Ðược thành lập sau Trung Tâm Truyền Giáo Fyan
một vài năm, Châu Ổ là Trung Tâm Truyền Giáo thứ hai của
Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, nhưng là trung tâm truyền giáo
đầu tiên được thành lập nhằm mục tiêu trước hết là
truyền giáo cho anh chị em người Kinh chưa biết Chúa. Ngày
18-02-1963, dưới thời cha I-nha-xi-ô Bùi Quang Diệm làm Bề
Trên Giám Phụ Tỉnh, một Tu Viện Dòng Chúa Cứu Thế đã
được thiết lập tại Châu Ổ, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng
Ngãi. Thực ra, không phải các linh mục Dòng Chúa
Cứu Thế là những nhà truyền giáo đầu tiên tại đây.
Trước đó, các linh mục giáo phận Quy Nhơn là cha Tô-ma Bùi
Ðức (từ cuối thập niên 1950) và cha Gia-cô-bê Nguyễn
Thành Tri (từ năm 1961), đã thực hiện công cuộc truyền
giáo tại vùng đất này. Trong hoàn cảnh thiếu nhân sự trầm trọng và
trước những nhu cầu bức bách về phương diện mục vụ,
Ðức Giám Mục Phạm Ngọc Chi đã đề nghị Dòng Chúa Cứu
Thế đảm nhận nhiệm vụ truyền giáo tại vùng đất này.
Thoạt kỳ thủy, hoạt động tông đồ - mục vụ chính yếu của
các linh mục, tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế tại đây là dạy
giáo lý. Từ sau biến cố đảo chính Tổng Thống Ngô Ðình
Diệm (11-1963), công cuộc truyền giáo tại Châu Ổ đòi các
thừa sai phải đặc biệt nêu cao những chứng tá thừa sai -
phục vụ. Và các ngài đã làm được. Mặc dù thời thế
biến động nhiều và công cuộc truyền giáo gặp không ít
khó khăn, nguyên việc duy trì số chi họ đang có đã là một
việc đòi rất nhiều nỗ lực, nhưng Trung Tâm Truyền Giáo
Châu Ổ vẫn thu được nhiều thành quả tốt đẹp. Sở dĩ được như thế, một đàng là vì ơn
Thiên Chúa tác động, và đàng khác, vì nhiều lý do. Trong
đó, đáng kể nhất là 4 lý do sau đây : nỗ lực và hy sinh
của các thừa sai; dòng máu tử đạo; đường hướng
truyền giáo chú trọng phát triển xã hội - kinh tế - văn
hoá; sự cộng tác của anh chị em giáo dân. Trước hết là những nỗ lực và hy sinh của
các vị thừa sai. Nhiều vị sống chết với Châu Ổ. Những vị
khác đã hiến dâng quãng đời đẹp nhất và hoạt động
hữu hiệu nhất cho Châu Ổ. Có thể kể các cha Denis Paquette,
Ða-minh Ðỗ Văn Thừa, Phê-rô Nguyễn Quang Diệp, Giu-se Châu
Xuân Báu, Phao-lô Vũ Văn Thiện, Tô-ma Phạm Hữu Thiện, Gio-an
Bao-ti-xi-ta Nguyễn Thế Thiệp, An-phong Nguyễn Ðức Ðiềm, Hi-la-ri-ô
Nguyễn Gia Tước, Gio-an Bao-ti-xi-ta Hoàng Thanh Huê, Mi-ca-en
Trương Văn Hành, Phao-lô Nguyễn Thọ, Giu-se Nguyễn Ðức Thống,
Giu-se Phạm Minh Hảo. Trong số các thầy, không thể không nhắc
đến các thầy Mác-cô Trần Văn Ðàn, Phê-rô Phùng Hiệu,
Giu-se Võ Văn Tuệ, Giu-se Phạm Văn Thuyết, Giu-se Phạm Ðức
Triêm, Phao-lô Phạm Mẫn, Mi-ca-en Nguyễn Văn Thiện, Giu-se Ngô
Tấn Lực, An-rê Nguyễn Ngọc Dũng . Ðó là chưa kể những
anh em sinh viên Học Viện đã thực tập mục vụ tại các
giáo điểm truyền giáo vùng Châu Ổ. Trong số các vị thừa sai đó, ngày 23-02-1969,
cha An-phong Nguyễn Ðức Ðiềm đã được phúc đổ máu làm
chứng cho Thiên Chúa trong tư cách là một vị linh mục. Sau
đó một tháng, ngày 21-03-1969, thầy Phao-lô Phạm Mẫn cũng
được ơn đổ máu tại đây. Dòng máu đỏ của hai vị thừa
sai đã thấm sâu xuống lòng đất Châu Ổ nghèo khổ, giúp
Tin Mừng nở hoa tại miền truyền giáo này. Các vị thừa sai khác không được phúc đổ
máu, nhưng các ngài đã hiến dâng biết bao mồ hôi, nước
mắt và những nỗ lực lớn lao vì sự phát triển toàn
diện của vùng truyền giáo : về thiêng liêng đã đành,
nhưng còn cả về kinh tế - xã hội - giáo dục. Các thừa
sai đã mở nhiều trường dạy học (trong đó nổi tiếng nhất
là Trường Trưng Vương và Trường Phụng Sự); mở các khu
mẫu giáo; mở lưu xá cho học sinh; kết hợp với Dòng Thánh
Phao-lô thành lập trung tâm bảo vệ trẻ em mồ côi; lập nhà
văn hoá; mở trường dạy nghề; tạo các phương thức làm
ăn sinh sống cho dân nghèo (như lập nghiệp đoàn xe thồ, lập
hợp tác xã Lưới Cao.). Sống tại vùng đất thường bị
thiên tai, lũ lụt, mất mùa, hỏa hoạn., các thừa sai
truyền giáo đã tích cực thực hiện các hoạt động cứu
trợ, thậm chí còn cứu đói thường xuyên cho biết bao dân
chúng nghèo khổ. Nói chung, vùng truyền giáo Châu Ổ đã
chọn một đường hướng truyền giáo chú trọng sự phát
triển kinh tế - xã hội - giáo dục - văn hoá. Cũng thuộc về các hoạt động truyền giáo,
Châu Ổ đã thực hiện một sáng kiến độc đáo giúp anh
chị em giáo dân tham dự trực tiếp vào hoạt động truyền
giáo : lập Hiệp Hội Phụ Tá Truyền Giáo. Hiệp Hội Phụ Tá
Truyền Giáo này đã được Ðức Giám Mục Ða-minh Hoàng
Văn Ðoàn (Quy Nhơn) chuẩn y ngày 16-05-1971, và cha Henri Bạch
Văn Lộc, Bề Trên Giám Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, cho
phép thử nghiệm từ ngày 25-05-1971. Tiếc rằng chỉ 4 năm sau
đó, tức là sau những biến cố lịch sử năm 1975, Hiệp Hội
Phụ Tá Truyền Giáo đã phải ngưng hoạt động, chưa có cơ
hội chứng tỏ hết tính hữu hiệu của mình trong công cuộc
truyền giáo. Kể từ năm 1975, các hoạt động truyền giáo
gặp nhiều khó khăn, nhiều khi chỉ có thể thu hẹp lại trong
phạm vi các cử hành phụng vụ bình thường tại nhà thờ
Châu Ổ. Tuy nhiên, với thời gian, đặc biệt từ đầu thập
niên 1990, miền truyền giáo Châu Ổ bắt đầu khởi sắc trở
lại. Cũng từ giữa thập niên 1990, công cuộc truyền giáo
tại huyện đảo Lý Sơn đã có những bước phát triển
đáng chú ý. Hiện nay, Tu Viện Dòng Chúa Cứu Thế Châu Ổ
phụ trách 2 giáo xứ : Châu Ổ và Lý Sơn, trải rộng trên
gần 3 huyện của tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, trong thực tế,
ngoài trung tâm Châu Ổ và huyện đảo Lý Sơn, các linh mục,
tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế chỉ được công khai làm việc mục
vụ tại các họ Bình Hải (tên cũ là Bình Thiện), Bình Thạnh;
còn các họ khác, vài họ còn nhà thờ, nhưng tại đa số
các họ đạo, nơi thờ tự đã trở nên không còn hòn
đá nào trên hòn đá nào. Nhân sự Nhà Châu Ổ hiện nay gồm cha Phao-lô
Nguyễn Thọ, cha Gio-an B. Nguyễn Thế Thiệp, cha Mi-ca-en Trương
Văn Hành, cha Giu-se Phạm Minh Hảo, cha An-rê Ðinh Duy Toàn, thầy
An-rê Nguyễn Ngọc Dũng. Nhìn lại gần 40 năm lịch sử Vùng truyền giáo
Châu Ổ, trong lãnh vực hoạt động truyền giáo chuyên biệt,
có thể nói hoạt động của các thừa sai Dòng Chúa Cứu
Thế tại Châu Ổ đã thường tập trung vào 2 loại chính : khai
khẩn các mảnh đất tâm hồn chưa từng đón nhận hạt giống
lời Chúa; và cải tạo, đào xới, làm cho nên mầu mỡ
các mảnh đất tâm hồn đã từng đón nhận lời Chúa,
nhưng chỉ là các mảnh đất khô cằn, đầy sỏi đá. Trong
số tín hữu được trao phó cho Dòng Chúa Cứu Thế phụ
trách vào năm 1963, chắc hẳn là có không ít người đã
đón nhận hạt giống lời Chúa với một tâm hồn chưa
được chuẩn bị kỹ. Hoàn cảnh lịch sử của Ðất Nước và
của tỉnh Quảng Ngãi trong những năm cuối thập niên 1950 đầu
thập niên 1960 đã khiến cho có nhiều người xin lãnh bí tích
Thánh Tẩy vì những lý do khác nhau, nhưng chưa có được
một đức tin lớn mạnh đủ. Cây đức tin nhỏ bé trồng
trên mảnh đất sỏi đá chưa được đào sâu cuốc bẫm,
lại thêm nắng mặt trời gay gắt. Vì thế, thật cấp bách,
mà cũng thật khó khăn, việc giúp cho cây đức tin đó bén
rễ sâu để hé nụ cậy trông, nở hoa mến Chúa, đơm bông
yêu người. Ngay từ khi đảm nhận công cuộc truyền giáo
tại Châu Ổ (1963), các linh mục, tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế
đã tức khắc bắt tay thực hiện công việc khó khăn đó,
bên cạnh việc rao giảng cho những người chưa biết Chúa
Ki-tô. Với tư cách là một vùng truyền giáo, Châu Ổ đã
đóng góp vào kho tàng công cuộc truyền giáo của Giáo Hội
Việt Nam nhiều kinh nghiệm quý báu. Bước sang thiên niên kỷ mới, Châu Ổ vẫn
là một vùng truyền giáo đúng nghĩa: tại đây, vẫn có
biết bao con người nghèo khổ cần được nghe loan báo Tin
Mừng cứu độ của Chúa Giê-su Ki-tô. Danh sách các linh mục Bề
Trên Nhà Châu Ổ : 1963 -1965 : Linh mục Denis Paquette
1965 -1970 : Linh mục Ða-minh Ðỗ Văn Thừa
1970 -1972 : Linh mục Giu-se Châu Xuân Báu
1972 -1981 : Linh mục Phao-lô Nguyễn Thọ
1981 -1990 : Linh mục Mi-ca-en Trương Văn Hành
1990 -1996 : Linh mục Gio-an B. Nguyễn Thế Thiệp
1996 - : Linh mục Phao-lô Nguyễn Thọ