Năm 2004 là năm các giám mục Hoa Kỳ đến Vatican theo qui định của giáo luật về ad limina Apostolorum, tức cứ mỗi 5 năm một lần các Ðức Cha phải về đây để viếng mồ hai Thánh Phêrô và Phaolô, báo cáo tình hình sinh hoạt ở các giáo hội địa phương, cùng bày tỏ sự hiệp nhất và trung thành đối với Ðức Thánh Cha là người kế vị Thánh Phêrô.

Hôm 22/5/2004, trong cuộc tiếp kiến các Ðức Cha thuộc các Giáo tỉnh San Antonio và Oklahoma City (vùng 10) khi các ngài kết thúc cuộc viếng thăm ad limina, Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II khẳng định về đời sống gia đình được thánh hoá qua bí tích hôn phối và nhắc nhở nhiệm vụ của các giám mục phải chăm lo đẩy mạnh mục vụ gia đình hiện đang bị rất nhiều thử thách trong thế giới ngày nay.

Anh Em Giám Mục thân mến,

1. Tôi rất vui mừng tiếp đón anh em, các giám mục thuộc các Giáo tỉnh San Antonio và Oklahoma City, nhân dịp anh em thực hiện cuộc viếng thăm ad limina Apostlorum. Tôi thật cảm kích vì trong mấy tháng qua tôi vui mừng khi gặp rất nhiều giám mục từ xứ sở của anh em là nơi có một cộng đoàn Công Giáo thật lớn mạnh và sống động. "Chúng tôi tạ ơn Thiên Chúa luôn luôn cho anh em hết thảy,. nhớ lại sự nghiệp của lòng tin, công lao của lòng mến, sự kiên nhẫn cậy trông của anh em trong Chúa chúng ta, Ðức Giêsu Kitô, trước mặt Thiên Chúa và là Cha chúng ta" (1 Tx 1:2-3). Những cuộc thăm viếng này không chỉ làm kiên cường mối dây liên kết giữa chúng ta, nhưng cũng còn đem lại một cơ hội độc đáo khi chúng ta nhìn kỹ hơn công việc tốt lành đã thực hiện và các thử thách vẫn còn đang đối diện với Giáo Hội tại Hoa Kỳ.

Trong những bài nói chuyện trước đây, tôi đã bàn về những đề tài liên quan đến munus sanctificandi (nhiệm vụ thánh hoá). Cách riêng, tôi nhìn đến ơn gọi nên thánh phổ quát và tầm mức quan trọng của một cộng đoàn thương yêu đối với Thiên Chúa và đối với nhau, như là chìa khoá cho việc thánh hoá cá nhân và cộng đoàn. "Thiên Chúa tạo dựng con người theo hình ảnh Ngài: Trong tình yêu Ngài kêu gọi con người hiện hữu, đồng thời Ngài kêu gọi con người sống cho tình yêu" (Familiaris Consortio, 11; cf Kn 1:26-27). Những quan hệ căn bản này dựa trên tình yêu của Thiên Chúa, và tác động như là điểm qui chiếu cho mọi hoạt động của con người. Ơn gọi và trách nhiệm yêu thương của mỗi người cho chúng ta không chỉ khả năng cộng tác với Chúa trong sứ mạng thánh hoá nhưng cũng cho chúng ta ý muốn thực hiện điều đó. Như thế, trong bài suy tư cuối cùng của tôi về nhiệm vụ thánh hoá, tôi muốn tập trung một cách đặc biệt vào một trong những đá tảng của chính Hội Thánh, tức là, hệ thống các mối quan hệ giữa người được biết đến dưới tên gọi gia đình (Familiaris Consortio, 11)

2. Ðời sống gia đình được thánh hoá qua việc liên kết giữa người nam và người nữ trong bí tích hôn phối. Do đó, hôn nhân Kitô giáo phải được hiểu trong ý nghĩa đầy đủ nhất và được trình bày như một định chế tự nhiên và là một thực tại bí tích. Ngày nay, nhiều người hiểu biết rõ ràng về bản chất thế tục của hôn nhân, gồm có quyền và trách nhiệm mà các xã hội hiện đại xem đó là những nhân tố quyết định cho một khế ước hôn nhân. Tuy nhiên, có một số người dường như thiếu sự hiểu biết đúng đắn về chiều kích tôn giáo tự bản chất của giao ước này.

Xã hội ngày nay hiếm khi để tâm đến bản chất vĩnh viễn của hôn nhân. Thực vậy, thái độ đối với hôn nhân trong văn hoá hiện nay đòi hỏi Giáo Hội phải tìm cách chỉ dẫn tốt hơn trong thời kỳ tiền hôn nhân nhằm đào tạo các cặp hôn phối trong ơn gọi này. Giáo Hội cũng cần phải kiên quyết sao cho các trường Công Giáo và những chương trình giáo lý bảo đảm người trẻ, nhiều người xuất thân từ các gia đình bị đổ vỡ, được giáo dục từ nhỏ theo giáo huấn Hội Thánh về bí tích hôn phối. Về điều này, tôi cảm ơn các giám mục HoaKỳ khi quan tâm cung cấp một sách giáo lý đúng đắn về hôn nhân cho giáo dân trong các giáo phận. Tôi khuyến khích anh em hãy tiếp tục nhấn mạnh đến hôn nhân như là một ơn gọi Kitô hữu của các cặp vợ chồng và cho họ phương cách sống trọn vẹn ơn gọi này qua các chương trình dự bị hôn nhân.

3. Giáo Hội dạy rằng tình yêu nam nữ được thánh hoá trong bí tích hôn phối là gương phản chiếu tình yêu vĩnh cửu của Thiên Chúa dành cho thụ tạo (cf. Kinh Tiền Tụng Hôn Phối III). Tương tự như thế, sự hiệp thông tình yêu trong đời sống gia đình phục vụ như một khuôn mẫu các mối quan hệ hiện diện trong gia đình của Thiên Chúa tức Hội Thánh. "Trong số những nhiệm vụ cơ bản của gia đình Kitô giáo là nhiệm vụ về Hội Thánh: gia đình phục vụ việc xây dựng Vương Quốc Thiên Chúa trong lịch sử bằng cách tham dự vào đời sống và sứ mạng Hội Thánh" (Familiaris Consortio, 49). Nhằm bảo đảm gia đình có thể thực hiện sứ mạng này, Hội Thánh có một trách nhiệm thánh thiêng là làm sao có thể giúp các cặp hôn phối biến gia đình thành một "giáo hội tại gia" và thực hiện thích đáng "vai trò tư tế" của mọi gia đình Kitô giáo (cf. ibid., 55). Một phương cách hiệu quả nhất để hoàn thành nhiệm vụ này là giúp các gia đình trở thành những người rao giảng Tin Mừng đầu tiên và là các giáo lý viên chính yếu trong gia đình. Công việc tông đồ đặc biệt này đòi hỏi nhiều hơn là một số chỉ dẫn có tính cách sách vở về đời sống gia đình; nó đòi hỏi Giáo Hội phải chia sẻ các nỗi đau và sự vật lộn cũng như những niềm vui của cha mẹ và gia đình. Các cộng đoàn Kitô hữu như thế nên nỗ lực giúp những người phối ngẫu trong việc biến gia đình thành các trường học thánh thiện bằng cách giúp đỡ cụ thể mục vụ gia đình ở mức độ địa phương. Bao gồm trong trách nhiệm này là công tác đưa nhiều người Công Giáo xa Hội Thánh trở lại.

4. Gia đình như một cộng đoàn yêu thương được phản ánh trong đời sống Hội Thánh. Thật thế, Giáo Hội có thể được xem như là một gia đình - Gia Ðình Thiên Chúa qui tụ những người con của Cha trên trời. Như là một gia đình, Giáo Hội là nơi những thành viên cảm thấy tự do dâng những đau khổ, biết rằng sự hiện diện của Chúa Kitô trong lời kinh nguyện của dân Ngài là nguồn chữa lành lớn lao nhất. Vì lý do này, Giáo Hội tích cực tham gia mục vụ gia đình ở mọi cấp và đặc biệt trong những lãnh vực mở rộng đến thanh thiếu niên. Những người trẻ, đối diện với một nền văn hoá thế tục chỉ biết cổ võ sự thoả mãn tức thì và ích kỷ thay vì các nhân đức tự chế và đại độ, cần sự giúp sức và nâng đỡ của Hội Thánh. Tôi khuyến khích anh em, cùng với các linh mục và cộng tác viên giáo dân, hãy có mục vụ giới trẻ như là một phần căn bản của chương trình giáo phận (cf. Niên giám Mục vụ Giám mục, 203, và Tông huấn Pastores Gregis, 53). Có rất nhiều người trẻ đang tìm kiếm những tấm gương biết kiên cường, dấn thân, có trách nhiệm và không sợ hãi khi tuyên xưng tình yêu vô điều kiện đối với Chúa Kitô và Hội Thánh. Trong việc này, các linh mục vẫn luôn làm và nên tiếp tục đóng góp đặc biệt và vô giá cho cuộc đời những người trẻ Công Giáo.

Như trong một gia đình, sự hoà hợp bên trong của Hội Thánh đôi khi bị thách đố do thiếu bác ái và do xung đột giữa các thành viên. Ðiều này có thể dẫn đến việc hình thành các phe phái trong Hội Thánh mà vì quá quan tâm đến những quyền lợi đặc biệt, họ đánh mất cái nhìn hiệp nhất và liên đới vốn là căn bản của đời sống Hội Thánh và là nguồn hiệp thông trong gia đình Thiên Chúa. Ðối phó với hiện tượng đáng lo ngại này, các giám mục với tấm lòng quan tâm của người cha phải hành động như là những con người của sự hiệp thông hầu bảo đảm sao cho các Giáo hội địa phương hoạt động như là gia đình, để "khỏi có phân tranh trong thân mình; trái lại để các bộ phận vì ích chung mà đùm bọc lấy nhau" (1 Cor 12:25). Ðiều này đòi hỏi vị giám mục hãy phấn đấu giải quyết bất kỳ sự chia rẽ nào tồn tại giữa đoàn chiên bằng cách cố xây dựng lại một mức độ tin tưởng, hoà giải và hiểu biết lẫn nhau trong gia đình Hội Thánh.