ÐỨC THÁNH CHA CÔNG BỐ TÔNG THƯ MỚI
VỀ CHUỖI KINH MÂN CÔI

Thế Hùng tổng hợp

Tràng hạt Mân Côi, phiên dịch từ chữ Latinh Rosarium, có nghĩa là vườn hoa hồng. Ðây là những kinh Kính Mừng liên tiếp như vòng hoa hồng dâng lên Mẹ Maria. Theo truyền thống chuỗi kinh Mân Côi gồm 150 kinh Kính Mừng chia thành 15 chục suy niệm về các mầu nhiệm ghi lại trong Kinh Thánh và Thánh Truyền gồm 5 Mầu nhiệm Vui, 5 Mầu nhiệm Thương và 5 Mầu nhiệm Mừng. Mỗi chục khởi đầu bằng kinh Lạy Cha và kết thúc bằng kinh Sáng Danh. Tràng chuỗi Mân Côi là ba tràng chuỗi 50.

Người ta thường nói Thánh Ðaminh (1170-1221), đấng sáng lập Dòng Thuyết Giảng, hay là dòng các cha Ðaminh, là người nghĩ ra kinh Mân Côi. Thật ra, việc lần chuỗi Mân Côi có một nguồn gốc rất xa xưa. Vào những thế kỷ đầu tiên của Giáo Hội, các vị ẩn tu, đặc biệt là những vị ẩn tu trong vùng sa mạc Ai cập, có thói quen dùng những hạt cây hay những hòn sỏi nhỏ để đếm kinh. Những kinh họ quen đếm và đọc là kinh Lạy Cha. Tùy lòng sốt sắng, mỗi buổi sáng, họ quyết định số kinh sẽ đọc trong ngày và bỏ vào trong chiếc mũ lúp đeo lòng thong sau lưng đủ số hạt cây hay hòn sỏi. Sau mỗi kinh Lạy Cha được đọc, họ cho tay vào vào túi mũ lúp lấy ra một hạt cây hay hòn sỏi bỏ đi.

Qua thời Trung Cổ, trong nhiều tu viện, nhất là ở Ái Nhĩ Lan, các tu sĩ có thói quen đọc 150 thánh vịnh Vua Ðavít mỗi ngày trong Giờ Kinh Phụng Vụ. Nhưng có nhiều thầy không biết đọc, biết viết, tiếng Latinh lại càng mù tịt. Họ vẫn tham gia Giờ Kinh Phụng Vụ nhưng chỉ đọc 150 kinh Lạy Cha để thay thế. Ðể đếm các kinh ấy, các thầy dòng dùng những hạt gỗ xâu vào nhau nhờ một sợi dây. Thánh Bênađô dùng cỗ tràng hạt bằng giây đó cho các thầy trợ sĩ trong Tu viện Clairveaux do ngài thành lập năm 1115. Họ gọi đây là tràng hạt kinh Lạy Cha.

Thế kỷ thứ 12 là thế kỷ khởi sắc của việc sùng kính Ðức Mẹ. Giáo dân bắt chước các thầy dòng đọc 150 kinh Kính Mừng kính Ðức Mẹ thay vì 150 kinh Lạy Cha. Họ gọi lối đọc kinh đó là đọc "sách Thánh vịnh của Ðức Mẹ."

Ðầu thế kỷ 13, Thánh Ðaminh được trao phó cho sứ mạng phải chống lại sự bành trường của lạc giáo Albigens. Theo tục truyền, năm 1213, gần thành Toulouse ở miền Nam nước Pháp, Ðức Mẹ đã hiện ra với Thánh Ðaminh và dạy phải dùng hai phương tiện luân chuyển: giảng dạy và cầu nguyện đặc biệt là cầu Kinh Mân Côi.

Thật ra kinh Mân Côi lúc này chỉ có phần đầu "Kính Mừng Maria đầy ơn phúc, Ðức Chúa Trời ở cùng Mẹ, Mẹ có phúc hơn mọi người nữ và con lòng Mẹ gồm phúc lạ" lấy từ sự kiện Tổng lãnh Thiên thần Gabrien truyền tin cho Ðức Maria và việc bà Elizabeth chúc mừng Mẹ trong cuộc thăm viếng như tường thuật trong Phúc Âm. Phần tên của Chúa Giêsu trước "con lòng bà gồm phước lạ" và phần thứ hai của Kinh Kính Mừng là "Thánh Maria Ðức Mẹ Chúa Trời cầu cho chúng con là kẻ có tội khi này và trong giờ lâm tử. Amen" chỉ được đưa vào khoảng năm 1493.

Lúc đầu việc đọc kinh Kính Mừng không bao gồm việc suy niệm các mầu nhiệm về cuộc đời Chúa Giêsu. Nhưng trong khoảng từ năm 1410 đến 1439, một thầy dòng Carthusian tên là Ðaminh ở Cologne (thành phố lớn ở nước Ðức hiện nay) đề nghị tín hữu hãy đọc sách Thánh vịnh Ðức Mẹ theo một hình thức mới, đó là chỉ có 50 kinh Kính Mừng và trước mỗi kinh là có phần suy niệm về một đoạn trong Phúc Âm.

Ý tưởng này của thầy là một thành công lớn và những sách Thánh vịnh Ðức Mẹ theo hình thức này được tăng lên trong thế kỷ 15. Các đoạn Phúc Âm dùng để suy niệm trước mỗi kinh Kính Mừng rất là nhiều có lúc lên đến khoảng 300 chỗ tùy theo vùng và sự sốt sắng ưa thích của người tín hữu.

Cha Alain de la Roche (1428-1478) của dòng Ðaminh đã có công lớn trong việc cổ võ Thánh vịnh Ðức Mẹ mà lúc này được bắt đầu gọi là "Kinh Mân Côi của Ðức Trinh Nữ Maria" nhờ sự giảng dạy của ngài và các hội Mân Côi do ngài thành lập.

Năm 1521 cha Alberto da Castello cũng của dòng Ðaminh đã đơn giản hoá Kinh Mân Côi bằng cách chọn ra 15 đoạn Phúc Âm để suy niệm.

Ðến thời Ðức Thánh Cha Piô V (1566-1572) vốn là một giáo sĩ dòng Ðaminh, ngài ấn định hình thức chuỗi kinh Mân Côi như hiện nay quasắc chỉ "Consueverunt Romani Pontifices" vào năm 1569. Chính Ðức Piô V đã khuyến khích và phát động việc lần chuỗi Mân Côi vào năm 1572 để đặc biệt cảm tạ Mẹ Maria vì đã giúp đạo quân Thập tự chiến thắng quân Hồi giáo xâm lăng trong trận chiến Lepanto vào ngày 7.10.1571. Ngài đã thiết lập trong lịch phụng vụ ngày lễ Ðức Mẹ Chiến Thắng vào ngày 7.10.1573 và sau này Ðức Gregory XIII đổi lại tên ngày lễ là Ðức Mẹ Mân Côi mà Giáo hội vẫn giữ cho đến ngày hôm nay.

Vào ngày 16.10.2002 đồng thời cũng là ngày kỷ niệm năm thứ 24 triều đại của ngài, Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã ban hành một tông thư mới có tựa đề là "Rosarium Virginis Mariae" (Kinh Mân Côi của Ðức Trinh Nữ Maria) trong đó ngài kêu gọi mọi người hãy lần chuỗi Mân Côi đặc biệt để cầu nguyện cho hoà bình và cổ võ đời sống gia đình. Ngài công bố Năm Mân Côi bắt đầu từ tháng 10 năm nay đến tháng 10 năm 2003 và kêu mời mọi người hãy lần chuỗi thường xuyên và ý thức rằng chuỗi Mân Côi sẽ liên kết họ với Ðức Mẹ Maria và dẫn đưa họ đến với Chúa Giêsu.

Ðiều đáng chú ý nhất trong tông thư mới này của Ðức Thánh Cha và được báo chí khắp nơi trên thế giới đề cập, đó là việc ngài đưa vào năm mầu nhiệm mới gọi là "Mầu nhiệm Sự Sáng" ghi nhận một số biến cố chủ yếu trong 3 năm cuộc đời rao giảng công khai của Chúa Giêsu bắt đầu từ khi chịu phép rửa ở sông Jordan đến khi khởi sự cuộc Thương khó. Theo truyền thống, người Công Giáo khi lần chuỗi Mân Côi sẽ suy niệm tùy theo ngày có thể là các mầu nhiệm Sự Vui (về thời thơ ấu của Chúa Giêsu), Sự Thương (về cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu) và Sự Mừng (gồm việc phục sinh và lên trời của Chúa Giêsu, Chúa Thánh Thần Hiện Xuống và sự mong đợi vinh quang đời sau của người tín hữu qua biến cố Ðức Mẹ cất nhắc về trời và được tôn phong) nhưng những mầu nhiệm này không bao gồm cuộc đời rao giảng công khai của Chúa Giêsu. Do đó, việc đưa vào "Mầu nhiệm Sự Sáng" có ý nghĩa trong việc giúp người tín hữu suy niệm sâu xa hơn về cuộc đời của Chúa Cứu Thế.

Năm Mầu nhiệm Sự Sáng được Ðức Gioan Phaolô II đưa vào chuỗi kinh Mân Côi là: (1) Chúa Giêsu chịu phép rửa ở sông Jordan; (2) Chúa Giêsu tự tỏ mình ở tiệc cưới Cana; (3) Chúa Giêsu công bố nước Thiên Chúa với lời kêu gọi ăn năn hối cải; (4) Chúa Giêsu Biến Hình; và (5) Chúa Giêsu lập Phép Thánh Thể.

"Mầu nhiệm Sự Sáng" này được Ðức Gioan Phaolô II lấy cảm hứng từ Cha Geroge Preca, người nước Malta được phong chân phước vào năm 2001. Năm 1957, Chân phước Preca đã có sáng kiến thêm vào những mầu nhiệm mới trong chuỗi kinh Mân Côi để phù hợp với những biến cố trong cuộc đời công khai của Chúa Giêsu và ngài gọi những mầu nhiệm này là "Mầu nhiệm Sự Sáng." Thật ra, việc lần chuỗi Mân Côi với những suy niệm về cuộc đời công khai của Chúa Giêsu cũng đã được nhiều người tín hữu áp dụng. Riêng tại Hoa kỳ, vào năm 1973, trong một lá thư mục vụ của Hội đồng Giám mục toàn quốc có tựa đề là "Này là Mẹ con: Người Phụ nữ của Lòng Tin," các Ðức cha đề nghị người Công giáo có thể tự do thử những hình thức lần chuỗi kinh Mân Côi mới kể cả việc suy niệm một số mầu nhiệm rút từ cuộc đời công khai của Chúa Giêsu. Rồi năm 1983, Ðức Cố Giám mục Edward O’Rourke của Giáo phận Peoria ở tiểu bang Illinois đưa ra một mẫu cầu nguyện kinh Mân Côi gồm 5 mầu nhiệm trong đó có 3 mầu nhiệm được thấy lại trong "Mầu nhiệm Sự Sáng" của Ðức Gioan Phaolô II là phép rửa của Chúa Giêsu, phép lạ Cana, và cuộc Biến hình.

Ðức Gioan Phaolô II cũng chia sẻ lòng cảm mến đặc biệt của ngài với kinh Mân Côi và đưa ra những các cách thức giúp người tín hữu cầu nguyện kinh này tốt hơn. Ðức Thánh Cha viết: "Chuỗi Mân Côi đã cùng đồng hành với tôi trong những lúc vui và những lúc khó khăn. Nơi kinh Mân Côi tôi luôn tìm được niềm an ủi." Chỉ hai ngày sau khi được bầu làm giáo hoàng, Ðức Gioan Phaolô II đã tuyên bố: "Tôi thành thật nhìn nhận chuỗi Mân Côi là lời cầu nguyện ưa thích của tôi." Ngài còn nói tiếp: "Suy nghĩ về những khó khăn trong việc thi hành sứ vụ của ngai toà Phêrô, tôi cảm thấy cần phải nói một lần nữa như là một lời mời gọi yêu thương đến với mọi người hãy nghiệm lấy từ bản thân, đó là kinh Mân Côi đánh dấu nhịp sống con người và đem lại sự hoà hợp với nhịp sống của Thiên Chúa."

Ðức Thánh Cha yêu cầu mọi người hãy tiếp tay trong việc đối kháng lại cơn khủng hoảng trong việc lần chuỗi Mân Côi được thể hiện qua việc trẻ em không được dạy về cách cầu nguyện này cũng như qua việc một số nhà thần học nghi ngờ cho đây là lỗi thời, mê tín dị đoan hay là không có tính cách đại kết. Dẫn chứng nhiều giáo huấn của Công đồng Vatican II, Ðức Thánh Cha khẳng quyết rằng thật sai lầm khi người ta nói là Giáo Hội không còn hứng thú gì với kinh Mân Côi nữa. Trái lại, theo ngài, chuỗi kinh Mân Côi là một sự bổ túc tự nhiên cho đời sống phụng vụ của Hội Thánh. Trong khi Thánh Lễ là cuộc thờ phượng công khai của Giáo Hội, chuỗi Mân Côi khuyến khích việc đạo đức cá nhân và sự gặp gỡ yên tĩnh với Ðức Kitô vì đây là kinh nguyện chiêm niệm khởi đi từ chính kinh nghiệm của Mẹ Maria.

Theo Ðức Gioan Phaolô II, kể từ cuộc khủng bố tại Hoa Kỳ hôm 11.9.2001, tình hình thế giới ngày càng bấp bênh và vì thế đối với người Công Giáo việc cổ võ lần chuỗi Mân Côi là một phần quan trọng trong nỗ lực kiến tạo hoà bình. Chuỗi Mân Côi đem lại sự an bình cho những người cầu nguyện và "dẫn đưa họ đến việc nhìn ra khuôn mặt của Ðức Kitô nơi người khác, nhận ra nỗi đau đớn và thống khổ của họ và sẽ khao khát biến thế giới ngày càng xinh đẹp hơn, công bình hơn và theo đúng với kế hoạch của Thiên Chúa hơn. {Do đó} hôm nay tôi nguyện trao phó chính nghĩa hoà bình trên thế giới và đời sống gia đình nơi sức mạnh của kinh Mân Côi."

Trong cuộc sống gia đình, lời kinh Mân Côi không thể thiếu vắng được. Ðức Thánh Cha cho rằng, kinh Mân Côi là một lời nguyện của gia đình và cho gia đình. Lần chuỗi Mân Côi kéo mọi gia đình về với Gia đình Thánh Gia xưa, đưa niềm hy vọng và mối quan tâm của họ dâng lên Thiên Chúa và hướng sự chú ý của họ nơi các hình ảnh phát từ cuộc đời của Ðức Kitô thay vì từ máy truyền hình.

Theo Ðức Thánh Cha, lần chuỗi Mân Côi đòi hỏi việc lặp đi lặp lại nhưng không vì thế mà vô vị chán chường bởi vì mục tiêu nhắm đến là sự chiêm niệm và tập trung. Các hạt chuỗi không được xem như là một thứ bùa chú hay tà thuật nhưng là một phương thế giúp ghi dấu con đường chiêm niệm và sự hoàn hảo Kitô giáo một cách liên tục. Các hạt chuỗi còn "nhắc nhở chúng ta về nhiều liên hệ và mối hiệp thông huynh đệ liên kết chúng ta với Ðức Kitô."

Ðức Gioan Phaolô II nhắc nhở rằng, các mầu nhiệm suy ngắm trong chuỗi Mân Côi không thay thế cho việc đọc Kinh Thánh nhưng dẫu sao chuỗi Mân Côi cũng lôi cuốn tâm trí chúng ta về với Chúa Giêsu và các biến cố trong cuộc đời của Người. Ðiều đáng quan tâm là khi người tín hữu đọc một đoạn Kinh Thánh có liên quan đến mỗi mầu nhiệm trong chuỗi kinh Mân Côi, họ không nên dùng như là một cách để lôi ra dữ kiện về cuộc đời Chúa Giêsu nhưng thay vì đó hãy cho Thiên Chúa nói với họ. Ðức Thánh Cha phải nhắc lại điều này bởi vì thường khi lần chuỗi Mân Côi, người tín hữu quên đi một phần căn cốt của cầu nguyện chiêm niệm là sự thinh lặng. Vì thế khi lần chuỗi Mân Côi một mình hay với một nhóm người, điều thích hợp là hãy ngừng lại để thinh lặng sau khi đọc mỗi chục kinh.

Xét về cách cầu nguyện kinh Mân Côi hiện nay của người tín hữu, Ðức Thánh Cha cho rằng 10 kinh Kính Mừng của mỗi chục là yếu tố căn bản nhất trong việc lần chuỗi. Tuy nhiên ngài cũng đề nghị với họ hãy chú ý hơn đến việc đọc kinh Lạy Cha và Sáng Danh vì đây là những lời kinh đem họ về với Chúa Cha và Ba Ngôi Thiên Chúa.

Ðức Thánh Cha cũng mời gọi mọi người hãy để ý đến thánh giá gắn nơi tràng chuỗi Mân Côi vì đời sống và sự cầu nguyện của người tín hữu đặt để nơi Ðức Kitô và "mọi sự bắt đầu từ Ngài, đều dẫn đến Ngài, đều qua Ngài để đạt tới Thiên Chúa Cha và trong Chúa Thánh Thần."

Mặc dầu kinh Mân Côi phải lặp đi lặp lại, theo Ðức Gioan Phaolô II, chúng ta có thể biến đổi sao cho phù hợp theo hoàn cảnh, theo nền văn hoá, theo các nhóm tuổi, theo các sắc dân. Như sau mỗi chục kinh chúng ta có thể thêm ý chỉ cầu nguyện đặc biệt; một số phần trong kinh Mân Côi có thể hát thay vì đọc. Riêng đối với trẻ em, hầu làm cho kinh Mân Côi trở nên sống động với chúng, người ta có thể thay đổi thích đáng.

Cuối bức Tông thư, Ðức Gioan Phaolô II đề nghị việc sử dụng 5 mầu nhiệm mới. Thường thì người tín hữu lần chuỗi Mân Côi suy ngắm về Mầu nhiệm Sự Vui vào ngày thứ Hai và thứ Năm, Mầu nhiệm Sự Thương vào ngày thứ Ba và thứ Sáu, còn Mầu nhiệm Sự Mừng vào ngày thứ Tư, thứ Bảy và Chúa Nhật. Ðức Thánh Cha đề nghị thay đổi thời biểu của việc suy niệm này bằng cách đưa Mầu nhiệm Sự Vui vào ngày thứ Hai và thứ Bảy vốn là ngày kính Ðức Mẹ Maria theo truyền thống của Giáo Hội và cũng phù hợp với nội dung của Mầu nhiệm Sự Vui, đưa Mầu nhiệm Sự Thương vào ngày thứ Ba và thứ Sáu như cũ, và đưa Mầu nhiệm Sự Mừng vào ngày thứ Tư và Chúa Nhật và đưa "Mầu nhiệm Sự Sáng" vào ngày thứ Năm vốn cũng là ngày Giáo Hội kính nhớ Thánh Tâm cũng như Thánh Thể Chúa Giêsu và như thế cũng phù hợp với nội dung mầu nhiệm thứ 5 của "Mầu nhiệm Sự Sáng," đó là Chúa Giêsu lập phép Thánh Thể.

Ðức Thánh Cha nói rõ rằng khi đề nghị các mầu nhiệm mới này vào kinh Mân Côi, ngài không có ý đòi hỏi bất kỳ sự thay đổi nào trong việc thực hành đạo đức hiện nay của người tín hữu và không buộc mọi người phải làm theo. Ðối với ngài điều quan trọng là chuỗi kinh Mân Côi phải được nhìn đến và cảm nghiệm như một con đường chiêm niệm về cuộc đời Chúa Giêsu Cứu Thế.

Ước gì với việc Ðức Thánh Cha mời gọi người tín hữu hãy quan tâm hơn với việc lần chuỗi Mân Côi trong tông thư mới của ngài, chúng ta hãy chăm chú hơn trong việc cầu nguyện theo phương thức truyền thống này và nhất là càng suy ngắm về cuộc đời Chúa Giêsu cuộc đời chúng ta càng trở nên giống Người hơn.

Home | Nguyet San | Bao Moi | Bao Cu | Mua Bao
E-mail : ducme@cuuthe.com