Lm Phạm Quốc Hưng, CSsR.

MỘT ÐỨC KHÓ ÐẠT - MỘT KINH KHÓ ÐỌC

Câu chuyện hái lộc đầu xuân khiến tôi nhớ đến sự tuyệt đối cần thiết và tầm quan trọng bậc nhất của đức khiêm nhường trong đời sống tâm linh như được trình bày trong tác phẩm Khiêm Nhường Trong Lòng của Linh Mục Cajetan Mary da Bergamo, OFM Cap (1672-1753), tôi đã có dịp đọc trong kỳ cấm phòng hàng năm tháng 10/2001.

Theo Cha Bergamo, trên thiên đàng có những vị thánh không hề bố thí vì chẳng có phương tiện; có những vị khác không hề ăn chay phạt xác vì sức khỏe yếu kém; cũng có rất nhiều vị không đồng trinh vì ở bậc vợ chồng; nhưng không có vị thánh nào mà không có đức khiêm nhường cả. Ngài tự hỏi: Chúa đuổi thiên thần ra khỏi thiên đàng vì kiêu ngạo, làm sao ta vào được thiên đàng nếu không có đức khiêm nhường? Rồi ngài kết luận: kiêu ngạo là mẹ mọi giống tội và là dấu của kẻ phải trầm đọa, khiêm nhường là mẹ mọi nhân đức và là dấu của kẻ được tiền định hưởng phúc thiên đàng.

Cha Bergamo còn trích dẫn lời các thánh sau đây để khiến người đọc nhận thức tầm quan trọng của đức khiêm nhường:

Thánh Augustinô viết: "Phải chăng kho tàng khôn ngoan của Thiên Chúa được tóm lại trong đức khiêm nhường? Ðúng vậy! Vì đức khiêm nhường chứa đựng sự thật, và vì Chúa là sự thật, ai có đức khiêm nhường là có chính Chúa là nguồn mạch và kho tàng của mọi sự thiện hảo." Và ngài khẳng định: "Không ai vào được thiên đàng mà không có khiêm nhường."

Thánh Gioan Kim Khẩu quan sát: "Khi Chúa bắt đầu thánh luật của Người, Người bắt đầu bằng đức khiêm nhường."

Thánh Phêrô Ðamianô viết: "Không có khiêm nhường, ngay cả Ðức Maria với sự tinh tuyết khôn ví của Mẹ cũng không được hưởng vinh quang của Chúa Kitô."

Thánh Bênađô nhận xét: "Ðức Mẹ làm vui lòng Chúa nhờ sự trinh trong, nhưng Người cưu mang Chúa nhờ đức khiêm nhường."

Thánh Tôma Aquinô xác quyết: "Nói cách tuyệt đối: đức khiêm nhường vượt trỗi đức đồng trinh.Có đức khiêm nhường theo một nghĩa nào đó là có được sự thiện hảo cao quý nhất.Ðức khiêm nhường luôn sinh hoa trái nơi việc lành."

Lời nguyện "xin cho con biết Chúa, xin cho con biết con" của Thánh Augustinô được Cha Bergamo giải thích là lời nguyện của đức khiêm nhường. Ngài cho rằng cốt tính của đức khiêm nhường hệ tại sự nhận biết được cái gì là của mình và cái gì là của Chúa. Của mình chỉ là hư vô và tội lỗi, và của Chúa là tất cả mọi sự lành.

Vì vậy, ngài nói rằng đức khiêm nhường có hai mắt: một mắt nhận biết sự khốn cùng của mình để không dám gán gì cho mình ngoài sự hư vô của mình; một mắt nhận biết bổn phận của mình phải hoạt động và quy hướng mọi sự về Chúa.

Ðó chính là lý do tại sao Chúa Giêsu đã coi đức khiêm nhường như là nhân đức đặc biệt của Người và mời gọi mọi người phải học với Người đức khiêm nhường đích thực: "Hãy thụ giáo với Ta, vì Ta hiền lành và khiêm nhường trong lòng" (Mt 11:29).

Noi gương Chúa Giêsu, hai Thánh Tông Ðồ Cả Phêrô và Phaolô cũng không ngừng nhắc nhở và khuyên mời các tín hữu phải ghê sợ và tránh xa tội kiêu ngaọ và nỗ lực tập luyện đức khiêm nhường:

"Còn đối xử với nhau, hết thảy hãy mặc lấy lốt khiêm nhường, vì Thiên Chúa chống lại phường kiêu ngạo, mà ban ơn cho những kẻ khiêm nhường" (1 Pet 5:5).

"Vậy hãy ở khiêm tốn dưới bàn tay uy linh của Thiên Chúa, ngõ hầu khi thời đến, Ngươì nhắc anh em lên" (1 Pet 5:6).

"Ngươi có gì mà lại đã không chịu lấy? Mà nếu đã chịu lấy, sao lại vênh vang như không chịu lấy?" (1 Cor 4:7).

".đừng làm vì ganh tị hư danh, nhưng thật lòng khiêm nhường, hãy coi kẻ khác trổi trang hơn mình" (Phil 2:3).

Thánh Gregory cho rằng mọi người đều dễ kiêu ngaọ: người giàu kiêu ngạo vì của cải; người cao kiêu ngạo vì chức vụ; người giỏi kiêu ngạo vì tài năng; người mạnh kiêu ngạo vì sức khỏe; người đẹp kiêu ngạo vì nhan sắc; người sang kiêu ngạo vì danh tiếng. Và ngài kể ra 4 loại kiêu ngạo sau:

1. nghĩ rằng sự thiện hảo đến từ chính mình

2. cho rằng sự thiện đến từ Chúa nhưng là vì mình xứng đáng

3. tự gán cho mình sự thiện mà thực ra mình không có

4. khinh dể kẻ khác và ước ao được biết đến như chỉ duy mình có được sự thiện hảo nào đó.

Thánh Tôma Tiến Sĩ chỉ ra 8 hậu quả của tội kiêu ngạo như sau: ỷ lại, tham vọng, ghen tị, háo danh, khoe khoang, giả hình, bất phục và bất hòa. Ngài cũng nói đến 4 lý do giúp mỗi người biết coi người khác cao trọng hơn mình như sau:

1. xem xét nơi lòng mình những gì thực sự là của mình: sự gian ác, tội lỗi, xấu xa và nhìn nhận nơi người khác những ơn lộc của Chúa

2. nhìn nhận nơi người khác những điều thiện không có nơi mình

3. nhận biết nơi mình những điều xấu không có nơi người khác

4. biết lo sợ khôn ngoan để nghĩ rằng biết đâu vì tính kiêu ngạo thầm kín làm hỏng những việc thiện của mình

Xưa nay, tôi vẫn học biết rằng đức khiêm nhường là nền tảng của đời sống tâm linh và vô cùng cần thiết. Ðồng thời, tôi cũng biết rằng mình còn nhiều kiêu ngạo. Sau khi đọc xong tác phẩm Khiêm Nhường Trong Lòng, tôi chợt nhận ra rằng đức khiêm nhường thực sự quan trọng và cần thiết hơn tôi nghĩ rất nhiều. Và tội kiêu ngạo nơi tôi nghiêm trọng và đáng lo hơn sức tôi nhận biết!

Ðức khiêm nhường thật khó đạt chừng nào!

Các tác giả tu đức dạy rằng muốn có được đức khiêm nhường trước hết phải nài xin Chúa ban cho đức tính ấy. Tôi chợt nhớ đến Kinh Cầu Thánh Tâm Chúa Giêsu Xin Ơn Khiêm Nhường. Tôi đã đọc thử một đôi lần và nhận thấy kinh này thật khó đọc dường nào! Kinh cầu ấy như sau:

Kinh Cầu Thánh Tâm Chúa Giêsu Xin Ơn Khiêm Nhường

Lạy Chúa Giêsu, rất hiền lành và khiêm nhường trong lòng, xin lắng nghe lời con cầu khẩn.
Lạy Chúa Giêsu, xin cứu con (sau mỗi câu)
Khỏi ước muốn được người kính nể.
Khỏi ước muốn được người mến thương.
Khỏi ước muốn được người ca tụng.
Khỏi ước muốn được người tôn vinh.
Khỏi ước muốn được người khen ngợi.
Khỏi ước muốn được ưa chuộng hơn người khác.
Khỏi ước muốn được người tìm bàn hỏi.
Khỏi ước muốn được người chấp nhận.
Khỏi lo sợ bị người nhục mạ.
Khỏi lo sợ bị người ghen ghét.
Khỏi lo sợ bị người la mắng.
Khỏi lo sợ bị người chê bai.
Khỏi lo sợ bị người chửi bới.
Khỏi lo sợ bị người chỉ trích.
Khỏi lo sợ bị người bôi nhọ.
Khỏi lo sợ bị người nói xấu.
Khỏi lo sợ bị người dèm pha.
Khỏi lo sợ bị người khinh khi.
Khỏi lo sợ bị người quên lãng.
Khỏi lo sợ bị người ruồng rẫy.
Khỏi lo sợ bị người bỏ rơi.
Khỏi lo sợ bị người nhạo cười.
Khỏi lo sợ bị người xúc phạm.
Khỏi lo sợ bị người nghi oan.

Tôi chưa dám đọc kinh cầu này cách chân tình thiết tha, vì tôi vẫn chưa muốn chết hẳn cho con người cũ với các ước muốn xác thịt tư nhiên của mình!

Tôi vẫn ước muốn được người kính nể, mến thương, ca tụng, tôn vinh, khen ngợi, ưa chuộng, bàn hỏi và chấp nhận!

Tôi vẫn lo sợ bị người nhục mạ, ghen ghét, la mắng, chê bai, chửu bới, chỉ trích, bôi lọ, nói xấu, dèm pha, khinh khi, quên lãng, ruồng rẫy, bỏ rơi, nhạo cười, xúc phạm và nghi oan!

Tôi vẫn thầm mong được yêu thương, kính trọng, tôn vinh, trọng dụng, ca tụng, ưa chuộng và thánh thiện hơn những người khác!

Tôi vẫn thường bắt chước ai đó nói "cái tôi đáng ghét!" Nhưng có lẽ tôi đã sống như một triết gia nọ nhận xét: "Cái tôi đáng ghét! Phải! Nhưng đó là cái tôi của kẻ khác!"

Suy cho cùng, tôi vẫn còn yêu mình hơn yêu Chúa, vẫn còn bị ảnh hưởng của đạo "thờ mình," đạo thờ "Thánh Tôi" nên mới thành "thối tanh"!

Chính vì thế mà tôi vẫn chưa thể cảm nhận được trọn vẹn Ân Sủng và Tình Yêu, Sự Sống và Ánh Sáng, Niềm Vui và Bình An của Chúa Giêsu Phục Sinh.

Lạy "Trái Tim Chúa Giêsu hay nhịn hay thương vô cùng," xin tha thứ cho con, xin nhẫn nại với con, xin soi sáng con, xin thêm sức cho con, xin thanh tẩy con, xin thánh hóa con, xin gìn giữ con, xin thương xót con.

Cùng với Thánh Augustinô, con nài xin Chúa "xin cho con biết Chúa và biết chính mình con" và "xin cho con biết yêu Chúa đến quên mình" và chỉ yêu mình con vì Chúa.

Cùng với Thánh Phanxicô Xaviê, con thưa cùng Chúa "xin cho con biết chết trong con để con sống trong Chúa, đón nhận mọi sự như của Chúa ban, luôn luôn chọn đường noi gương Chúa."

Chúa đã ban cho con học biết về tầm quan trọng lớn lao và sự cần thiết tuyệt đối của đức khiêm nhường, cũng như những hậu quả ghê sợ của tính kiêu ngạo tự ái, xin Chúa ban cho con thực lòng khao khát đạt được đức khiêm nhường và ghê tởm tội kiêu ngạo tự ái. Xin cho con sức mạnh của Thần Khí để uốn lòng con nên giống Trái Tim rất hiền lành và khiêm nhường của Chúa.

Với con, đức khiêm nhường thật khó đạt và kinh cầu trên thật khó đọc!

Nhưng với Chúa, "không có sự gì là bất khả" (Lc 1:37). Và nếu Chúa muốn, Chúa có thể cho con được thấy và được sạch; được thấy Chúa là tất cả Chân-Thiện-Mỹ và con chỉ là hư vô tội lỗi; và được sạch khỏi mọi vết nhơ của kiêu ngạo tự ái. Nhờ vậy, con sẽ được biến đổi từ tội lỗi nên thánh thiện, từ yêu mình thành yêu Chúa, từ tự ái thành bác ái, từ dơ nhớp nên tinh sạch!

Maria, Mẹ con ơi, xin cho con biết năng thưa cùng Mẹ lời nguyện của Chân Phước Giáo Hoàng Gioan XXIII: "Ôi, Maria khiêm nhường, xin cho con giống Mẹ."

(May 15, 2002)