Khi nhắc đến Linh địa Lộ Ðức (Pháp), không ai là không nghĩ ngay đến sự kiện Ðức Mẹ Maria dưới tước hiệu "Ðức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội" đã hiện ra 18 lần vào năm 1858 cho một bé gái quê mùa, thất học, 14 tuổi có tên là Bernadette Soubirous tại một động đá ở một vùng hẻo lánh thuộc miền tây nam nước Pháp. Tên tuổi của Bernadette gắn liền với Linh địa Lộ Ðức, nơi Ðức Mẹ đã ban nhiều phép lạ chữa lành phần xác cho biết bao bệnh nhân trong gần 150 năm qua. Nhưng có lẽ ít ai biết đến chính Bernadette, vị thụ khải, cũng đã trở thành một bệnh nhân chịu đựng rất nhiều đớn đau dằn vặt trong những ngày tháng sống cuộc đời tu sĩ ở Nevers (1866-1879). Chính trong sự chấp nhận đau khổ bệnh tật, Bernadette đã cho thấy phép lạ Lộ Ðức không chỉ là việc chữa lành phần xác nhưng quan trọng hơn, đó là việc chữa lành phần hồn khi người ta biết đón nhận sứ điệp Lộ Ðức, đổi mới tâm hồn để rồi biết phó thác cả đời mình trong bàn tay quan phòng của Thiên Chúa và sự dìu dắt của Mẹ Maria.

Năm 2004 đánh dấu 125 năm ngày Thánh nữ Bernadette từ trần (1879). Bài viết dưới đây đề cập đến thời gian 12 năm Bernadette tu tập ở Nevers cho đến cuối đời được đánh dấu bằng những chuỗi ngày tận tụy chăm sóc bệnh nhân và chính thánh nữ cũng đã vui lòng đón nhận đau khổ bệnh tật để thông phần chia sẻ sự đau đớn của Chúa Giêsu Cứu Thế và Mẹ Maria ngày xưa.

Tháng 2 năm 1865, Bernadette xin vào dòng các nữ tu dòng Bác Ái ở Nevers với tư cách là thỉnh sinh (postulat), kế đó đến tháng 4 năm 1866, làm đơn xin vào Nhà Tập. Ngày 4.7.1866, Bernadette lúc đó được 22 tuổi, rời Lộ Ðức đi Nevers.

Trước khi giữ sự yên lặng của Nhà Tập, Bernadette phải kể lại cho các nữ tu của cả Nhà Dòng chuyện Ðức Maria đã hiện ra ở Lộ Ðức. Ðó là ngày 8.7.1866 với 300 nữ tu lắng nghe câu chuyện của Bernadette.

Những năm tháng đầu của Nhà Tập là thời gian khó khăn nhất đối với Bernadette. Bao nhiêu kỷ niệm thân thương của Lộ Ðức sống lại trong lòng. Bernadette phải vận dụng tất cả nghị lực để làm quen với chỗ ở mới. Một soeur trong Dòng đã kể lại là Bernadette lượm 3 hòn đá ngoài vườn đem vào phòng, trên đó có ghi: 1) Lộ Ðức; 2) Hang đá; 3) Nevers, Nhà Dòng Mẹ. Bernadette không bao giờ nghĩ là phải rời khỏi vùng mình đã sinh ra và quen sống: núi rừng, khí hậu, cùng các sự gắn bó khác, những nơi đã làm nảy sinh các ơn thánh sủng.

Ba tuần sau, ngày 29.7.1866, Bernadette đã mặc áo dòng cùng với 42 tập sinh khác. Ðức Cha Forcade của Giáo phận Nevers trao cho mỗi tập sinh một tên mới. Tên mới của Bernadette là Soeur Marie Bernard. Bernard là Thánh Bênađô ở Clairveaux, Thánh sáng lập Dòng. Mẹ Nhà Tập đã thêm tên Maria vì Bernadette là con của Ðức Maria.

Sau khi mặc áo, các tập viên được phân tán đi khắp nước Pháp để được đào tạo với nơi Nhà Dòng mình sẽ đến sống. Ðó là thể thức ngày xưa cho đến khi Thánh Bộ Tu sĩ Toà Thánh bãi bỏ. Riêng Bernadette được giữ tại Nhà Mẹ ở Nevers với mục đích bảo vệ sự yên tĩnh của một người đã quá nổi tiếng lúc ấy.

Ngày 15.8.1866, Bernadette vào làm việc ở y xá của Nhà Dòng. Nhưng tình trạng sức khoẻ của Bernadette không cho phép chị hoạt động lâu. Ðến tháng 9, bệnh suyễn của chị gia tăng nên phải nằm liệt giường, không đi làm được. Soeur Emilie, trợ tá điều dưỡng, thấy Bernadette mệt thở, lo ngại nhưng Bernadette nói: "Tôi không có gì, đừng lo." Thấy Soeur Eléonore, y tá canh chừng mình, Bernadette lo lắng cho giấc ngủ của người giữ bệnh, nói: "Xin chị cứ ngủ nơi ghế dài, tôi sẽ gọi khi cần." Khi thấy cả Nhà Dòng săn sóc mình, Bernadette nói: "Các người nghèo đâu được đối xử như vậy!" Bernadette là một bệnh nhân gương mẫu, không hề than thở, luôn luôn tươi cười. Khi khoẻ lại, chị đùa với các người giữ bệnh với những bài hát bằng thổ ngữ vùng Pyrénée nơi chị sinh trưởng. Chị thường nói: "Các đau đớn bệnh tật của tôi rất tốt cho Thiên đàng."

Ngày 25 tháng 10, tình trạng bệnh của Bernadette trở nên trầm trọng. Nhà Dòng đốt đèn trước tượng Ðức Maria. Bác sĩ Robert Saint Cyr, y sĩ của tu viện, cho biết chị không qua khỏi trong đêm. Mẹ Maria Thérèse dọn mình cho Bernadette để chết. Linh mục Victor Douce, tuyên úy, xức dầu cho chị.

Vì Bernadette sắp lìa trần, Nhà Dòng đồng ý cho chị khấn trước khi chết (in articulo mortis) nhưng phải có phép của Ðức Giám mục. Ðức Cha Forcade đi vắng, khi trở về lúc 7 giờ tối, đã thân hành đến Nhà Dòng.

Sau đây là tường thuật của Ðức Cha về diễn tiến lúc ấy:

"Khi tôi đến, bệnh nhân thở dốc ra, lối thở rên của người hấp hối, chị vừa thổ ra một thau máu còn để bên cạnh giường. Tôi khẽ nói với chị: ‘Con sắp chết, con yêu dấu của ta. Và người ta nói là con muốn khấn. Ta đến đây là để nhận lời khấn ấy.’ Và tiếng nói của người sắp chết: ‘Con không thể đọc lời khấn, không đủ sức.’

"- Ðó không phải là trở ngại. Ta sẽ đọc thay cho con. Con chỉ cần trả lời: ‘Amen’

"Bằng tiếng Amen, Bernadette đã nói lên lời khấn liên kết chị vĩnh viễn với Thiên Chúa trong Dòng Bác ái (các Soeur Bác ái).

"Bà Bề trên cả. đứng nơi cuối giường với ý muốn thánh thiện là ‘khép mắt của người chết’. [Nhưng] tôi vừa quay lưng đi thì bệnh nhân lấy lại tiếng nói bình thường và tươi cười nói với tôi: ‘Ðức Cha đã cho con khấn vì tưởng là con sắp chết đêm nay, nhưng con chưa chết đâu!"

Người ta cũng thuật lại là Ðức Cha Forcade đã kể lại chuyện Mẹ Bề trên Josephine khiển trách Bernadette, nhưng không biết là thật hay nói đùa:

"- Tại sao chị biết là chị chưa chết trong đêm ấy mà chị lại không nói? Chị là nguyên nhân khiến chúng tôi phải mời Ðức Giám mục đến trong đêm tối như vậy! Và người ta phải chuẩn bị mọi thứ vì chị. Chị là một đứa bé ngu xuẩn! Tôi nói cho chị biết: Nếu mai sáng mà chị không chết, tôi sẽ lột hết cái lúp đội đầu của chị. và sẽ cho chị trở lại nhà tập với khăn đội của một tập sinh."

"Và Bernadette đã trả lời: ‘Xin tùy ý Mẹ muốn."

Có thể đây chỉ là một lời nói đùa thôi vì Bernadette vẫn giữ những dấu hiệu của cuộc khấn hứa trên giường bệnh: Khăn đội và thánh giá.

Soeur Charles Ramillon đã nói với Bernadette: "Quả thật là ăn trộm." Và Bernadette đáp lại: "Ăn trộm cũng được, nhưng trong khi chờ đợi, các vật ấy là của tôi, tôi giữ lấy. Tôi thuộc về nhà dòng và không ai đuổi tôi được."

Người ta cũng thuật lại những lời khác của Bernadette: "Thiên Chúa nhân lành không muốn nhận tôi. Tôi đã đi đến trước cửa nhưng Người đã nói: ‘Hãy trở về đi, còn quá sớm!’" Chị còn nói đùa với một soeur khác: "Tôi còn xấu quá nên Chúa đã từ ái chưa muốn nhận tôi."

Nhưng Chúa đã nhận mẹ của Bernadette là bà Louise Soubirous! Bà đã chết ngày 8.12.1866 lúc kinh chiều Lễ Ðức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, hưởng dương 41 tuổi. Bà mẹ này đã hao mòn vì làm việc quá sức, vì sự nghèo khó, vì 9 lần sinh đẻ mà chỉ còn lại có 4 con. Bernadette đã viết cho Cha Pomian, Phó xứ Lộ Ðức: "Con không thể nói hết sự đau buồn của con. Con biết cái chết của Mẹ con trước khi Bà đau bệnh."

Ngày 2.2.1867, Bernadette đã lành bệnh và trở lại Nhà Tập. Mẹ Nhà Tập Marie Therèse Vauzou nêu lên vấn đề Bernadette cần lấy lại thời gian đã mất vừa qua.

Các thử thách nơi Nhà Tập, trong thời gian ấy, là những việc nhỏ trong đời sống thường nhật, các lối ứng xử đối với bề trên cũng như chị em qua lời nói việc làm. Ðối với Bernadette, việc thử thách đối với chị là phải trả lời cho những tò mò của nhiều người muốn biết các việc xảy ra cho chị ở Lộ Ðức mặc dầu chị đi tu là để tránh các sự tò mò ấy. Nhưng làm sao tránh được các vị giám mục, các nhân vật trong Hội thánh, các ân nhân của Nhà dòng, cũng như của tác giả quyển sách "Lịch sử các lần hiện ra" là Henri Lasserre theo ý muốn của Ðức Cha Tarbes. Dù sao đi nữa, trong thời gian Nhà Tập, Bernadette đã sống vui vẻ và hoà đồng với chị em cùng trung thành với luật dòng.

Ngày 30.10.1867, Bernadette khấn hứa với Ðức Cha Forcade để giữ 4 nhân đức: khó khăn, khiết tịnh, vâng lời và bác ái. Về sau nhân đức thứ 4 bị bãi bỏ.

43 bạn đồng hành với Bernadette được gọi và lãnh nhận mỗi người một Thánh giá, một quyển luật dòng và thư bổ nhiệm. Nhưng không có tên Bernadette. Ðức Cha quay lại hỏi Mẹ Bề trên:

- Còn Soeur Marie Bernard (tức Bernadette)?

- Thưa Ðức Cha, chị ấy không làm được việc chi cả! (Mẹ Josephine trả lời và mỉm cười nhưng nói nhỏ nên chỉ những ai ngồi hàng đầu nghe thôi.)

Ðức Cha tuyên bố:

- Soeur Marie Bernard không được bổ nhiệm.

Và quay lại Ðức Cha hỏi Bernadette:

- Có đúng là chị không làm được chi cả chăng?

Bernadette thưa:

- Thưa đúng!

- Như vậy chúng tôi dùng chị để làm gì?

- Con đã nói với Ðức Cha ở Lộ Ðức rồi khi Ðức Cha muốn con vào tu ở dòng. Ðức Cha trả lời không sao cả.

Mẹ Bề trên can thiệp:

- Thưa Ðức Cha, chúng con có thể giữ chị lại ở Nhà Mẹ vì bác ái và dùng chị cách nào đó tại bệnh xá như lau chùi, pha nước.

Ðức Giám mục tỏ ý bằng lòng và quay lại hỏi ý kiến Bernadette.

- Con sẽ cố xem. Bernadette trả lời.

- Ta giao phó cho con công việc cầu nguyện. Ðức Cha nói.

Về phía Bernadette, chị vẫn bình thản, không tỏ dấu chi là mình bị tổn thương danh dự.

Như vậy là Bernadette làm phụ y tá để đảm nhận các công việc nhỏ nơi bệnh xánhư việc chưng bông cho Ðức Maria, thay đồ cho bệnh nhân. Sự vui tính, lòng cương quyết, lời khuyên ngọt dịu của Bernadette giúp tạo ra một bầu khí tốt lành nơi chị làm việc.

Bernadette đến bệnh xá đúng lúc vì Soeur Marthe, y tá, ngã bệnh không thể đảm đương công việc. Ðến ngày 8.11.1872, Soeur Marthe qua đời.

Như vậy, mặc dầu không được bổ nhiệm chính thức, Bernadette trở thành y tá trưởng nơi Nhà Mẹ. Lần lần Bernadette phải học để biết các công việc kể cả việc phải đổi thuốc hoặc pha chế thuốc.

Các bệnh nhân tiết lộ là với Soeur Bernadette, tất cả công việc khó khăn đều được giải quyết.

Giờ làm việc của Bernadette bắt đầu từ 7 giờ 45 sáng. Chị đi từ trại này đến trại khác, không có thời giờ để nghỉ ngơi. Thỉnh thoảng, chị nói với bệnh nhân một lời khuyên hướng thượng như: "Hãy yêu mến Chúa nhiều, tất cả là ở chỗ ấy."

Chị không tiếc thời giờ để canh giữ bệnh nhân, có khi phải thức dậy giữa đêm hoặc bị đánh thức nhiều lần. Chị tiết lộ:

- Tôi thích săn sóc các bệnh nhân. Tôi chỉ sợ là sức khoẻ của tôi khiến tôi không làm được việc ấy. Nhưng tôi vâng phục ý Chúa. Chúa dùng tôi như ý muốn của Người.

Trong lúc phục vụ ở Bệnh xá, cha của Bernadette là ông Francois Soubirous qua đời ngày 4.3.1871, đúng ngày kỷ niệm lần hiện ra cuối cùng của Ðức Mẹ ở Lộ Ðức.

Cũng trong thời gian ấy, Bernadette ngã bệnh trở lại và nhiều lần thổ huyết. Chị được xức dầu nhưng sau đó bình phục và đi làm việc.

Chị thường nói với bệnh nhân:

- Trên ấy người ta không muốn nhận tôi.

Nhưng rồi đến ngày 30.11.1873 bệnh trạng của Bernadette trở nên nghiêm trọng. Chị khỏi làm việc ở bệnh xá. Và kể từ ngày 11.12.1878, chị phải nằm ở giường bệnh luôn.

Linh mục Febvre thường đến thăm chị kể ra các thứ bệnh của Bernadette:

"Cơn suyễn kinh niên xé lồng ngực chị khiến chị phải ói máu suốt 2 năm trời. Gân dẫn máu vào tim bị giãn ra nên đầu gối sưng. Suốt 2 năm cuối cùng, bộ xương bị bọng nên toàn thân là nơi tập trung các đau đớn. Ung nhọt nổi ra trong lỗ tai nên chị Bernadette bị điếc."

Sau khi Bernadette khấn hứa trọn đời, ngày 22.9.1878, các đau nhức lại tăng thêm. Nhưng chị dấu không nói và vui lòng lãnh nhận để đền tạ Trái Tim Chúa.

Bác sĩ Robert St Cyr tận tình săn sóc chị trong sự bất lực của mình. Ông xem Bernadette là con bệnh huyền bí.

Kể từ tháng 2/1879, người ta phải canh chừng chị nơi bệnh xá Sainte Croix. Chân phải của Bernadette để phía ngoài giường trên một cái ghế. Ðêm dài đau đớn, chị cố nén không rên nhưng nhiều khi không chịu nổi phải rên liên tục, không ngừng. Chị thường xin lỗi người canh bệnh:

- Tôi xin lỗi vì đã rên quá nhiều!

- Ðừng để ý đến những sự oằn oại đớn đau của tôi!

Từ thứ Hai đến thứ Ba sau lễ Phục sinh năm 1879, Bernadette bước vào sự hấp hối siêu nhiên. Cha linh hồn của chị nghe chị nói nhiều lần:

- Hãy hư đi Satan!

Chị cho cha biết quỉ đã tìm cách làm cho chị sợ hãi, ngã lòng nhưng chị đã gọi tên thánh Chúa Giêsu nên mọi sự đều biến mất.

Chị rước Mình Thánh Chúa vào sáng thứ Ba nhưng sau đó muốn xưng tội. Cha Febvre ban cho chị đại xá trong cơn lâm tử (in articulo mortis).

Cuộc hấp hối kéo dài đến đêm hôm sau, 16.4.1879, để chị chịu đau đớn, hiến dâng, đền tạ cho đến giây phút cuối cùng của cuộc đời.

Bernadette qua đời ngày 16.4.1879 khoảng 3 giờ trưa, hưởng dương 35 tuổi, sau 13 năm ở nhà dòng và 21 năm sau khi thấy Ðức Mẹ hiện ra ở Lộ Ðức.

Bernadette được Ðức Thánh Cha Piô XI tuyên phong chân phước ngày 24.6.1925 và hiển thánh ngày 8.12.1933, ngày lễ Ðức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, tức 89 năm sau khi chào đời (1844) và gần 55 năm sau khi qua đời (1879).

Trong số những người đã được Ðức Mẹ hiện ra trong thế kỷ 19 và 20, Bernadette chia sẻ vinh quang với Thánh nữ Catherine Labouré (người được Ðức Mẹ hiện ra truyền phải phổ biến ảnh hay làm phép lạ vào năm 1830) vì xác được nguyên vẹn sau khi chết. Ðiều này đã được chứng thực khi người ta quật mồ Bernadette ngày 5.8.1925, sau khi được phong chân phước.

Cuộc đời của Thánh nữ Bernadette Soubirous cũng như của nhiều người được ơn Ðức Mẹ Lộ Ðức thật sự có thể được diễn tả trong lời chia sẻ của một người hành hương đã từng đến linh địa này: