NGUYỄN TẦM THƯỜNG

Ngày cuối tôi đến nhà những người chờ chết. Ông già không còn giao tiếp gì được nữa. Ông không cử động. Anh thanh niên người Ðức ngồi bên cạnh, xoa trên cánh tay ông. Họ chỉ giao tiếp với nhau bằng mắt. Tôi đứng bên cạnh nhìn xuống. Anh thanh niên người Ðức cứ nói với ông như nói với một người thường. Tôi biết, anh ta nói chỉ là để trấn an cho người sắp chết, ông hãy an tâm. Ông như bộ xương trên giường. Người ta đặt tay ông về phía nào, tay ngả phía ấy. Trên cặp mắt lồi to, tôi thấy nước mắt ông ứa ra.

Thấy hơi lạ, ngôi nhà xây sao kỳ cục, hai tháp cao bên ngoài là tháp chùa Hindu. Vô tình một ngày tôi nói chuyện với cha Robert Drugman:

- Cha có biết Mẹ Têrêsa bắt đầu công việc thế nào không?

Cha kể:

- Ngày xưa, sau khi được phép bề trên ra ngoài phục vụ người nghèo, Mẹ đi ngoài đường, săn sóc người sắp chết. Ở gần nhà bây giờ săn sóc cho người sắp chết, chỗ cha vẫn tới đó, có một con hẻm. Người nghèo về đấy ngủ. Dần dần thành nơi tập trung của họ. Mẹ Têrêsa đến săn sóc cho những người hấp hối. Họ kéo về đấy đông dần. Dân chúng bắt đầu phản đối. Hẻm quá gần đền thờ. Không thể để người chết gần đền thờ thế. Họ kiện lên thầy Bà La Môn trụ trì đền thờ. Ông này đồng ý cho Mẹ Têrêsa đến, nên bà mới hoạt động được.

Kể tới đó cha đưa cánh tay trần quyẹt mồ hôi trán. Hôm ngài kể chuyện này chúng tôi ngồi ở hành lang nhà dòng ở Calcutta. Trưa hè rất nóng, nhưng hè ở Ấn Ðộ cũng đầy hoa phượng và hoa bằng lăng tím. Cây bằng lăng ngoài cổng nhà nở kín trời một mầu tím. Cha kể tiếp:

- Người ta kiện thầy tư tế Bà La Môn tại sao cho bà Têrêsa đến hẻm đền thờ như thế. Toàn người chết.

Cha ngừng lại hỏi tôi:

- Rồi cha biết ông thầy Bà La Môn trả lời họ ra sao không? Ông ta ủng hộ bà Têrêsa. Ông nói với những người phản đối thế này: "Khi nào mẹ và con gái các người đến đây thay thế cho bà Têrêsa thì tôi đuổi bà đi!" Dĩ nhiên không ai đến. Gốc tích là vậy, vì thế sau này chùa đó trở thành nơi Mẹ Têrêsa săn sóc người hấp hối.

Tôi hỏi cha:

- Ðấy quả thật là địa điểm lịch sử. Chỗ ấy còn không?

- Còn chứ! Chính là Kalighat, ngôi nhà cha vẫn đến làm việc đó.

Chưng hửng. Không ngờ chính ngôi nhà tôi vẫn đến cả tuần nay lại là di tích lịch sử ấy. Chuyện gì cũng có nguồn gốc, nhờ thế tôi mới biết tại sao nhà cho người hấp hối mà lại có tháp giống y ngôi đền thờ Ấn giáo. Ngày Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đến Ấn Ðộ, từ phi trường Ngài đã tới thẳng nơi đây trước khi bắt đầu chuyến viếng thăm đất Ấn. Rất tiếc nhiều người đến ngôi nhà đó mà không biết lịch sử của nó.

Biết thêm nhề ngôi nhà, mỗi sáng tới đó tôi thấy ý nghĩa hơn. Từ phía xa ngoài chợ đã thấy hai tháp chùa. Những con người như Mẹ Têrêsa và nhà tu Bà La Môn kia, họ không lấy tôn giáo làm cứu cánh. Tôn giáo chỉ là phương tiện đi về Tình người. Tình thương mới là cứu cánh. Tôn giáo là cứu cánh sẽ đưa đến chiến tranh tôn giáo. Tôn giáo phải đưa con người đến lòng độ lượng bao dung. Như Thiên Chúa trong Kitô Giáo đã đồng hóa Ngài với chính con người. Trong cuộc phán xét cuối cùng, Phúc Âm tường thuật Thiên Chúa ấy nói: "Ði đi cho khuất mắt ta mà vào lửa đời đời, nơi dành cho tên Ác Quỷ và các thần của nó. Vì xưa Ta đói các ngươi không cho ăn, khát các ngươi đã không cho Ta uống". Nghe vậy, họ chối là có bao giờ xẩy ra như thế đâu. Thiên Chúa đó đáp lại: "Mỗi khi các ngươi không làm như thế cho những người bé mọn này là không làm cho chính Ta" (Mt. 25:35-45). Không thấy vị sáng lập tôn giáo nào nói như Ðức Kitô. Ngài kéo con người đến một kết hiệp cao nhất với Ngài là Ngài đồng hóa họ với Ngài. Con người không tự mình trở nên giống Ngài thì Ngài tự hạ mình xuống mặc thân xác con người để đến với con người. Rồi trong bí tích Thánh Thể, ngài tìm cách hòa tan thần tính Ngài trong con người chúng ta. Dựa trên lời Ngài nói ai không cho những người trong cơn đói này một bát nước là không cho chính Ngài, ta thấy bí tích Thánh Thể càng có ý nghĩa. Bí tích ấy không thể là biểu tượng được mà bánh, rượu kia phải là hiện diện thật sự của Ngài. Ngài không thể nuôi con người bằng một hình thức tượng trưng, phải là của ăn thật.

Tôn giáo đối với Mẹ Têrêsa và thày Bà La Môn kia là Thiên Chúa trong con người. Họ không lấy con người làm đá xây dựng mái nhà tôn giáo, mà lấy tôn giáo phục vụ con người. Cả hai cùng dùng tôn giáo đi tìm tình thương.

(Những Trang Nhật Ký Của Một Linh Mục, sắp xuất bản)