Lm. Bùi Quang Tuấn, CSsR.
Chúa Nhật II Mùa Vọng
10-12-2000
Br 5:1-9; Pl 1:4-6,8-11; Lc 3:1-6SÁM HỐI LÀ TÁI SINH
"Con đường gồ ghề hãy san cho bằng. Và mọi người sẽ thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa" (Lc 3: 5-6).
Nhập đề bản văn Sứ Vụ Rao Giảng của Ðức Giêsu bằng dòng chữ "Ðời hoàng đế Tibêriô năm thứ mười lăm, Phongxiô Philatô làm toàn quyền xứ Giuđêa, Hêrôđê làm thủ hiến xứ Galilêa, còn em là Philiphê làm thủ hiến xứ Ituria và Tracônitêđê, Lysania làm thủ hiến xứ Abilêna, Anna và Caipha làm thượng tế, có lời Chúa kêu gọi Gioan, con Giacaria, trong hoang địa...,", Thánh sử Luca đã long trọng giới thiệu vai trò lịch sử của Ðức Kitô qua việc trình bày khung cảnh đạo đời lúc bấy giờ:
Tibêriô là vị hoàng đế thứ hai sau Augustô, cai trị đế quốc Rôma từ năm14 trước công nguyên đến năm 37 sau công nguyên. Thế nên, năm thứ 15 triều đại Tibêriô, tức vào khoảng năm 28, 29 sau công nguyên, Gioan đã nhận được "sư vụ lệnh" để ra đi rao giảng thống hối, dọn đường cho Ðức Kitô ngự đến.
Các tài liệu lịch sử ghi chép rằng vào năm thứ 4 trước Chúa giáng sinh, sau khi Hêrôđê đại đế qua đời, vùng đất Palestine đã bị phân chia thành bốn khu vực khác nhau. Hêrôđê Antipas lên kế vị Hêrôđê Ðại đế, cai trị vùng Galilê và Pêrê. Cuộc đời Chúa Giêsu đã trải qua trong thời của vua Hêrôđê này.
Hêrôđê Philipphê, hay còn gọi là Xêdarê Philipphê, cai trị vùng Ituria và Tracônitêđê. Riêng Archêlô thì trấn giữ vùng Giuđêa, Samaria và Êđom. Archêlô là một ông vua tham tàn bạo ngược. Rất nhiều lần dân Do thái dâng kiến nghị lên hoàng đế Tibêriô, xin truất phế Archêlô. Về sau, vì không chịu nỗi những vụ bạo loạn liên tiếp xảy ra tại vùng đất Giuđêa, nên hoàng đế buộc lòng phải đưa Philatô về làm quan toàn quyền. Vị này đã trấn nhiệm vùng đất Palestine từ năm 25 đến 37.
Ðó là về phần đời, riêng phần đạo, Thánh Luca cho biết có đến hai thượng tế trong khoảng thời kỳ rao giảng của Chúa Giêsu: Anna và Caipha. Ðây là một sự lạ thường trong lịch sử Dân Chúa. Ðúng ra, Anna tuy không còn làm thượng tế nữa, nhưng vẫn tạo không ít ảnh hưởng trên Caipha là con rể của ông ta. Thế nên dù Caipha đang nắm quyền thượng tế, Anna vẫn là cựu thượng tế lộng quyền. Ðó cũng là lý do tại sao Thánh sử Gioan ghi nhận: "Người ta điệu Chúa Giêsu đến cùng Anna trước hết, vì ông là nhạc phụ của Caipha, vị thượng tế năm ấy"(Gn 18:13).
Khi trình bày những chi tiết lịch sử trên đây, chắc hẳn Thánh Luca không chỉ xác quyết Chúa Giêsu là con người của lịch sử, nhưng còn khẳng định Ngài chính là vị Hoàng Ðế và Thượng Tế phải đến để tái lập trật tự thiêng liêng và mang lại ân phúc cho mọi người. Ngài sẽ là Ðấng "lấp mọi hố sâu, bạt mọi núi đồi, làm ngay thẳng mọi con đường cong queo, và lấp bằng những lối đi gồ ghề."
Như thế qua hình ảnh Gioan Tiền hô, Thánh Luca muốn trình bày sám hối như là mở ngỏ tâm hồn cho Ðấng Cứu Thế bước vào, là nhìn nhận tình cảnh bất toàn của mình, là ý thức chỉ có Ðức Kitô mới có sức mạnh biến đổi.
Ðời tôi có ơn giải thoát, có nguồn bình an, có niềm hạnh phúc hay không còn tuỳ thuộc nơi thái độ sám hối và để cho Lời Chúa chiếm ngự tâm hồn. Có sám hối mới có tái sinh và mới sống an bình.
Cách đây đã lâu, vào một buổi chiều trước lễ Giáng sinh, tại một khu rừng thuộc vùng Núi Ðen, nước Ðức, một bọn cướp đang chia nhau của cải vừa cướp được. Vật dụng cuối cùng còn sót lại, không ai thèm lấy, là cuốn Kinh Thánh bọc da màu đen.
Một tên cướp lên tiếng pha trò bằng cách đề nghị mở Thánh Kinh ra đọc hầu cả bọn sẽ ăn năn sám hối mà bỏ đường gian ác. Những tiếng cười vang lên nắc nẻ như vừa tìm thấy một trò vui lý thú. Tên cướp cầm cuốn Thánh Kinh mở đại một trang rồi đọc to lên theo kiểu các nhà giảng đạo, không quên pha thêm vài câu bông đùa làm cả bọn cười lăn.
Bỗng dưng tên cầm đầu im bặt, khuôn mặt trở nên đăm chiêu nghiêm nghị. Dường như hắn đang suy tính điều chi. Có lẽ hắn đang tính đến một kế hoạch sâu độc và tàn ác nào đó. Cả bọn nghĩ thầm như vậy.
Nhưng không. Ðúng ra câu Kinh Thánh hắn vừa nghe "Con đường gồ ghề hãy san cho bằng, và mọi người sẽ thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa" gợi lại trong trí hắn một kỷ niệm êm đềm cách đây 30 năm. Ngày đó trước hôm hắn bỏ nhà ra đi, như thường lệ trong giờ kinh tối, bố hắn đã đọc cho cả nhà nghe một đoạn Kinh Thánh và dâng lời cầu nguyện xin Chúa ban cho gia đình được ơn cứu độ.
Hắn không ngờ, sau 30 năm, giữa chốn rừng già âm u, đoạn Lời Chúa mà hắn được nghe trước hôm bỏ nhà trốn đi, lại vang lên rõ ràng từng chữ, từng lời. Những hình ảnh của quá khứ thân thương bên cha mẹ, bên anh chị em, bên bàn thờ Chúa, lần lượt hiện về trong trí. Hắn dằn cuốn Kinh Thánh từ tay tên cướp, đi tìm một nơi thanh vắng, và ngồi đó vừa đọc vừa sám hối đời mình.
Chuyện gì đã xảy ra sau đó cho băng cướp tại Núi Ðen kia, không ai biết. Chỉ biết rằng sau mùa Noel năm đó, không khí lo sợ bất an đã biến đi trên những con lộ và xóm làng quanh vùng Núi Ðen.
Phải chăng người ta "đã được thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa" như lời Thánh Luca tiên báo (Lc 3:6)?