Lm Phạm Quốc Hưng, CSsR. 

Chỉ còn gần một tháng nữa là toàn thể Giáo Hội Công Giáo sẽ hân hoan cùng Ðức Thánh Cha Gioan-Phaolô II mừng Ngân Khánh Giáo Hoàng của ngài. Trong những ngày này, tôi đã tha thiết cầu xin Chúa qua sự chuyển cầu của Ðức Mẹ chúc lành dồi dào cho Ðức Thánh Cha được an mạnh hồn xác và cho Lễ Ngân Khánh Giáo Hoàng của ngài trở nên một biến cố hồng ân cho toàn thể Giáo Hội và nhân loại.

Là một tín hữu, một tu sĩ, một linh mục và một người con của Hội Thánh Công Giáo, tôi cảm thấy lòng rạo rực sướng vui khi được diễm phúc mừng Ngân Khánh Giáo Hoàng của Vị Cha Chung khả ái. Và tôi muốn chia sẻ với mọi người hạnh phúc dạt dào của tôi khi được làm con Hội Thánh và có được một Vị Cha Chung thật thánh thiện và vĩ đại tuyệt vời như Ðức Gioan-Phaolô II.

Tôi sung sướng và cảm động biết bao khi đọc được những tâm tình yêu mến thiết tha của Chân Phước Giáo Hoàng Gioan XXIII dành cho Ðức Giáo Hoàng Lêô XIII trong dịp Ngân Khánh Giáo Hoàng của Ðức Lêô XIII gần tròn một thế kỷ trước đây. Và tôi muốn có cùng một tâm tình ấy dâng về Ðức Thánh Cha Gioan-Phaolô II trong những ngày này. Ðức Gioan XXIII viết trong nhật ký của ngài như sau:

"Thứ sáu 20/2/1903

"Hôm nay ngày đại lễ Ngày Ngân Khánh lên ngôi Giáo Hoàng của Ðức Lêô XIII (1878-1903). Cả thế giới Công Giáo tụ về để kính chúc cuộc lễ đặc biệt này mà suốt mười chín thế kỷ mới được có lần thứ hai (lần đầu với Ðức Piô IX 1846-1878). Giữa thế kỷ hoài nghi, đây là biến cố làm loài người thấy rõ sự hiện diện của Chúa toàn năng giữa lòng Giáo Hội. Một Giáo Hoàng mà người ta cho rằng sắp chết khi lên ngôi Giáo Hoàng, thế mà đã qua 5 lần lễ ngũ niên và danh đã vang cùng thế giới; đang khi những kẻ bách hại ngài đã phải ra đi xuống mồ, bởi chúng lấy trứng chọi đá, chúng vỡ sọ kiêu căng khi khi va vào ghế của Giáo Hoàng, đứa này đến đứa khác. Còn Ðức Lêô XIII cứ tiếp tục sống, tuổi 93 mà vẫn còn thanh xuân diệu kỳ, để ngài ‘kể lại cho muôn dân đang ngỡ ngàng kỳ công của Chúa’ (Tv 18:2).

"Qua những tràng pháo tay vô tận, đặc tính của người Lambardie, dâng kính Vị Cha Già khả kính, cũng như lời ca uy hùng Te Deum vang dội Ðền Thánh Phêrô, mọi người đều có cảm tưởng như lồng ngực vỡ ra vì sự phấn khởi của muôn dân, đất trời rung chuyển vì sự nồng nhiệt của nhân loại, trong ngày hạnh phúc vui mừng từ lâu mong đợi. Tôi cũng hòa lời với muôn dân, chung lời cầu nguyện cho Vị Giáo Hoàng cao cả trong ngày hôm nay giữa đám dân chúng, nơi mồ Thánh Phêrô.

"Ôi! Lêô! Lêô! Ước gì lời kinh đơn hèn của con dội lên cõi trời để kéo phúc lành, sự hưng thịnh và chiến thắng cho công cuộc của ngài. Tuy tiếng hoan hô của dân chúng có át đi, nhưng con vẫn mong cho lời cầu chúc đơn hèn nhưng nồng cháy do trái tim trẻ trung này, tuy ngài không biết đến nó nhưng nó rất yêu ngài với mối tình con thảo, nó nguyện trung thành với ngài trong tình keo sơn bất diệt với lòng hy sinh không hề nao núng.

"Lêô! Nguyện xin Chúa gìn giữ ngài vì công ích của Giáo Hội và tổ quốc, vì sự chiến thắng của Chúa Kitô nơi đoàn chiên Chúa. Xin Chúa thổi vào con người già yếu của ngài một luồng hơi mãnh liệt đầy sức sống của Thiên Chúa, để ngài khơi dậy nơi cõi lòng khát khao hạnh phúc của chúng con những chân trời tươi sáng của sự công bình và tình thương Phúc Âm. Xin Chúa chúc phúc cho ngài nơi trần thế giữa sự trìu mến của đàn con ngài, giữa lòng mộ mến của Tòa Thánh và giữa những kết quả phong phú của các hoạt động của Giáo Hội. Xin Chúa gìn giữ ngài khỏi tay kẻ thù của ngài và cũng là kẻ thù của Chúa. Xin Chúa cho ngài được thấy trước hừng đông rạng ngời của ngày hòa bình trọng đại, ngày mà người thắng cũng như kẻ bại của cuộc chiến miên trường sẽ ôm hôn nhau trong tình huynh đệ trước ngai tòa ngài, để cùng ca khúc khải hoàn vì chân lý và tình thương đã chiến thắng. Và khi đó Lêô, ngài là Cha, là Chủ sẽ đưa đôi tay run rẩy lên âu yếm chúc lành cho tất cả. ‘Ngài là Phêrô, Ngài là Kitô."

Ðức Thánh Cha Gioan-Phaolô II đã làm gì để chuẩn bị cho Ðại Lễ Ngân Khánh Giáo Hoàng của ngài?

Trước hết, vào ngày 16/10/2002 nhân dịp bắt đầu bước vào năm thứ 25 của triều đại Giáo Hoàng của ngài, Ðức Gioan-Phaolô II đã công bố Tông Thư Về Phép Lần Hạt Mân Côi của Ðức Trinh Nữ Maria ("Rosarium Virginis Mariae"); trong đó ngài đã công bố Năm Mân Côi đầu tiên trong lịch sử Giáo Hội từ tháng 10/2002 đến tháng 10/2003. Ðức Thánh Cha còn góp phần làm phong phú Kinh Mân Côi qua việc ban tặng Giáo Hội Năm Mầu Nhiệm Ánh Sáng hay Năm Sự Sáng. Như vậy, món quà đầu tiên Ðức Thánh Cha ban tặng Dân Chúa dịp Ngân Khánh Giáo Hoàng chính là lòng biệt kính đích thực dành cho Mẹ Maria qua việc sùng mộ Phép Lần Hạt Mân Côi. Ðây cũng chính là món quà tuyệt quý mà Chúa Kitô đã ban tặng nhân loại khi Người nói với người môn đệ yêu dấu trong giờ hấp hối: "Này là Mẹ Con" (Ga 19:27).

Ðức Thánh Cha đã lập lại điều này khi nói chuyện với giới trẻ Thứ Năm ngày 10/04/2003 như sau:

"Ðón nhận Mẹ Maria vào nhà mình, vào đời sống của mình, là một đặc ân của mỗi người tín hữu. Ðiều này lại càng đúng trong những giây phút khó khăn như những lúc thử thách mà người trẻ chúng con đang phải trải qua trong thời kỳ này của cuộc sống chúng con. Cha nhớ lại giây phút như thế của Cha, khi Cha còn trẻ và làm việc tại một xưởng hóa chất, và Cha đã khám phá ra những lời này: Totus Tuus (Tất Cả Cho Mẹ). Và với sức mạnh của những lời này Cha đã có thể vượt qua cuộc chiến khủng khiếp, giai đoạn chiếm đóng kinh hoàng của Ðức Quốc Xã, và qua những kinh nghiệm khó khăn sau chiến tranh. Cơ may đón nhận Mẹ Maria vào nhà chúng ta, vào đời sống chúng ta, được trao tặng cho tất cả chúng ta.

Các con yêu dấu, Cha nói với chúng con từ kinh nghiệm, hãy mở cửa đời sống chúng con cho Mẹ! Ðừng sợ mở rộng cửa tâm hồn chúng con cho Chúa Kitô nhờ Ðấng muốn đem chúng con lại với Người, nhờ vậy chúng con sẽ được cứu thoát khỏi tội lỗi và sự chết! Mẹ sẽ giúp chúng con lắng nghe tiếng Chúa và nói ‘Xin Vâng’ trước mọi chương trình Chúa định sẵn cho chúng con, cho phần phúc của chúng con và phần phúc của tất cả nhân loại...

"Chuỗi Mân Côi là dây xích dịu ngọt cột buộc chúng ta lại với Chúa. Hãy luôn mang nó theo với chúng con! Kinh Mân Côi khi đọc với lòng sốt sắng hiểu biết sẽ giúp chúng con thấm nhuần các mầu nhiệm Chúa Kitô, học biết nơi Người bí quyết của sự bình an và đặt bình an thành kế hoạch của cuộc sống chúng con.

"Kinh Mân Côi không làm chúng con lẩn trốn các vấn nạn của cuộc sống, nhưng giúp chúng con nhìn chúng một cách có trách nhiệm và quảng đại, cũng như giúp chúng con tìm được sức mạnh để đối diện với chúng trong niềm tin chắc vào sự trợ giúp của Thiên Chúa và quyết tâm làm chứng trong mọi cảnh huống cho tình yêu là mối dây liên kết mọi sự hoàn thiện" (Theo Tuần Báo L’Osservatore Romano bản Anh Ngữ 16.4.2003).

Món quà thứ hai mà Ðức Gioan-Phaolô II dành cho mỗi người con của Giáo Hội chính là lòng sùng kính dành cho Thánh Tâm Thánh Thể Chúa Giêsu Chịu Ðóng Ðinh Thánh Giá và lòng mến yêu vâng phục đối với Hội Thánh qua Thông Ðiệp Giáo Hội của Thánh Thể (Ecclesia de Eucharistia). Ngài viết:

"Từ khi tôi bắt đầu sứ vụ Người Kế Vị Thánh Phêrô của mình, tôi luôn đánh dấu Thứ Năm Tuần Thánh, ngày của Thánh Thể và Chức Linh Mục, bằng việc gửi một lá thư cho tất cả linh mục trên thế giới. Năm nay, năm thứ hai mươi lăm của triều Giáo Hoàng của tôi, tôi muốn lôi cuốn toàn thể Giáo Hội vào việc suy ngắm Phép Thánh Thể này một cách đầy đủ hơn; đây đồng thời còn là một cách cảm tạ Chúa về quà tặng Thánh Thể và Chức Linh Mục: ‘Quà Tặng và Mầu Nhiệm’. Qua việc công bố Năm Mân Côi, tôi muốn đặt năm nay, năm thứ 25 của tôi, dưới dấu chỉ của việc chiêm ngắm Chúa Kitô trong trường học của Mẹ Maria. Cũng thế, tôi không thể để Thứ Năm Tuần Thánh 2003 qua đi mà không dừng lại trước ‘Khuôn Mặt Thánh Thể’ của Chúa Kitô và chỉ ra với một sức mạnh mới cho Giáo Hội tính cách trung tâm của Thánh Thể. Vì từ Thánh Thể Giáo Hội kín múc sự sống của mình. Từ ‘Bánh Hằng Sống’ này, Giáo Hội tìm được lương thực cho mình. Làm sao tôi không cảm thấy cần phải thúc bách mọi người cảm nghiệm điều đó một cách mới mẻ hơn" (#7).

Trong Thánh Lễ Dầu sáng Thứ Năm Tuần Thánh 17/04/2003, Ðức Thánh Cha ân cần nói với các linh mục: "Hãy đón nhận thông điệp này như món quà đặc biệt dịp Ngân Khánh Sứ Vụ Thánh Phêrô của Cha và hãy giúp những người mà anh em coi sóc học biết nó" (Theo Tuần báo National Catholic Register April 27-May 3, 2003).

Như vậy, với Ðức Thánh Cha Gioan-Phaolô II, đối với mỗi tín hữu Công Giáo không có gì quý hơn là lòng say yêu Chúa Giêsu Thánh Thể, biệt kính Mẹ Maria và lòng thảo mến vâng phục hiệp thông với Hội Thánh. Và đó là điều ngài muốn ban tặng toàn thể Giáo Hội khi ban hành hai văn kiện về Kinh Mân Côi và Thánh Thể trên.

Ðáp lại, tôi nghĩ, quà tặng quý nhất mà mỗi tín hữu Công Giáo dành cho Ðức Thánh Cha hay dành cho nhau chính là nỗ lực giúp nhau ngày càng thêm lòng yêu mến gắn bó với Chúa Giêsu Thánh Thể, tôn sùng Mẹ Maria và hết lòng yêu mến vâng phục Mẹ Hội Thánh và Ðức Thánh Cha. Việc này được thể hiện cụ thể qua việc chuyên cần sốt sắng tham dự Thánh Lễ, xin lễ, rước lễ thiêng liêng, viếng Chúa Giêsu Thánh Thể, tham dự giờ chầu Thánh Thể, sốt sắng lần chuỗi Mân Côi để cầu nguyện cho nhau, cũng như giúp nhau học hỏi, yêu mến, vâng phục và thực hiện các giáo huấn của Hội Thánh.

Năm Mân Côi và Lễ Ngân Khánh Giáo Hoàng của Ðức Gioan-Phaolô II sẽ qua đi và sẽ chẳng sinh ích lợi gì cho tôi nếu tôi không biết tận dụng dịp hồng phúc này để lớn lên trong tình yêu ba chiều dành cho Chúa Giêsu Thánh Thể, Mẹ Mân Côi và Giáo Hội cùng Vị Ðại Diện Chúa Kitô.

Ðể ghi nhớ, gìn giữ và làm triển nở những ân huệ quý giá của Năm Hồng Ân này, được phép của bề trên, Hiệp Hội Mân Côi Thánh Thể Gioan-Phaolô II đã được lập ra để quy tụ tất cả những ai muốn tha thiết sống trọn vẹn niềm tin Công Giáo qua việc nỗ lực lớn lên trong đức ái ba chiều nói trên.

Mỗi hội viên được yêu cầu làm ba điều cụ thể sau mỗi ngày:

Ðọc ít làmột Chuỗi Thương Xót để suy tôn Chúa Giêsu Thánh Thể là Ngai Tòa của Lòng Thương Xót.

Ðọc ít là một Chuỗi Mân Côi 50 để cùng Mẹ yêu mến và kết hợp với Thánh Tâm Thánh Thể Chúa Giêsu Chịu Ðóng Ðinh Thánh Giá.

Ðọc một Kinh Lạy Cha, một Kinh Kính Mừng, một Kinh Sáng Danh để cầu nguyện theo ý Ðức Thánh Cha và cho các hội viên Hội Mân Côi Thánh Thể Gioan-Phaolô II luôn lớn tiến lên trong đức ái ba chiều trên.

Ai đã có thói quen làm rồi thì không cần làm thêm chỉ cần thêm ý cầu nguyện cho Ðức Thánh Cha và các hội viên Hội Mân Côi Thánh Thể Gioan-Phaolô II là đủ. Nếu ai vì đau bệnh hay lỡ quên vì bận rộn trong ngày, không có tội lỗi gì, và nên làm bù.

Bất cứ ai sống theo tinh thần của đức ái ba chiều trên đây, thật đơn giản dễ dàng nhưng đòi hỏi kiên trì mỗi ngày, sẽ không bị chao đảo bởi các lạc thuyết và chắc chắn sẽ được muôn ơn phúc trong cuộc sống hiện tại và đạt đến hạnh phúc vĩnh cửu đời sau.

Cảm tạ Chúa và Mẹ Maria đã cho chúng con được mừng Ngân Khánh Giáo Hoàng của Vị Giáo Hoàng của Mẹ, Ðức Gioan-Phaolô II.

(Sept, 18, 2003)

_____________________________________________________________

CHỨNG NHÂN HY VỌNG

Chứng Nhân Hy vọng (Witness to Hope) là tựa của quyển sách thời danh về cuộc đời và hoạt động của Ðức Gioan-Phaolô II của tác giả George Weigel, phát hành năm 1999. Chứng Nhân Hy Vọng cũng là chủ đề của kỳ tĩnh tâm Mùa Chay Ðại Năm Thánh 2000 dành cho Ðức Thánh Cha và giáo triều Rôma do Ðức Cố Hồng Y Phanxicô-Xaviê Nguyễn Văn Thuận hướng dẫn.

Ðức Gioan-Phaolô II đã làm gì để được phác họa và nhìn nhận như một chứng nhân hy vọng?

Tôi cảm thấy thật thú vị khi tìm thấy câu trả lời nơi một bài báo mang tựa đề "Giáo Hoàng Thảm Bại?" (The Failed Pope?) Ðây là bài quan điểm của Tuần Báo National Catholic Register số ra tuần lễ 1-7.6. 2003. Bài báo này đã đưa ra một nhận định thật sâu sắc và súc tích về con người và đường lối hoạt động và lãnh đạo của Ðức Thánh Cha Gioan-Phaolô II trong gần 25 năm trên ngôi giáo hoàng của ngài. Tạm dịch như sau:

"Có những tiếng nói tiếp tục cho rằng triều đại của Ðức Gioan-Phaolô II là một sự thảm bại, ngay cả khi ngài gần mừng Ngân Khánh lên ngôi giáo hoàng. Ngài bị trách vì đã để xảy ra những xì-căng-đan trong Giáo Hội—sao ngài không thi hành kỷ luật với các giám mục? Ngài bị trách vì sự bất phục trong Hội Thánh—sao ngài không thi hành kỷ luật với các nhà thần học lệch lạc?

"Có thể nói được gì, một cách thành thực và thẳng thắn, để bênh vực Ðức Giáo Hoàng? Phải chăng chỉ vì tình cảm mến yêu của chúng ta dành cho một con người thánh thiện hiển nhiên khiến ta muốn tìm cách bào chữa cho ngài?

"Thực ra có thật nhiều điều có thể nói về ngài. Thật vậy, thuật lãnh đạo của ngài đã được ca ngợi là thông sáng cả hơn một thập niên qua; thế nhưng ngay cả chính những người ca ngợi như thế dường như cũng lãng quên nhiều điều chính yếu về điều đó.

"Thuật lãnh đạo của ngài đã đẩy chủ nghĩa Cộng Sản ra khỏi đất Balan—không phải bằng một sắc lệnh hay một sự lên án, nhưng bằng một cách thức khó hơn; một cách thức bền vững. Ðây là ba đặc nét của cách thức ấy:

"Ðức Giáo Hoàng tạo ra sự kiện

"Khi ngài là HồngY - Tổng Giám Mục ở Krakow, Ðức Giáo Hoàng không phí giờ để lên án những người Cộng Sản, những người không cho phép ngài xây cất các nhà thờ. Thay vào đó, ngài đi đến các nơi mà ngài muốn xây cất nhà thờ và bắt đầu dâng lễ ngay trên những cánh đồng cho đến khi hình thành một giáo xứ thực thụ, một sự kiện mà những người Cộng Sản phải nhìn nhận.

"Tại các thành phố, ngài đã không phí giờ ra vạ tuyệt thông cho những người ủng hộ Cộng Sản. Thay vào đó, ngài khuyến khích các dự án Công Giáo như Phong Trào Công Ðoàn Ðoàn Kết, tạo ra một sáng kiến chống cộng tích cực lan tràn khắp nước.

"Hãy nhìn vào ‘các sự kiện’ Ðức Giáo Hoàng đã tạo ra hay đẩy mạnh chỉ trong một thập niên vừa qua: Sách Giáo Lý của Giáo Hội Công Giáo, Ðại Năm Thánh, sự phát triển rộng lớn của những phong trào giáo dân đã được ngài khích lệ, những Ngày Giới Trẻ Quốc Tế, Năm Mân Côi và với thông điệp mới nhất của ngài là sự phục hưng của việc Chầu Thánh Thể.

"Nếu triều đại giáo hoàng của ngài chỉ quan tâm hầu hết vào việc vạch trần và lên án bóng tối, liệu những ngọn đèn này có được thắp lên chăng?

"Ðức Hồng Y Karol Wojtyla đôi khi đã bị phê bình là đã không giải thích một cách rõ ràng tỉ mỉ sự gian ác của ý thức hệ Cộng Sản, ngay cả khi nó đang lan tràn ở Balan. Sau sự sụp đổ của chủ nghĩa Cộng Sản, chúng ta đã hiểu rõ hơn.

"Ðức Giáo Hoàng đã tận dụng năng lực và uy thế của ngài để giảng dạy về phẩm giá con người, giá trị của việc làm và mục đích chính đáng của kinh tế. Cũng thế, ngài đã để giờ nhắc nhở những người dân Balan về văn hóa độc đáo và căn tích dân tộc của họ. Những điều này đã chứng thực là thuốc kháng sinh chống lại bệnh Cộng Sản.

"Nếu ngài đã giảng dạy chủ yếu về sự gian ác của chủ nghĩa Cộng Sản, ngài đã chỉ khiến các kẻ chống ngài gia tăng tự vệ và đào hào phòng thủ mà thôi. Thay vào đó, ngài đã nghiêm chỉnh xem xét các câu hỏi mà chủ nghĩa Cộng Sản đề ra và trả lời thích đáng.

"Ðức Giáo Hoàng cũng làm như thế trong Hội Thánh. Hãy xem vấn đề luân lý tính dục chẳng hạn. Thay vì lập lại sự kết án là thế giới đã hiểu biết và khước từ nó, ngài kiên nhẫn giới thiệu một khoa thần học mới về thân xác. Ngài đã trả lời các câu hỏi của thế giới về tính dục bằng cách nâng sự quan trọng của tính dục vượt lên điều mà thế giới có thể đoán định.

"Ðức Giáo Hoàng là một chứng nhân hy vọng.

"Có những nhà phê bình cho rằng Ðức Giáo Hoàng quá ‘lạc quan’ hơn là ‘thực tế’—rằng ngài trông mong những thông điệp thực tốt lành và những cuộc tập họp giới trẻ đông đảo sẽ gạt bỏ những sự sa đọa đó đây trong Hội Thánh.

"Nhưng một người đã từng nhìn thấy quê hương mình phải đấu tranh để được giải thoát khỏi tay Ðức Quốc Xã để rồi lại bị nhận chìm dưới những sự kinh hoàng của chủ nghĩa Cộng Sản đâu dễ có những ảo tưởng mầu hồng về sự diệu kỳ của con người.

"Ðiều mà Vị Giáo Hoàng này có là đức tin. Ngài biết rằng Thiên Chúa thực sự đã tạo dựng vũ trụ, thực sự quan tâm về tương lai của nó và thực sự hằng giúp đỡ nó. Ngài tin rằng những con người có khuynh hướng phạm tội, nhưng tình yêu và bạn đồng hành liên tục của nó là tự đo thì mạnh hơn sự chết, như lời Solomon.

"Nếu thuật lãnh đạo của Ðức Giáo Hoàng đặt tin tưởng rất nhiều nơi tự do của con người chung cục sẽ chọn lựa sự thật, đó là vì đường lối Thiên Chúa cũng đã như thế.

"Và con người đã nhìn thấy Bức Tường Bálinh được dựng lên để rồi bị kéo xuống, con người ca ngợi nền tự do của Hoa kỳ ngay cả khi than tiếc sự thái quá của nó, phải là một con người đáng kể."

Như vậy, Ðức Gioan-Phaolô II đã trở thành một chứng nhân hy vọng và một con người siêu việt bằng cách sống và hành động với một niềm tin yêu tuyệt đối đặt nơi Chúa Giêsu, một niềm cậy trông trọn vẹn nơi Mẹ Maria, một lòng yêu mến thiết tha dành cho Hội Thánh và một sự trân quý thẳm sâu đối với phẩm giá và sự sống con người.

Cảm tạ Chúa và Mẹ đã ban cho Giáo Hội và nhân loại hôm nay Ðức Gioan-Phaolô II như một chứng nhân hy vọng siêu việt. Xin Chúa và Mẹ giúp con và mỗi người tín hữu Chúa Kitô biết yêu mến, vâng phục và noi gương ngài, để cũng được trở nên những chứng nhân hy vọng cho thế giới hôm nay như lòng Chúa mong muốn. Amen.

"Vả lại ai nào hại được anh em, nếu anh em nhiệt thành với điều thiện? Mà nếu anh em phải khổ vì sự công chính, thì phúc cho anh em! Ðừng có sợ chúng mà kinh hãi, mà xao xuyến. Nhưng hãy hiểu Ðức Kitô là Chúa nơi lòng anh em, luôn luôn sẵn sàng đáp lời với mọi người hỏi lẽ anh em về mối hy vọng có trong anh em, nhưng với một lòng hiền từ, kính nể, giữ lấy lương tâm thiện hảo, ngõ hầu chính trong điều anh em bị họ nói xấu, thì họ phải bẽ mặt, những ai mạ lị cách sống của anh em trong Ðức Kitô. Vì thà làm sự lành mà phải khổ, nếu thánh ý Thiên Chúa muốn thế, hơn là làm sự dữ" (1 Pr 3:13-17).

(Sept. 23, 2003)