Giáo Lý Thánh Mẫu 
Về Các Ngày Lễ Ðức Mẹ Trong Năm Phụng Vụ 

ÐTC Gioan Phaolô II

LỄ TRUYỀN TIN

Ngày 25/3 (*)

Cao Tấn Tĩnh tuyển dịch

Maria là một Tân Evà đã tự nguyện tuân phục Thiên Chúa

1. Nhận định về biến cố Truyền Tin, Công Ðồng Chung Vaticanô II đã đặc biệt nhấn mạnh đến giá trị của việc Mẹ Maria đã tỏ ra ưng thuận chấp nhận những lời từ vị sứ giả của Thiên Chúa. Không giống như những gì đã xẩy ra ở các trình thuật Thánh Kinh tương tự, vị thiên thần đã thực sự đợi chờ việc ưng thuận của Mẹ Maria: "Vị Cha của nguồn mạch xót thương muốn việc Nhập Thể phải được mở lối bằng việc ưng thuận về phía của người mẹ tiền định, để, như một người nữ đã góp phần vào việc mang lại sự chết thế nào thì một người nữ cũng phải đóng góp vào sự sống như vậy" (Lumen Gentium, 56).

Hiến chế Lumen Gentium đã nhắc lại sự tương phản giữa tác hành của Evà và tác hành của Mẹ Maria, một tác hành đã được Thánh Irênê diễn tả thế này: "Như nhân vật trước là Evà đã bị những lời của một thiên thần dụ dỗ làm cho bà bỏ Thiên Chúa bằng việc bất tuân phục lời của Ngài thế nào, thì nhân vật sau là Mẹ Maria đã lãnh nhận tin mừng từ lời loan báo của một thiên thần một cách cởi mở đối với Thiên Chúa bằng việc tuân phục lời Ngài như vậy; như nhân vật trước bị dụ dỗ đến độ tỏ ra bất tuân phục Thiên Chúa thế nào thì nhân vật sau tỏ ra thâm tín tuân phục Thiên Chúa như vậy, bởi thế, Trinh Nữ Maria đã trở nên người bênh chữa cho trinh nữ Evà. Và như loài người đã bị chết bởi một trinh nữ thế nào thì cũng được giải thoát bởi một Vị Nữ Trinh như vậy; thế là việc bất phục tùng của một trinh nữ đã được cân đối lại bằng việc phục tùng của một Vị Nữ Trinh" (Adv. Haer., V, 19, 1).

2. Trong việc nói lên lời "xin vâng" toàn vẹn của mình đối với dự án thần linh, Mẹ Maria hoàn toàn tự do trước nhan Thiên Chúa. Ðồng thời Mẹ cũng cảm thấy bản thân mình có trách nhiệm đối với tương lai nhân loại, một tương lai có liên hệ đến lời thân thưa của Mẹ.

Thiên Chúa đặt định mệnh của tất cả loài người vào tay của một người nữ trẻ trung. Lời "xin vâng" của Mẹ Maria là căn bản cho việc hoàn tất dự án mà Thiên Chúa đã yêu thương sửa soạn cho việc cứu độ thế giới.

Sách Giáo Lý Giáo Hội Công Giáo tóm tắt một cách ngắn gọn và đầy đủ giá trị quyết liệt của việc Mẹ Maria ưng thuận đối với toàn thể loài người trong dự án cứu độ thần linh như sau: "Trinh Nữ Maria ‘cộng tác vào việc cứu độ loài người bằng đức tin tự do và bằng đức tuân phục’. Mẹ đã ‘nhân danh tất cả bản tính loài người’ thưa tiếng xin vâng. Bằng việc tuân phục của mình, Mẹ đã trở nên một Tân Evà, mẹ của sinh linh" (số 511).

3. Bằng việc làm của mình, Mẹ Maria đã nhắc nhở mỗi một người chúng ta về trách nhiệm nghiêm chỉnh trong việc chấp nhận dự án của Thiên Chúa đối với cuộc đời của chúng ta. Trong việc hoàn toàn tuân phục ý định cứu độ của Thiên Chúa, một ý định được bộc lộ qua lời nói của thiên thần, Mẹ đã trở nên một mẫu gương cho những ai Chúa tuyên bố cho biết là có phúc, vì họ "nghe lời Thiên Chúa và tuân giữ" (Lk 11:28). Ðể trả lời cho người đàn bà trong đám đông chúc tụng Mẹ Người có phúc, Chúa Giêsu đã tiết lộ lý do thực sự làm cho Mẹ Maria được diễm phúc, đó là việc Mẹ gắn bó với ý muốn của Thiên Chúa, một nỗi gắn bó khiến Mẹ chấp nhận vai trò Thiên Chúa Thánh Mẫu.

Trong Thông Ðiệp Redemptoris Mater, Tôi đã cho thấy là vai trò làm mẹ thiêng liêng mới mẻ được Chúa Giêsu nói tới ấy chẳng qua chỉ liên quan đến một mình Mẹ mà thôi. Thật vậy, "không phải hay sao, Mẹ Maria là người đầu tiên trong số ‘những ai nghe lời Thiên Chúa và thực hiện’? Thế nên, niềm hạnh phúc Chúa Giêsu nói tới khi trả lời cho người đàn bà trong đám đông không thực sự ám chỉ về Mẹ hay sao?" (số 20). Bởi vậy, theo một ý nghĩa nào đó, Mẹ Maria đã được công nhận là người môn đệ đầu tiên của Con Mẹ (x cùng nguồn vừa dẫn), và bằng mẫu gương của mình, Mẹ mời gọi tất cả mọi tín hữu hãy quảng đại đáp lại ơn Chúa.

4. Công Ðồng Chung Vaticanô II đã cắt nghĩa việc toàn hiến của Mẹ Maria cho con người Chúa Kitô cũng như cho công cuộc của Chúa Kitô như thế này: "Như một nữ tỳ của Chúa Mẹ đã toàn hiến bản thân mình cho con người của Con mình cũng như cho công cuộc của Con mình, với tư cách phụ giúp Người cũng như đóng vai trò cùng với Người trong việc phục vụ mầu nhiệm cứu chuộc, nhờ ân sủng của Thiên Chúa toàn năng" (Lumen Gentium, 56).

Ðối với Mẹ Maria, việc Mẹ hiến thân cho con người của Chúa Giêsu cũng như cho công việc của Chúa Giêsu nghĩa là việc Mẹ hiệp nhất với Con Mẹ, việc Mẹ dấn thân nuôi dưỡng Con Mẹ phát triển về phương diện loài người cũng như việc Mẹ cộng tác với công cuộc cứu độ của Người.

Mẹ Maria thực hiện khía cạnh cuối cùng trong việc hiến thân cho Chúa Giêsu này với tư cách "phụ giúp Người," tức với thân phận phụ thuộc, thân phận là hoa trái của ân sủng. Tuy nhiên, đây là một việc cộng tác thực sự, vì việc cộng tác này được thực hiện "cùng với Người," và kể từ biến cố Truyền Tin việc cộng tác ấy cho thấy Mẹ tích cực tham phần vào công cuộc cứu chuộc. Công Ðồng Chung Vaticanô II đã nhận định: "Bởi thế, các Nghị Phụ thực sự thấy Mẹ Maria không phải chỉ được Thiên Chúa sử dụng một cách thụ động, mà là chủ động cộng tác vào công cuộc cứu độ loài người bằng đức tin và đức tuân phục. Như Thánh Irênêô nói, vì nhờ vâng phục, Mẹ ‘đã trở nên căn do cứu độ cho chính bản thân Mẹ cũng như cho toàn thể loài người’ (Adv. Haer. III, 22, 4)" (cùng nguồn vừa dẫn).

Liên kết với việc Chúa Kitô chiến thắng tội lỗi gây ra do nhị vị cha mẹ nguyên tổ của chúng ta, Mẹ Maria đã xuất hiện như là "mẹ sinh linh" thực sự (cùng nguồn vừa dẫn). Tự nguyện tỏ ra vâng phục chấp nhận dự án thần linh, vai trò mẫu thân của Mẹ đã trở nên nguồn mạch sự sống cho toàn thể loài người.

(ÐTC Gioan Phaolô II, Thứ Tư 23/9/1996, Tuần san L’Osservatore Romano, ngày 18/9/1996)

(*) Năm nay Lễ Truyền Tin rơi vào thứ Hai Tuần Thánh nên được dời đến ngày 8/4/2002


Home | Nguyet San | Bao Moi | Bao Cu
E-mail : ducme@cuuthe.com