Lm. Bùi Quang Tuấn, CSsR.

Chúa Nhật IV Mùa Vọng

24-12-2000
Mk 5:1-4a; Dt 10:5-10; Lc 1:39-45

 HÒM BIA THIÊN CHÚA

Phúc âm Thánh Luca kể lại việc Ðức Maria đi thăm bà Êlisabet như sau: "Trong những ngày ấy, Maria chỗi dậy, đon đả ra đi, tiến lên miền sơn cước, đến một thành xứ Giuđa. Bà vào nhà ông Giacaria và chào bà Êlisabet. Và khi Êlisabet thoạt nghe lời chào thì hài nhi nhảy mừng trong lòng bà. Êlisabet được đầy Thánh Thần nên kêu lớn tiếng rằng: "Trong nữ giới có người là diễm phúc. Bởi đâu tôi được Mẹ Thiên Chúa đến viếng thăm?"... Maria đã lưu lại với Êlisabet chừng ba tháng, rồi trở về nhà" (Lc 1:39-56).

Cả bốn Phúc âm, chỉ mình Thánh Luca ghi lại biến cố Thăm viếng này. Chắc hẳn Luca, dù là lương y, đã không "méo mó nghề nghiệp" khi tường thuật câu chuyện với chủ ý lồng vào một mẹo vặt của dân gian. Song, phân tích kỹ đoạn Kinh Thánh trên, người ta sẽ thấy vị thánh sử đã khéo léo trình bày vai trò và sứ mạng lớn lao của một cô gái có tên Maria: Thiên Chúa đang hiện diện với dân Ngài qua cô gái đó, như xưa Ngài đã hiện diện với dân Do thái qua Hòm bia.

Ðể thấy rõ hơn ý tưởng của vị Thánh sử, sau đây là bản đối chiếu trình thuật Kiệu Hòm bia trong sách Samuen quyển thứ hai với trình thuật cuộc Thăm viếng của Thánh Luca:

Sách Samuen tường thuật: "Ðavit lên đường và cùng với toàn dân ở với ông, ông trẩy đi Balaah thuộc Giuđa, để kiệu Hòm bia Thiên Chúa từ đó lên" (2 S 6:2). Phúc âm Luca ghi nhận: "Trong những ngày ấy, Maria chỗi dậy, đon đả ra đi tiến lên miền sơn cước, đến một thành xứ Giuđa" (Lc 1:39).

Sách Samuen có ghi: "Và ngày ấy Ðavit đã kính sợ Giavê, và ông nói: ‘Bởi đâu tôi được Hòm bia Ðức Chúa đến với tôi’" (2 S 6:9). Phúc âm Luca viết: "Bà Êlisabet kêu lớn tiếng: ‘Bởi đâu tôi được Mẹ Thiên Chúa đến viếng thăm"(Lc 1:43).

Theo sách Samuen: "Khám của Giavê đã lưu lại nhà Obed-Eđom người thành Gat ba tháng" (2 S 6:11). Phúc âm Luca kết luận: "Maria đã lưu lại với Êlisabet chừng ba tháng, rồi trở về nhà" (Lc 1:56).

Như thế, qua sự đối chiếu với Cựu ước, Thánh Luca đã đưa ra một kết luận: "Ðức Maria chính là Hòm bia mới của Thiên Chúa. Hòm bia cũ--với hai bia giao ước, chiếc gậy của Moisen và một ít bánh manna--nhắc nhở với dân Do thái về sự hiện diện của Chúa ở giữa họ. Nhưng Hòm bia mới, với chính Con Thiên Chúa ngự trong lòng dạ của Maria, đang thể hiện cách sống động việc Thiên Chúa thật sự ở giữa con người. Phải chăng trong Kinh cầu Ðức Mẹ, tước hiệu "Ðức Bà như Hòm bia Thiên Chúa vậy" chính là bản đúc kết của sự so sánh trên đây?

Ngày xưa, Hòm bia cũ từng là niềm tự hào của dân tộc Do thái: nó đã mang lại nhiều thắng lợi và ân phúc cho dân, cũng như từng gây bao tai hoạ và khốn đốn cho quân thù.

Ngày nay, Ðức Maria, như Hòm bia giao ước mới, cũng sẽ mang lại cho Dân Chúa nỗi mừng vui chất ngất, nếu họ biết đón nhận Mẹ như bà Êlisabet xưa. Vì "Thiên Chúa luôn ở cùng Mẹ". Vì "Mẹ đầy ơn phúc". Nên đón nhận Mẹ cũng là đón nhận chính "Con lòng Mẹ" với muôn muôn phúc lộc tràn đầy.

Thời điểm mừng Chúa Giáng Sinh đã gần lắm rồi! Chắc chắn không phải vô cớ mà ngay trước biến cố Thiên Chúa Viếng Thăm và Cứu Chuộc Dân Người, Giáo hội lại đưa vào phụng vụ Lời Chúa biến cố Thăm Viếng của Ðức Mẹ. Phải chăng Giáo hội muốn nói: được Mẹ thăm viếng chính là được Chúa viếng thăm?

Ðúng vậy, nhắc đến Mẹ Maria trong Chúa nhật thứ 4 mùa Vọng, Giáo hội muốn nhấn mạnh tầm mức quan trọng của mầu nhiệm nhập thể. Mầu nhiệm đó được tiếp cận qua việc "một người nữ phải sinh, sẽ sinh con"(Mic 5:2). Gặp gỡ Mẹ Maria là gặp gỡ chính Con Thiên Chúa. Ðến với Mẹ là để đón nhận sự sống của ơn cứu độ. Thánh Gioan đã tiếp nhận sự sống đó khi mẹ ngài là bà Êlisabet đón chào Mẹ Maria.

Thế nên, để cho ngày lễ Giáng sinh thêm ý nghĩa, và để cho niềm vui cứu độ được toả lan đến với mọi thành viên của gia đình, người tín hữu phải biết tiếp rước Ðức Maria, Hòm bia Thiên Chúa, vào trong đời sống mình.

Noi gương bà Êlisabet, cất tiếng ca ngợi Ðức Maria "Bà có phúc lạ hơn mọi người nữ" qua tràng chuỗi mân côi, thì không những ta nhận được sự trợ giúp của Ðức Mẹ để cuộc đời thêm bình an và niềm vui, mà con cái còn được "nhảy mừng" nhờ ơn phúc là chính Chúa Giêsu do Mẹ mang đến.

Lạy Mẹ Maria, xin Mẹ sinh Chúa Hài Ðồng vào lòng chúng con. Có Chúa có Mẹ, mùa Noel mới nên tươi sáng thánh thiện. Không Chúa không Mẹ hoa nến có giăng đầy cũng chỉ là tối tăm hư vô mà thôi.