Thế Hùng phụ trách

LTS: Tuần báo Newsweek nổi tiếng thế giới số ra ngày 5.4.2004 có đăng một cuộc phỏng vấn Ðức Hồng Y Phạm Minh Mẫn do ký giả Kenneth L. Woodward thực hiện.trong đó có bàn về các khó khăn của Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam do chính sách kiểm soát của chính quyền Cộng sản. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn.

ÐHY Phạm M Mẫn: Ba vị tiền nhiệm của tôi đều từ Hà Nội, và lúc đầu chính phủ nghĩ là Ðức Giáo Hoàng trao cho tôi thẩm quyền mới tại đây. Tôi nói với họ là chỉ có màu áo thay đổi thôi, ngoài ra tôi không có những trách nhiệm nào mới cả với tư cách là Tổng Giám Mục Sài Gòn. Tôi đã không đề cập với họ là với cương vị Hồng Y, tôi cũng có những trách nhiệm mới đối với Toà Thánh. Họ chấp nhận việc cất nhắc lên chức Hồng Y của tôi như là một vinh dự cho nước Việt Nam.

ÐHY Phạm M Mẫn: Thí dụ như, cho tới năm nay thì tôi không thể mời các giám mục khác nghỉ ở lại tòa giám mục của tôi. Bây giờ thì có thể, nếu tôi thông báo trước cho chính quyền. Các chủng sinh vẫn không thể vào chủng viện mà không có giấy phép nhà nước. Ðối với chủng viện của tôi [Ðại Chủng Viện Sàigòn], tôi có khoảng 25 ứng viên chủng sinh để vào chủng viện mỗi năm. Và mỗi năm, chính quyền loại bỏ khoảng 5 ứng viên, để cho thấy rằng họ có quyền kiểm soát. Dù vậy, trong giáo phận chúng tôi, hiện có khoảng 250 chủng sinh. Và chúng tôi có thể gửi các linh mục đi học bên Mỹ, Âu Châu và Á Châu. Tôi nói với họ, chúng tôi muốn học cái trí thức của Âu Châu, cái thực dụng của Mỹ -- và trái tim của Á Châu.

ÐHY Phạm M Mẫn: Không. Các tổ chức tư có thể mở các trường học và đại học, nhưng các tổ chức tôn giáo lại không thể. Năm 1975, chính phủ tịch thu của chúng tôi tiểu chủng viện dành cho các chủng sinh trung học, nhưng năm ngoái tôi xin trả lại, và được trả rồi. Tôi nói với các giới chức chính phủ là giáo hội có trách nhiệm với xã hội. Thí dụ, chúng tôi nên giúp chăm sóc người bệnh. Chính phủ không thể làm một mình được. Chúng tôi có gần 200 bác sĩ Công Giáo và có đủ doanh gia người Công giáo để xây một bệnh viện tư ở thành phố này, và người Việt hải ngoại cũng muốn đóng góp. Nhưng chúng tôi cần Quốc Hội, có nghĩa là Ðảng CSVN, sửa lại luật lệ.

ÐHY Phạm M Mẫn: Có 3000 ngôi chùa ở thành phố này, và chúng tôi chỉ có 250 nhà thờ. Khoảng 7 tới 8% dân Việt là Công Giáo, còn lại hầu hết là Phật Tử. Dân Việt rất truyền thống, thế nhưng truyền thống căn bản là thờ tổ tiên ông bà. Ngay cả những người cộng sản cũng có bàn thờ tổ tiên trong nhà họ nữa.

ÐHY Phạm M Mẫn: Chúng tôi khuyến khích việc thờ kính tổ tiên. Sau Công Ðồng Vatican II, các giám mục VN đã ra thư mục vụ kêu gọi giáo dân cứ tiếp tục việc thực hành này. Nói cho cùng ra, thì Thiên Chúa là đấng tổ tiên cao nhất.

ÐHY Phạm M Mẫn: Có nhiều Phật Tử trong xã hội này, và các sư và ni cô của họ cũng độc thân cả. Ðiều đó giúp chúng tôi giữ gìn nếp sống linh mục độc thân. Ðộc thân không là vấn đề khi mà bạn có  những gia đình đạo đức. Khi bạn có nhiều gia đình đạo hạnh, bạn sẽ có được một xã hội đạo đức.

ÐHY Phạm M Mẫn: Văn hóa. Ðặc biệt là khái niệm hài hòa giữa trời và đất, và hài hòa giữa con người với nhau. Việt Nam là một xã hội nông nghiệp, và chúng tôi tin là cần phải có sự hài hòa với thụ tạo và giữa con người với nhau.

ÐHY Phạm M Mẫn: Ðức Kitô hòa hợp trời và đất và Ngài đem hòa bình đến cho con người. Ở đây chúng tôi không nhấn mạnh đến tội tổ tông nhưng là Ðức Kitô đã đến để chúng ta có thể có sự sống dồi dào hơn. Ðó là Tin Mừng. Khi người dân nơi đây gia nhập đạo Công Giáo, họ nói với tôi không phải họ cải đạo, nhưng chỉ là hoàn tất những gì họ đã tin tưởng trước đó.

ÐHY Phạm M Mẫn: Muốn được biết về các vị hồng y khác, bởi vì một trong các vị đó sẽ là vị giáo hoàng kế tiếp.

ÐHY Phạm M Mẫn: Tôi có nói với Ngài về việc này hồi năm 2002. Ngài hỏi là dân Việt Nam có đón mừng ngài không. Tôi nói có. Nhưng ngài thắc mắc không biết chính quyền CSVN có đón mừng Ngài không. Tôi nói, tôi nghĩ là có. Nhưng Ngài nói, "Ðể Trung Quốc trước đã." Cho nên, tôi không nghĩ là chúng tôi sẽ có hội thấy được gặp Ngài tại đây.

ÐHY Mẫn: Có thể. Ðiều tôi nghĩ là chúng tôi cần là một Ðức Gioan Phaolô III.