Mùa xuân năm ấy, trên đồi Marywood Center tại miền Nam California, tôi cùng với một nhóm anh chị em tham dự khóa Thăng Tiến Hôn Nhân Gia Ðình để học hỏi và chia sẻ về đời sống lứa đôi. Khi vừa xuống đồi sau 48 giờ đồng hồ, tôi mang theo về đầy ấp những ưu tư. Làm thế nào để cứu mình và cứu người?

Tất cả những gì học hỏi được qua vị sáng lập chương trình, qua các chuyên viên giảng thuyết, qua sự chia sẻ của quí anh chị tân khóa sinh cũng như trợ nguyền, còn đang chồng chất, ngổn ngang trong tâm trí và tôi chưa biết phải bắt đầu từ đâu.

Trong khi mỗi nhóm đi mỗi ngả, chỉ mình tôi sót lại đang thơ thẩn ngắm vẻ đẹp của hòn núi bên dòng suối. Núi đá nhỏ này không biết đã làm nên từ hồi nào? Phía đàng sau ngọn núi có một bụi hồng ai đã trồng ở đây; chắc đã từ lâu vì gốc hồng khá lớn. Những cành non đâm lên năm bảy chồi như những ngón tay vươn dài. Những chiếc lá non, xanh pha màu rượu chát còn nhỏ xíu. Ngước lên cao một tí, kìa, trong năm, sáu chồi lại có một cành đã vút cao hơn khoảng nửa thước ta và hôm nay nó đã cho vào đời một nụ hồng đỏ thắm đang mơn mởn dưới ánh nắng ban mai còn đọng sương óng ánh, mượt mà. Nụ hồng này vừa đẹp, lại tỏa hương thơm ngạt ngào.

Nhìn ngắm cành hồng tôi nhớ đến lời các cụ xưa: "Trèo cao ngã đau." Chỉ cần làn gió nhẹ cành hồng đã ngả nghiêng va mình vào phiến đá bên phải rồi vật ngược về phía sau. Nụ hồng này ra đời có lẽ ít nhất cũng từ hai đến bốn tuần vì hôm nay nụ hồng đã hé mở được ba bốn cánh. Thường khi hồng ra đời vào mùa xuân nơi có bóng mát, nó có thể kéo dài từ sáu đến tám tuần kể từ khi bắt đầu nhú nụ.

Xế trưa, trời bắt đầu trở gió, khí hậu vẫn mát lạnh, nhưng gió từ đâu thổi về ào ạt làm những cành lá cây trên cây cổ thụ chao đảo, cọ xát vào nhau tạo nên những tiếng kêu xào xạc. Những bầy chim non bay loạn xoạn ngập trời như cảm thấy hoảng sợ. Chúng ríu rít gọi nhau về tổ.

Khi sửa soạn ra về, trời bắt đầu đổ mưa và chúng tôi đi ngang dòng suối nơi có bụi hồng. Tôi dừng lại vài giây nhìn cành hồng vật vã như đang chiến đấu với tử thần để được sống mà thấy lòng mình xót xa. Cố lại gần tôi nâng niu và nhìn tận mắt xem nụ hồng trên ghềnh đá trong trận mưa gió phũ phàng đã bị bầm dập đến độ nào. Rất ngạc nhiên khi tôi chứng kiến tận mắt cảnh nó vật vã, ngả nghiêng mà vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên vẹn. Phải chăng nhờ sức mạnh dẻo dai và thân cây vững mạnh nên nó có đủ sức chống chọi, gượng đỡ khi bị gió bão xô vào ghềnh đá mà vẫn có khả năng đứng vững.

Bước chân ra về, tôi miên man nghĩ đến cuộc sống gia đình của riêng tôi cũng như của nhiều người. Cành hồng chỉ nhỏ nhắn bằng ngón tay út, mang trên đầu một nụ hồng chắc nịch, nặng trĩu; thế mà khi gặp gió bão phũ phàng như vậy, nó vẫn hết sức chống chọi để giữ được vẻ đẹp toàn vẹn của thuở ban đầu.

Nụ hồng kia đã gợi cho tôi thấy rằng, hằng ngày trong cuộc sống gia đình cũng có đầy những trăn trở, đầy những sóng gió. Vâng, là những người sống đời sống gia đình chúng ta cùng đi chung một con thuyền. Qua kinh nghiệm sống và may mắn tôi có được cơ hội học hỏi trong chương trình và sinh hoạt trong các môi trường gia đình.

Ngay từ thuở ban đầu, Thiên Chúa đã tạo dựng nên hình ảnh người nam và người nữ để cả hai hỗ trợ, nâng đỡ và yêu thương nhau. Nhưng trên thực tế, cũng ngay từ ban đầu, tổ tiên ta đã đi lệch lạc nên từ đó, qua muôn thế hệ luôn có những va chạm, xung khắc giữa con người với con người vì bản tính kiêu căng, tự phụ, ích kỷ đã trải dài xuống đàn con đàn cháu.

Trong cuộc sống gia đình, nguyên nhân đưa tới sự đổ vỡ không hẳn chỉ vì những chuyện to lớn đã xảy ra, nhưng hầu hết là do những chuyện nho nhỏ hằng ngày. Qua những va chạm buồn vui vì tâm tính và quan điểm dị biệt nên vợ chồng dễ trở nên xung khắc. Ðấy là điều không thể tránh được. Nhưng nếu ta biết cảm thông, sẵn sàng quảng đại, tha thứ, chấp nhận nhau và đáp ứng những nhu cầu cần thiết cho nhau và cùng với ơn Chúa, chắc chắn chúng ta sẽ vượt qua những khó khăn thử thách đó.

Về mặt tâm lý, khi nói đến người nam và người nữ liên quan đến những nhu cầu đòi hỏi của người sống bậc vợ chồng, hầu hết ai trong chúng ta cũng đều biết. Ðiều là chúng ta đã thực hiện chưa hoặc có sẵn sàng để thực hiện hay không thôi.

Người phụ nữ thì luôn thích được người yêu của mình để ý săn sóc, thương yêu chân thành bằng mọi cử chỉ, qua những hành động âu yếm. Một nhà tâm lí học họ Chu đã xác quyết: "Thương yêu không thể trừu tượng nhưng phải thể hiện qua lời nói và hành động, nghĩa là phải mắt thấy, tai nghe, chân tay cảm nghiệm được." Người phụ nữ nào cũng luôn thích được nghe những lời nói yêu thương, nhỏ nhẹ, ngọt ngào vì thường, phụ nữ rất nặng về tình cảm nên dễ nhạy cảm. Ðược nghe những lời nói yêu thương ngọt ngào, đối với họ là một điều cần phải có như cá cần nước để sống. Người phụ nữ thiên về thính giác. Thế nên, nếu thiếu những điều trên là thiếu tất cả, là bạc phận hồng nhan, là thân em như tấm lụa đào. Vì thế, dễ trở nên lãnh cảm. Mà có ai trên đời lại không thích ngọt ngào. Chẳng thế lại có câu "ngọt mật chết ruồi" hay"nói ngọt, lọt tận xương."

Ngược lại, người nam (đàn ông) lại thích nhìn. Họ thích nhìn ngắm vẻ đẹp hấp dẫn của người phụ nữ vì họ thiên về thị giác. Ðương nhiên phái nam cũng thích tất cả những gì phái nữ ưa thích, nhưng đó chỉ là sự chuẩn bị để đi đến chăn gối. Phái nam hầu hết nặng về tình dục. Ðối với họ, không thỏa mãn chăn gối là không có tình yêu, là thiếu hết, nhiều khi không còn tình nghĩa vợ chồng.

Như đã trình bày, phụ nữ cần tình yêu, chiều chuộng, ngọt ngào như cá cần nước để sống thì vấn đề thỏa mãn chăn gối đối với phái nam là nhu cầu cần thiết như cơm ăn để sống.

Cũng một chữ tình, phụ nữ nặng về tình cảm; nam giới nặng về tình dục. Chính vì những khác biệt đó nên dễ hiểu lầm và tạo nên hố sâu ngăn cách. Vì thế, yêu thương cần lý trí và tình cảm để rung động những khắc khoải khác biệt của nhau.

Vậy, vợ chồng có được từ chối nhau không? Trong thư thứ nhất đoạn 7:4-5 của thánh Phaolô gửi giáo đoàn Côrintô nói rất rõ: "Vợ không có quyền về thân xác mình. Thân xác vợ thuộc về chồng, chồng không có quyền về thân xác mình. Thân xác chồng thuộc về vợ. Vợ chồng đừng từ chối nhau, trừ khi hai người thỏa thuận kiêng khem một thời gian để chuyên việc cầu nguyện, sau đó, anh chị em lại sống chung với nhau, kẻo ma quỉ cám dỗ anh chị em, vì anh chị em không giữ mình được."

Như vậy, vợ chồng không được quyền từ chối nhau trừ khi có lý do chính đáng. Một khi vợ chồng hiểu nhau, sẵn sàng thương yêu chiều chuộng và đáp ứng những như cầu cho nhau thì quả là hai trái tim vàng dù sống trong túp lều tranh sẽ đạt tới hạnh phúc tuyệt vời và từ đó lan tỏa đến con cái và mọi người xung quanh.

Tình yêu hôn nhân là một trong bảy Bí Tích Thánh do Chúa Giêsu lập ra nên chắc chắn bí tích nào cũng quan trọng. Quan điểm chăn gối là tội lỗi thì không đúng. Ai làm cha mẹ lại không trải qua một lần chăn gối, kể cả các thánh nam nữ trên thiên đàng. Song thân Ðức Trinh nữ Maria không có chăn gối, việc Chúa Giêsu nhập thể sẽ ra sao?

Linh mục không cử hành bí tích thì tuy có nghi lễ truyền chức nhưng không sống đời tận hiến. Cũng vậy, vợ chồng không chăn gối quân bình thì có lễ cưới nhưng không sống đời vợ chồng.

Tuy nhiên (việc gì cũng thế) nếu thái quá bất cập. Ðặc biệt là vấn đề chăn gối, phải luôn giữ mức độ quân bình và phải tùy nơi, tùy hoàn cảnh, nhất là cần hết sức tế nhị, cảm thông và kính trọng yêu thương nhau. Và quan trọng hơn nữa là phải được chuẩn bị, nếu không, gần nhau chỉ vì miễn cưỡng, như thế có khác hơn gì cái máy. Vì là việc yêu thương nên phải luôn có sự đồng ý của cả đôi bên và phấn khởi. Yêu thương không chuẩn bị, không hào hứng, không đáp ứng cho nhau là yêu không có đối tượng. Ðó là yêu thương thiếu hoàn hảo, là tình yêu không trọn vẹn hay có thể gọi là tình yêu cay đắng thay vì ngọt bùi.

Nụ hồng kia hẳn có ơn Chúa để chống chọi với gió bão, côn trùng vì hồng cũng là tạo vật của Chúa. Viết tới đây, tôi nghĩ đến lời Chúa nói về hoa cỏ ngoài đồng nội: "Anh em chớ lo lắng. Hãy nhìn xem bông huệ ngoài đồng mọc lên thế nào, nó chẳng vất vả, chẳng thêu dệt. Ta bảo anh em: dù vua Salomon vinh hiển sang trọng đến đâu, cũng chẳng mặc đẹp bằng một bông hoa ấy" (Mt 6:28-29). Vậy ta hãy cậy trông và phó thác tất cả cho Chúa.

Vì ơn Chúa luôn tràn trề và Người luôn chờ đợi để thi ân. Ðiều là chúng ta có muốn sẵn sàng mở cửa lòng để đón nhận ơn Người hay không thôi.

Ngoài những nhu cầu khác biệt về chăn gối, còn ngàn vạn những khác biệt nữa mà nhiều người trong chúng ta khi hai vợ chồng mở miệng ra là thấy đối chọi, chói tai nhau, điều ta thường gọi là "khắc khẩu." Nhưng nếu cả hai gần gũi yêu thương nhau trong Chúa thì sẽ được tràn đầy hạnh phúc vì đã biết Chúa là cùng đích của đời mình, bởi vì "Thiên Chúa là tình yêu, ai ở trong tình yêu thì ở trong Thiên Chúa."

Ngoài ra, đức tính khiêm nhường giữ vai trò quan trọng trong cuộc sống chung. Chính Ðức Giêsu đã làm gương và Ngài còn nói: "Kẻ kêu căng cũng sẽ bị hạ xuống." Phải chăng gia đình chúng ta có những chuyện xích mích hay đổ vỡ là vì "cái tôi" còn quá lớn, chưa biết người biết ta đủ?

Khiêm nhường ở đây không chỉ bằng lời nói suông, nhưng cần thực hiện bằng chính việc làm cụ thể; cần ngồi lại với nhau khi giữa hai người có những khúc mắc bất đồng hay lầm lỡ. Và khi đã biết lỗi của mình rồi thì hãy can đảm khiêm nhường nhận lỗi, xin lỗi và quyết tâm sửa lỗi. Như câu châm ngôn tắt của Chương trình Thăng Tiến Hôn Nhân Gia Ðình: BIẾT-NHẬN-XIN-SỬA (lỗi). Trên đời, ai là người không bao giờ có lỗi. Thế mà trong chúng ta có những người cả đời chưa bao giờ biết xin lỗi, nhất là đối với người bạn đời của mình.

Ðời sống chung không thể thiếu sự tương kính. Cũng đừng quên rằng mọi người đều là hình ảnh của Chúa, là con của Chúa, do chính Chúa tạo thành nên cần phải đối xử với mọi người, đặc biệt là với người bạn trăm năm của mình bằng tấm lòng cung kính và dạt dào yêu thương.

Ðường trọn lành là con đường tình yêu nhưng cũng là con đường khổ giá. Chúa Giêsu đã không sống lại vinh quang nếu Người chưa vác thánh giá trong suốt cuộc tử nạn. Vì thế, thánh giá phải là chót đỉnh của cuộc đời và thánh giá phải là trọng tâm của mỗi gia đình và mỗi người chúng ta. Cuộc đời có rất nhiều nỗi gian truân, nhưng nếu ta biết đón nhận thánh giá với tâm hồn hoan hỉ, yêu thương theo vết chân Thầy Chí Thánh, thánh giá sẽ trở nên nhẹ nhàng và trở nên thánh giá hồng phúc. Hãy thường xuyên suy gẫm về thánh giá hoặc ngước nhìn lên thánh Chúa để nguyện cầu hầu có sức trung kiên, biết sống quên mình, tập bỏ đi những thói tật để tình yêu Chúa và tình yêu tha nhân được lớn lên trong tâm hồn ta.

Vườn hoa muôn màu sắc tượng trưng cho sự khác biệt của con người. Chính vì sự khác biệt nên mới dễ xung khắc. Nhưng nếu cả hai biết khiêm nhường nhẫn nhục, tha thứ, chấp nhận nhau cách quảng đại thì đó là sự cảm thông cần thiết để cùng nhau đi đến ý hiệp tâm đầu, vượt lên trên những cá tính dị biệt, để cùng nhau giữ lại cái hay của thuở ban đầu. Vì thế, va chạm và xung khắc nhau, nếu biết kính trọng và hi sinh cho nhau, nó sẽ trở nên vườn hoa muôn màu sắc, tô điểm cho vườn hoa hạnh phúc gia đình.

Hơn nữa, nếu cả hai người bằng lòng đón nhận những sự khác biệt cũng như hay dở của nhau như là sự an bài của Thiên Chúa, và chấp nhận những gì xảy đến cho mình như sự quan phòng theo thánh ý của Thiên Chúa thì chắc chắn được Chúa chúc phúc, nhất là sẽ được bình an trong tâm hồn. Chúng ta sẽ không thể làm được gì trọn hảo nếu không có Chúa Thánh Linh hướng dẫn. Vậy ta hãy luôn cảm tạ, chúc tụng và xin ơn Chúa nâng đỡ.

Ðời sống hôn nhân tuy thăng trầm, nhưng nếu cùng đồng hành với Chúa, Người sẽ dẫn ta nên nguồn hạnh phúc tuyệt diệu. Ðấy chính là tình yêu hôn nhân, một tình yêu đã được Thiên Chúa đóng ấn và chúc phúc. Vì thế, tình yêu hôn nhân không thể chết được. Những lúc gặp sóng gió là lúc ta quên đi sự hiện hữu của nó hoặc đã đánh mất mà chưa tìm lại được nó mà thôi.

Nụ hồng vô tri vô giác kia còn biết phấn đấu để bảo vệ duyên sắc diễm kiều mà ngay từ đầu Chúa đã mặc cho nó.

Còn chúng ta có can đảm phấn đấu để giữ được tâm hồn thanh khiết và giữ lòng chung thủy với bạn trăm năm mà Thiên Chúa đã kết hợp cả hai nên một trong tình yêu tuyệt tác của Người kông?

Thay phần kết, chúng ta hãy cùng nhau khẩn cầu lên Thiên Chúa, xin hãy: