MỘT CÂU HỎI HÓC BÚA

Từ nhiều ngàn năm trước chứ không phải đến ngày hôm nay người ta mới băn khoăn về câu hỏi "Anh là ai?". Từ khi con người biếtù nhận thức thì đã đặt câu hỏi hóc búa này cho chính mình, cũng như tìm cách giải thích về sự hiện hữu của mình trong vũ trụ này. Thế nhưng, dù thông thái tài giỏi đến mấy, người ta vẫn cứ mãi loay hoay, không hiểu rõ được chính thân phận của mình. Chính điều này là nguyên nhân gây nên không biết bao nhiêu phiền toái, hệ lụy cho xã hội. Biết bao nhiêu người đã sống phóng đãng, tuyệt vọng; không ít người đã tự vẫn, dù họ sống sung túc về vật chất, có đầy đủ danh vọng, quyền hành..., cũng chỉ vì chưa tìm được lời đáp cho câu hỏi trên.

Nước Hy Lạp được biết đến nhiều vì quốc gia này có rất nhiều bậc hiền tài tìm kiếm sự khôn ngoan. Thí dụ như Thales của Miletus (thế kỷ thứ sáu trước Công nguyên), được coi như một trong bảy nhà khôn ngoan, thông thái của Hy Lạp. Ông là người khám phá ra triết lý Hy Lạp. Khi được hỏi "Ðiều gì là khó khăn nhất đối với ông?" Thales trả lời: "Biết được về chính bản thân mình". Cũng phải kể đến những triết gia lừng danh như Platô (thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên), Aristotle. Aristotle vừa là triết gia vừa là khoa học gia. Triết lý của ông ảnh hưởng rất lớn ở Châu Âu. Ðiều đặc biệt cần biết đến đó là Thánh Tiếân Sĩ Tôma Aquinô đã đưa triết lý của Aristotle vào Kitô giáo và nhờ đó mà những suy tư thần học của Kitô giáo mới được phong phú, sâu sắc như ngày hôm nay.

Khi người Hy lạp xây một đền thờ cho Apôlô (là Thần mặt trời, theo thần thoại Hy Lạp) tại Delphi (Cổ đô của Hy Lạp), để lưu danh muôn thuở về sự khôn ngoan độc đáo của dân tộc mình, họ khắc sâu trên lớp đá cẩm thạch ở cửa vào đền thờ hàng chữ này: HÃY BIẾT VỀ CHÍNH MÌNH. Dù chưa biết đến Kitô giáo, nhưng những bậc khôn ngoan kỳ tài Hy Lạp đã nhận thức ra điều cơ bản, chính yếu về thân phận con người: con người ta dù thông thái, uyên bác đến mấy, dù mãi luôn khắc khoải, họ cũng không bao giờ tìm ra được lời đáp cho câu hỏi hóc búa này.

Hiện nay, nhiều nhà khoa học tuyên bố rằng họ đã nghiên cứu và hiểu biết của họ tiến được rất xa -hơn cả những nhà đạo đức, những triết gia sống trước họ. Họ tự cho là đã biết cách tra tìm được không chỉ những vấn đề thuộc pham vi của sự hiểu biết, của trí năng, mà họ còn có thể đi xa hơn nữa đến tận tiềm thức, thăm dò được cả tầng vô thứùc của con người. Và họ đang thực hiện những điều đó. Tuy nhiên, đứng trước câu hỏi "Anh là ai?", họ lại cũng vẫn lúng túng. Chúng ta không thể trả lời được câu hỏi hóc búa này cũng là điều dễ hiểu: sự hiểu biết của ta làm sao bằng được những khoa học gia, những nhà nghiên cứu trên đây! Như thế, chính vì không biết được chính bản thân mình nên chúng ta mới sống phóng túng, tùy tiện, có khi lại chỉ sống theo bản năng, giống như bao sinh động vật khác.

Chúng ta cùng trở lại vấn nạn ban đầu: nhiều bạn trẻ hiện nay chỉ mãi mê kiếm tiền và tiêu tiền, quên cả việc lễ lạy, đạo nghĩa! Lý do đơn giản vì những bạn trẻ đó không biết mình là ai, không biết ý nghĩa cũng như mục đích của sự hiện hữu của mình trong thế gian này là gì. Các bạn hãy thử suy nghĩ: chúng ta sinh vào thế gian này có phải để làm giàu hay không? Dĩ nhiên thu tích được nhiều của cải là điều không dễ. Không thể tự nhiên mà giàu có được, bạn phải học, có khi phải liều lĩnh chụp lấy thời cơ, rồi lại còn phải có số đỏ nữa .v.v. Nếu như các bạn được sinh vào thế giới này để làm giàu, chắc chắn Thiên Chúa sẽõ, bằng cách này cách khác, gởi cho bạn một tài liệu để tham khảo, và các tiên tri của Ngài sẽ giới thiệu với bạn ông thần tài rồi. Chắc hẳn Thiên Chúa sẽ gởi Con Ngài, cũng như các tiên tri của Ngài đến thế gian này trong các gia đình quý tộc, chọn các tỷ phú làm cha mẹ của Con Ngài. Bấy giờ Con Thiên Chúa rồi sẽ dạy cho chúng ta nghệ thuật mua bán cổ phần, đầu tư bất động sản, những bí quyết để trúng số v.vv. và Las Vegas sẽ trở thành Thành Phố Thánh!

Nếu để ý, các bạn sẽ thấy được ý định hết sức khôn ngoan, lạ lùng của Thiên Chúa qua sự thật hiển nhiên này trên thế gian: sự giàu có hay nghèo hèn không thể làm thay đổi được con người thật. Cứ nhìn chung quanh, bạn sẽ thấy: trong khi phần lớn những người giàu có tìm kiếm sự thỏa mãn cá nhân, chạy theo danh vọng quyền thế, hoặc đặt hết tin tưởng vào ông thần tài, (ông địa trong các tiệm, cửa hàng.), thì đại đa số người nghèo lại đặt trọn hy vọng vào chỉ mình Thiên Chúa. Vì vậy, người có "tinh thần nghèo khó" là người biết tìm kiếm vinh quang của Thiên Chúa trong mọi việc. Dĩ nhiên giàu có hay nghèo khó đều không phải là tội, nó chỉ là những hoàn cảnh sống, qua đó con người ta tìm kiếm và thực hiện mục đích của cuộc đời mình trong thế gian này.

Chúng ta cùng nghe câu trả lời của một em bé bảy tuổi, trong một lớp giáo lý, khi em được hỏi về ý nghĩa cuộc sống con người ta:

1/ Ai dựng nên em?

- Thiên Chúa dựng nên em.

2/ Tại sao Thiên Chúa dựng nên em?

- Thiên Chúa dựng nên em để em biết Ngài, yêu thương Ngài, và phục vụ Ngài trong thế giới này, và sống hạnh phúc vĩnh viễn với Ngài trong thế giới tương lai.

3/ Thiên Chúa dựng nên em giống hình ảnh nào, và giống ai?

- Thiên Chúa dựng nên em giống hình ảnh Ngài, và giống như Ngài.

4/ Em giống Ngài trong thể xác hay linh hồn?

- Chính là trong linh hồn của em.

5/ Linh hồn em giống Thiên Chúa như thế nào?

- Linh hồn em giống Thiên Chúa bởi vì đó là tinh thần và bất tử.

6/ Em nói linh hồn em bất tử là thế nào?

- Khi nói linh hồn em bất tử nghĩa là nó không bao giờ chết.

7/ Em quan tâm nhất là phần nào, thân xác hay linh hồn của em?

- Em phải quan tâm cho linh hồn của em, vì Chúa dạy rằng:"Lời lãi cả thế gian mà mất linh hồn thì phỏng có ích gì?"

8/ Em phải làm gì để cứu linh hồn của mình?

- Ðể cứu linh hồn của mình, em phải phụng thờ Thiên Chúa bởi đức tin của em.

Thật đáng ngạc nhiên phải không các bạn: một em bé bảy tuổi của thập niên 50 có thể cho chúng ta những câu trả lời thích đáng đến lạ lùng. Trong khi đó, những nhà khoa học thực dụng không thể giúp được chúng ta điều này. Một sốù những nhà tâm lý, triết gia lại còn ngăn cản bước thăng tiến của chúng ta thay vìø giúp ích. Như thế, có thể nói được rằng, chỉ có những nhà tâm lý, những triết gia nào có tri thức của một nhà thần học thì mới có thể giúp ích thật sự cho chúng ta.

Ðứng trước một câu hỏi liên hệ đến bản thể nhân loại, người ta không thể trả lời được nếu như không đụng chạm đến Thiên Chúa. Câu trả lời tóm tắt và hay nhất cho câu hỏi "Anh là ai?" dĩ nhiên không phải là câu trả lời mà thuyết tiến hoá đề nghị: bạn là hậu duệ của loài vượn cao cấp, do quá trình lao động mà thành ; nhưng là câu trả lời đến từ trí khôn của con người được chiếu sáng bởi đức tin: "Tôi là con của Thiên Chúa". Thần học Kitô giáo (nơi gặp gỡ của đức tin và lý trí) giải thích rằng hết thảy chúng ta đều là con cái của Thiên Chúa, đang được dẫn dắt bước đi trong tình yêu thương của Ngài. Với sự giúp đỡ ân cần và lòng tha thứ quảng đại của Ngài, chúng ta đang diễn tập nhắm đến một vận mệnh mà Thiên Chúa đã hứa ban cho từng người chúng ta.

Tham khảo :
"The Moral Universe" của Fulton J. Sheen.
"You" của Rev. M. Raymond, O.C.S.O