trần thế. Nơi Ðôi Chân bị chọc thủng, tôi đọc thấy những lần tôi lìa xa sự chăm sóc của Chúa Chiên Lành. Nơi Trái Tim bị thương tích, tôi đọc thấy những tình yêu tôi đã từng phung phí. Và nơi Thân Xác tả tơi của Ngài đang bị treo như những tấm giẻ đỏ thẫm, tôi đọc thấy những ước muốn dâm đãng của mình. Hầu như mỗi lần tôi mở một trang trong Cuốn Sách ấy, trái tim tôi bật khóc vì những gì tình yêu vị kỷ đã phạm đến đức ái thần linh, những gì cái "Tôi" đã làm cho "Ngài", những gì người bạn tự nhận đã làm cho Người Yêu.

"Nhưng cũng có những giây phút trong cuốn Tự Truyện ấy khi trái tim tôi nhảy mừng vì được mời vào Bữa Tiệc Ly; khi tôi đau đớn vì một trong những người thuộc về tôi đã lìa xa Người và làm phỏng môi Người bằng một nụ hôn phản bội; khi tôi cố gắng loạng choạng vác đỡ giá gỗ của Người lên Núi Sọ; khi tôi bước đến gần Mẹ Maria thêm ít bước để giúp kéo lưỡi đòng đã đâm thâu khỏi tim Mẹ; khi tôi hy vọng có những lần trong cuộc đời tôi là một môn đệ như "người môn đệ được Chúa yêu"; khi tôi vui mừng vì mang được những Mai-đệ-liên khác đến Thánh Giá để yêu Chúa bù cho những thiếu sót trong tình yêu của chúng ta; khi tôi gắng bắt chước viên bách quản đem chút nước lạnh thoa dịu những bờ môi đang cháy khát; khi như Phêrô tôi chạy đến ngôi mộ trống và bên bờ biển trái tim tôi như tan vỡ ngàn lần khi Người đã không ngừng hỏi tôi: "Con có yêu Thầy không?." Ðây là những giây phút tươi sáng trong tự truyện ở đây như một loại bản thứ và kém trung thực hơn cuốn Tự Truyện đích thực đã được viết xuống từ hai ngàn năm trước.

"Những gì được viết xuống trong bản thứ này không phải là toàn bộ sự thật--những Vết Thương mới là toàn bộ sự thật. Cuộc đời tôi, như tôi thấy, được buộc ngang vào Tượng Chịu Nạn. Chỉ có hai chúng tôi--Chúa và tôi--đọc nó. Và khi năm tháng dần trôi, chúng tôi càng dành giờ nhiều hơn để cùng đọc chung với nhau. Những gì chứa đựng trong đó sẽ được trình chiếu khắp thế giới trong Ngày Phán Xét..."

Phải chăng đây chính là lối nhìn vào cuộc sống và viết tự truyện mà Chúa Giêsu muốn có nơi mỗi Kitô hữu?

Tác giả sách Gương Chúa Giêsu đã trình bày mãnh lực, công hiệu, sự cần thiết và cao trọng của Thánh Giá--biểu tượng của tình yêu dành cho Chúa Kitô được thể hiện qua việc vui lòng đón nhận và thánh hóa những hy sinh, đau khổ, gian truân, trái ý trong bổn phận và cuộc sống hàng ngày--trong đời sống tâm linh lời tâm huyết hùng hồn sau:

"Phải có Thánh Giá mới vào được Nước Trời; thế sao bạn ngại vác?

"Thánh Giá là phần rỗi, Thánh Giá là sinh mệnh. Thánh Giá là thuẫn che khỏi tay thù.

"Thánh Giá là nguồn êm dịu trên trời, là sức mạnh của tâm hồn, vui mừng của lý trí.

"Nhân đức hoàn hảo và thánh thiện tột bậc cũng do ở Thánh Giá.

"Không có phần rỗi linh hồn, không có hy vọng sống đời đời mà không do ở Thánh Giá.

"Hãy vác Thánh Giá và đi theo Chúa Giêsu, bạn sẽ được sống đời đời.

"Chúa đã vác Thánh Giá và đi trước bạn, đã chết trên Thánh Giá vì bạn, để bạn cũng mang lấy Thánh Giá và ao ước chết trên Thánh Giá.

"Vì ‘có chết với Chúa, bạn sẽ sống lại với Chúa’ (Rom 6:8).

"Nếu bạn đã đồng khổ, tất cũng sẽ đồng vinh với Chúa.

"Bạn xem, mọi cái phải giải quyết trong Thánh Giá, và chỉ có chết đi mới giải quyết được mọi cái.

"Và không còn đường nào đưa đến sống và bình an thật cho tâm hồn, ngoài đường Thánh Giá và hãm mình liên lỉ.

"Dầu đi đâu, dầu tìm được mọi thỏa thích trên dưới, bạn vẫn không gặp được đường nào cao trọng và vững chắc hơn đường Thánh Giá...

"Không ai cảm thông được khổ nạn Chúa Kitô thấm thía bằng người đã chịu đôi chút khổ giống như Chúa...

"Bạn phải thành tâm chịu đôi chút vì Chúa Kitô trong khi bao người khác đã chịu những nặng nhọc vì trần tục.

"Bạn hãy tin chắc đời sống của bạn là một cái chết liên lỉ. Mà càng chết cho mình càng bắt đầu sống cho Chúa.

"Bạn không đáng hiểu những mầu nhiệm trên trời, nếu bạn không sẵn sàng chịu đựng những chướng ngại vì Chúa Kitô.

"Trên đời không có gì đẹp lòng Chúa, không có gì cứu rỗi được bạn bằng vui chịu vì Chúa Kitô."

Rồi tác giả nhủ khuyên và kết luận:

"Và nếu được chọn, bạn hãy chọn chịu khổ vì Chúa Kitô hơn là được ơn Ngài an ủi, vì có thế bạn mới nên giống Chúa Kitô và hệt với các thánh hơn...

"Giả sử có phương pháp nào tốt hảo và thuận lợi cho phần rỗi người ta hơn phương pháp đau khổ, hẳn Chúa Kitô đã nói và làm gương dạy ta.

"Vì Chúa đã công khai khuyên giục các môn đệ đang theo Chúa và tất cả những ai muốn theo Chúa phải vác Thánh Giá. Ngài nói: ‘Ai muốn theo Ta người ấy phải bỏ mình, vác Thánh Giá mình mà theo’ (Mt 16:24).

"Vậy đã đọc và xét trước sau, ta có thể kết luận: ‘Ta phải chịu nhiều đau khổ mới vào được nước Ðức Chúa Trời’ (Acts 14:21)." (Q. II, Ch. XII).

Trong cuốn Dẫn Ðường Mến Chúa, Thánh Anphong Liguori viết: "Người yêu mến Chúa Giêsu chí thiết hơn, muốn cho lòng mến ra quảng đại anh hùng, không gì hữu ích bằng suy gẫm Cuộc Thương Khó. Thánh Phanxicô gọi Núi Canvê là núi của những người mến Chúa. Bao nhiêu người yêu mến Chúa thật lòng thường lẩn quẩn trên núi ấy, thường hô hấp cái thanh khí êm ngọt của lòng mến Chúa trên núi ấy. Ðấng trên núi ấy mà ngắm xem Ðấng vì thương đã chịu chết cho ta, tài nào không động lòng mến Người chí thiết. Các thương tích Chúa chịu hình như hằng bắn tên lửa vào lòng kẻ cứng cỏi liên miên. Phúc cho kẻ cả đời đứng trên Núi Canvê."

Thánh nhân nhấn mạnh rằng khi suy ngắm Cuộc Thương Khó và Tử Nạn của Chúa Giêsu, chúng ta không nên quá chú tâm đến việc Chúa đã chịu đau đớn chừng nào, nhưng phải cảm nhận Chúa yêu ta biết bao nơi những nỗi đớn đau ấy. Chính tình yêu là điều Chúa muốn chúng ta nhận biết, trân quý và tận tình đáp trả nơi tất cả những gì Người đã làm cho ta hay đã phải chịu đựng vì ta. Ngài cho rằng, chỉ cần đổ một giọt Máu Thánh Chúa đã có thể cứu ta. Nhưng điều đủ cho lẽ công bình thì không đủ đối với tình yêu! Chính tình yêu vô hạn của Chúa khiến Người đổ ra đến giọt máu cuối cùng trên Thánh Giá.

Một trong những người đã cảm nhận sâu xa tình yêu Thiên Chúa nơi mầu nhiệm Thánh Giá là Thánh Phanxicô Xaviê, Bổn Mạng Thời Danh của các nhà truyền giáo. Tâm tình của ngài dành cho Chúa Giêsu Chịu Ðóng Ðinh được thể hiện một cách thật cảm động nơi những lời nguyện sau:

"Ôi! Chúa ơi! Con yêu Chúa nồng nàn thấm thía. Con yêu Chúa không phải con sợ đêm tối ghê gớm của hình phạt, hay ngọn lửa khủng khiếp mà Chúa sẽ ném con xuống nếu con rời bỏ Chúa. Con yêu Chúa không phải vì Chúa hứa cho con ánh sáng trên trời của Chúa, khúc nhạc ca của các thiên thần, hay sự vui thích thỏa thuê dưới cánh tay Chúa.

"Lạy Chúa, con yêu Chúa vì Chúa đã giang tay trên cây thập giá, vì Chúa đã ấp trái tim trần gian của con vào Thánh Tâm Chúa. Vì than ôi! Khi bị đóng đanh đau đớn, Chúa đã nghiêng đầu xuống con, và khuôn mặt thánh máu me như một bàn thờ êm ái, nóng hổi, đã vì tội lỗi con mà trang điểm khủng khiếp nhường kia!

"Lạy Chúa, con yêu Chúa vì Chúa không ngừng bước trên đường sầu não, vì Chúa không kêu ca, chịu lấy suốt một đêm trường những lời sỉ nhục và báng bổ của bọn áp giải đáng ghét, vì bọn đao phủ tàn ác, bọn gây thù oán căm hờn đã theo Chúa, ôi gớm ghiếc! tới lời nói cuối cùng của Chúa...

"Ôi! Chúa đã thương yêu con quá bội.

"Ôi! lạy Chúa, xin Chúa làm cho con nên hạt giống của Chúa! Xin Chúa, vâng, xin Chúa làm cho con trở nên mùa màng của Chúa, trong khi Chúa cày cuốc đất hồn con với những nỗi đau thương của Chúa!

"Lạy Chúa, con yêu Chúa! Con yêu Chúa không phải vì Chúa đã cứu con, nhưng vì Chúa đã yêu con tới máu, tới chết.

"Vậy Chúa đã yêu con nhường kia, giờ đây, con cũng yêu Chúa như thế.

"Con xin dâng Chúa đời con và hồn con.

"Con yêu Chúa, con yêu Chúa lắm.

"Chúa là Vua của con, là Chúa của con, là tất cả, là thiên đàng vĩnh cửu của con."

Chính vì chăm chú suy ngắm mầu nhiệm Thánh Giá mà Ðức Cha Fulton J. Sheen đã tìm được động cơ và nhiệt tâm rao giảng Tin Mừng Chúa Kitô bằng mọi phương tiện truyền thông của thế kỷ 20: trường sở, tòa giảng, sách vở, báo chí, truyền thanh, truyền hình, băng cassette. Ngài thường kể lại mẩu truyện sau:

"Mỗi khi có sự thinh lặng quanh mình, bất kể ngày hay đêm, tôi bị giật mình bởi một tiếng kêu khóc. Tiếng ấy phát ra từ thập giá. Lần đầu tôi nghe thấy, tôi đã ra ngoài tìm kiếm và đã gặp một người đang quằn quại đớn đau trên khổ giá. Tôi nói: ‘Con sẽ đưa Ngài xuống’. Ngài nói: ‘Ta không thể xuống được cho tới khi mọi người nam phụ lão ấu cùng nhau đến để mang Ta xuống.’ ‘Con phải làm sao?’ Tôi nói: ‘Con không chịu nổi tiếng khóc của Ngài.’ Và Người nói: ‘Hãy ra đi vào thế giới và nói với mọi người con gặp là có một người ở trên thập giá."

Tình yêu Thánh Giá đã được biến thành nhiệt huyết thừa sai.

Trong một buổi thuyết giảng dành cho giới trẻ, Ðức Cha Fulton J. Sheen kết thúc bằng những lời sau:

"Ðường đời của các bạn có muôn vạn nẻo. Nhưng ở cuối đường đời của chúng ta, mỗi người chắc chắn sẽ gặp một trong hai khuôn mặt: khuôn mặt dịu hiền khả ái của Chúa Giêsu hoặc khuôn mặt gớm ghiếc ghê sợ của Satan. Và cả hai đều nói: Bạn thuộc về ta!"

Thánh Giá chính là Con Ðường Duy Nhất dẫn ta đến gặp gỡ Chúa Kitô và bước vào Thánh Tâm là Nguồn Tình Yêu Vô Tận của Người.